Yazan
Editör · Sözleri.co
- 1992 İstanbul doğumlu
- Radyo ve Televizyon mezunu
- Tam zamanlı editör
Hilal Can, 1992 yılında İstanbul’da doğdu. Radyo ve televizyon eğitimi aldı. Sözleri.co’da tam zamanlı editör olarak şarkı sözü sayfalarını, şiir ve kitap alıntılarını ve kültür yazılarını hazırlar. Edebiyat, şiir, sanat, felsefe, psikoloji ve bilim alanlarına ilgi duyar.
- Edebiyat
- Şiir
- Sanat
- Felsefe
- Psikoloji
- Bilim
Son güncelleme: 29 Ekim 2026
“Ben sana mecburum bilemezsin” diye başlayan dizeyi bir kez duyan, onu bir daha aklından çıkaramaz. Atilla İlhan şiirleri, aşkı da hüznü de memleketi de aynı tutkuyla anlatan, şarkıya dönüşmeye hazır dizelerle doludur. Kitaplarının kapağında adı “Attilâ İlhan” olarak yazılan şair, Ahmet Kaya’dan Zuhal Olcay’a pek çok sesin repertuvarına da girdi. Bu yazıda onun en sevilen 10 şiirini, her birinden kısa birkaç dize, kitap ve yıl bilgisi ve hikâyesiyle bir araya getirdik.
Şiirlerin tamamını şairin kitaplarında okuyabilirsiniz; şiir kitapları bugün Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları tarafından basılıyor. Dizeleri ve şiirlerle ilgili bilgileri en az iki kaynakla karşılaştırdık. Kutulardaki Kopyala düğmesi dizeleri şair ve şiir adıyla birlikte kopyalar.
Attilâ İlhan kimdir?
Attilâ İlhan, 1940’ların sonunda ilk kitabı Duvar’la şiire girdi; 1949’da gittiği Paris, şiirine hem şehir hayatını hem de bir “serseri” romantizmini taşıdı. Toplumcu duyarlılığı ile bireysel aşkı aynı dizede buluşturabilen, Divan şiirinin musikisini modern Türkçeye uyarlayan nadir şairlerdendir. Şiirin yanında roman, deneme ve senaryo da yazdı; 1973’ten itibaren Bilgi Yayınevi’nin danışmanlığını yaptı, 1996’dan ölümüne kadar Cumhuriyet gazetesinde köşe yazıları yazdı. Oyuncu Çolpan İlhan’ın kardeşidir.
Atilla İlhan şiirleri bir bakışta
İçindekiler
1. Ben Sana Mecburum
adını mıh gibi aklımda tutuyorum
büyüdükçe büyüyor gözlerin
Attilâ İlhan, “Ben Sana Mecburum”
Kitap: Ben Sana Mecburum (1960, Ataç Kitabevi) · Bestesi: İlk kez Hümeyra’nın sesiyle (1972)
Hikâyesi: Şairin dördüncü şiir kitabına adını veren bu şiir, Türkçede en çok ezbere bilinen aşk şiirlerinden biridir. “ben sana mecburum sen yoksun” nakaratı, hem bir itiraf hem de bir yokluk duygusu olarak şiirin her kıtasında yankılanır.
Şiir önce Hümeyra’nın 1972 tarihli plağıyla şarkıya dönüştü; daha sonra Cem Karaca başta olmak üzere pek çok sanatçı da yorumladı. Attilâ İlhan’ın kendi sesinden şiirlerini dinleyebileceğiniz albümün adı da 1999’da yine Ben Sana Mecburum oldu. Şarkı hâlinin sözlerine Ben Sana Mecburum şarkı sözleri sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
2. Üçüncü Şahsın Şiiri
felâketim olurdu ağlardım
beni sevmiyordun bilirdim
bir sevdiğin vardı duyardım
Attilâ İlhan, “Üçüncü Şahsın Şiiri”
Kitap: Yağmur Kaçağı (1955) · Bestesi: Selim Atakan, seslendiren Alpay (1984)
Hikâyesi: Şiirin başlığı, anlatılan aşkın bir “üçüncü şahıs” olarak kalmasından gelir. Attilâ İlhan, Yağmur Kaçağı’nın notlarında şiire Maçka civarında oturan ve “N.” diye andığı bir genç kızın ilham verdiğini anlatır. Marsilya’ya giden aynı gemide Napoli’ye kadar yol arkadaşı olduğu bu kıza hiç yaklaşamamış, onu uzaktan sevmiştir.
Karşılıksız aşkın bu kadar sade anlatıldığı şiir, Selim Atakan’ın bestesiyle Alpay’ın 1984 tarihli Alpay’84 Sevgilerle albümünde yer aldı ve geniş kitlelere ulaştı. Karşılıksız sevgiyi anlatan başka dizeler için özlem ile ilgili sözler derlememize de göz atabilirsiniz.
3. Sisler Bulvarı
aylardan kasımdı üşüyorduk
ağacın biri bulvarda ölüyordu
Attilâ İlhan, “Sisler Bulvarı”
Kitap: Sisler Bulvarı (1954) · Aynı kitapta: “kaptan”, “emperyal oteli”, “pia”
Hikâyesi: Şair bu şiiri Paris dönüşü, İstanbul’da Lâleli’de Şair Nigâr Sokağı’nda kaldığı günlerde yazdı. Atatürk Bulvarı’ndaki bir pastaneye gidip gelirken yürüdüğü sisli sonbahar geceleri, şiirdeki “sisler bulvarı”na dönüştü.
Kasım ayının soğuğu, bulvarda ölen bir ağaç ve kaybedilen bir sevgili; şiir şehri bir aşk hikâyesinin dekoruna çevirir. Kitap, Attilâ İlhan’ın ikinci şiir kitabıdır ve şairin “Kaptan” lakabının hikâyesi de bu kitabın notlarında anlatılır.
4. Aysel Git Başımdan
ölümüm birden olacak seziyorum
hem kötüyüm karanlığım biraz çirkinim
Attilâ İlhan, “Aysel Git Başımdan”
Kitap: Belâ Çiçeği (1962, Ataç Kitabevi) · Sırası: Kitabın ikinci şiiri
Hikâyesi: Şiirde sevgilisini kendinden uzaklaştırmaya çalışan bir adam konuşur. Kendini kötü, karanlık ve tehlikeli diye anlatır; ama her cümlesinin altından sevginin kendisi sızar. Gitmesini istediği kadına aslında ne kadar bağlı olduğunu gizleyemez.
Bu çelişki şiiri Attilâ İlhan’ın en çok alıntılanan aşk şiirlerinden biri yaptı. “Aysel” adı, şiirin yayımlanmasının üzerinden onlarca yıl geçmesine rağmen hâlâ bir veda sahnesini çağrıştırır. Ayrılığı anlatan şarkılar için ayrılık şarkı sözleri yazımıza bakabilirsiniz.
5. Yağmur Kaçağı
yoksa bir bir yıldızlar düşecek
eğer şairsem beni tanırsan
yağmurdan korktuğumu bilirsen
Attilâ İlhan, “Yağmur Kaçağı”
Kitap: Yağmur Kaçağı (1955) · Kitaptaki yeri: “fabrika durağı” bölümünün ilk şiiri
Hikâyesi: Şair, üçüncü kitabına adını veren bu şiirde kendini yağmurdan kaçan, tutunacak bir el arayan biri olarak anlatır. “eğer şairsem beni tanırsan” dizesi, sevgiliden yalnızca aşk değil anlaşılmayı da beklediğini gösterir. Kitap “fabrika durağı” bölümüyle açılır ve şehir hayatının yorgunluğunu aşkla iç içe anlatır.
Şiirin ilk dizeleri bugün Karşıyaka’da, Attilâ İlhan’ın Biket İlhan ve Çolpan İlhan’la birlikte yaşadığı Kalyoncu Apartmanı’nın duvarındaki plakette okunabilir. Karşıyaka Belediyesi’nin 2014’te astığı plakette şairin kabartma portresi de yer alır. Yağmurlu günlere yakışan başka dizeler için yağmur ile ilgili sözler derlememize göz atın.
6. Mahur Beste
o mahur beste çalar Müjgan’la ben ağlaşırız
Attilâ İlhan, “Mahur Beste”
Kitap: Tutuklunun Günlüğü (1973, Bilgi Yayınevi) · Bölüm: “incesaz” · Bestesi: Ahmet Kaya, Tedirgin (1993)
Hikâyesi: Kitapta “mahûr” adıyla, ferâhfezâ, nihâvent, muhayyer, sabâ ve sultan-ı yegâh gibi makam adlarını taşıyan şiirlerle birlikte “incesaz” bölümünde yer alır. Şiirin, şairin 1972’de Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idam haberini radyodan duymasının ardından yazıldığı anlatılır; ilk dizelerini Karşıyaka’dan İzmir’e giden vapurda karaladığı söylenir.
Ahmet Kaya’nın 1993 tarihli Tedirgin albümündeki yorumuyla “Mahur Beste” adıyla tanındı. Şarkının sözlerini Ahmet Kaya – Mahur sayfamızda bulabilirsiniz. Tutuklunun Günlüğü 1974’te Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü’nü kazandı.
7. Böyle Bir Sevmek
yağmur giyerlerdi sonbaharla
bir azıcık okşasam sanki çocuktular
Attilâ İlhan, “Böyle Bir Sevmek”
Kitap: Böyle Bir Sevmek (1977, Bilgi Yayınevi) · Bestesi: Ahmet Kaya, Dokunma Yanarsın (1992)
Hikâyesi: Kitaba adını veren bu şiir, geçmişteki aşkların hepsini tek bir büyük sevginin gölgesi gibi anlatır. Sonbaharla gelen kadınlar, yağmur ve çocuksu bir kırılganlık; şair bütün bunları “böyle bir sevmek görülmemiştir” diye özetler.
Ahmet Kaya’nın 1992 tarihli Dokunma Yanarsın albümündeki yorumu, şiiri yeni bir kuşağa taşıdı. Kitapta “kavaklıdere balladları”, “eski sinemalar” ve “kadınlar sonbahar” gibi şiirler de yer alır.
8. An Gelir
gökyüzünde anlaşılmaz bir heybet
o eski heyecan ölür
Attilâ İlhan, “An Gelir”
Kitap: Elde Var Hüzün (1982, Adam Yayınları) · Bestesi: Ahmet Kaya, An Gelir (1986); Selda Bağcan (1988)
Hikâyesi: Elde Var Hüzün, 1979–1981 arasında yazılan şiirlerden oluşur “An Gelir” de kitabın gazel adını taşıyan şiirlerinin hemen ardından gelir. Şiir, her şeyin bir anda değişebileceğini, yıkılabileceğini anlatır ve şairin kendi ölümünü de sahneye koyduğu “an gelir attilâ ilhan ölür” dizesiyle biter.
Ahmet Kaya 1986’da çıkardığı albüme bu şiirin adını verdi; Selda Bağcan da 1988’de şiiri seslendirdi. Şairin 10 Ekim 2005’teki ölümünün ardından son dizesi pek çok okur tarafından bir veda gibi paylaşıldı.
9. Ayrılık Sevdaya Dahil
çünkü ayrılanlar hâlâ sevgili
Attilâ İlhan, “Ayrılık Sevdaya Dahil”
Kitap: Ayrılık Sevdaya Dahil (1993, Bilgi Yayınevi) · Bestesi: Vedat Sakman, seslendiren Zuhal Olcay
Hikâyesi: Kitapta “ayrılık sevdâya dâhil” başlığı altında birkaç bölümden oluşan bir şiir dizisi olarak yer alır. Şair ayrılığı aşkın bitişi değil, onun bir parçası olarak görür: Ayrılanlar, ayrıldıktan sonra da birbirinin sevgilisidir.
Vedat Sakman’ın bestesi ve Zuhal Olcay’ın yorumuyla şiir, ayrılık şarkılarının klasikleri arasına girdi. Yalnızlığı anlatan şarkılar için yalnızlık ile ilgili şarkılar listemize de bakabilirsiniz.
10. Kimi Sevsem Sensin
hepsini senin adınla çağırıyorum
Attilâ İlhan, “Kimi Sevsem Sensin”
Kitap: Kimi Sevsem Sensin (2002, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)
Hikâyesi: Şairin hayattayken yayımlanan son şiir kitabına adını veren şiirdir. Kitapta “kimi sevsem, sensin” başlığıyla yer alır ve hayatına giren bütün sevgilileri tek bir sevgilinin farklı yüzleri olarak anlatır.
Dizenin ortasındaki eğik çizgi şiirin kendi yazımına aittir ve okurken küçük bir durak gibi işler. Yaşlılık döneminde yazılan bu şiirler, gençlik şiirlerindeki tutkunun hiç sönmediğini gösterir.
Atilla İlhan şiirlerinden paylaşmalık kısa dizeler
Bir mesaj, bir not ya da bir paylaşım için kısa ve akılda kalan dizeler arıyorsanız aşağıdakileri tek tıkla kopyalayabilirsiniz.
Attilâ İlhan, “Ben Sana Mecburum”
Attilâ İlhan, “Böyle Bir Sevmek”
Attilâ İlhan, “Sisler Bulvarı”
Attilâ İlhan, “Aysel Git Başımdan”
çünkü ayrılanlar hâlâ sevgili
Attilâ İlhan, “Ayrılık Sevdaya Dahil”
Attilâ İlhan, “An Gelir”
Başka şairlerin dizeleri için Cemal Süreya şiirleri, Orhan Veli şiirleri, Murathan Mungan şiirleri, Ahmet Erhan şiirleri, Ataol Behramoğlu şiirleri ve Sabahattin Ali şiirleri yazılarımıza göz atabilirsiniz. Kısa ve etkili dizeler için kısa şiir alıntıları ve şiir alıntıları derlemelerimiz de sizi bekliyor.
Mini test: Atilla İlhan şiirlerini ne kadar tanıyorsunuz?
Attilâ İlhan’ın ilk şiir kitabı hangisidir?
Cevap: Duvar. Kitap 1948’de yayımlandı.
“Ben Sana Mecburum” şiirini ilk kez hangi sanatçı şarkı olarak seslendirdi?
Cevap: Hümeyra. Şiir, sanatçının 1972 tarihli plağında yer aldı.
“Mahur Beste” hangi şiir kitabında yer alır?
Cevap: Tutuklunun Günlüğü (1973). Kitap 1974’te Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü’nü kazandı.
“Üçüncü Şahsın Şiiri”ni şarkı olarak kim seslendirdi?
Cevap: Alpay. Bestesi Selim Atakan’a aittir ve 1984’te yayımlandı.
Attilâ İlhan nerede doğdu?
Cevap: İzmir’in Menemen ilçesinde, 15 Haziran 1925’te.
Sık sorulan sorular
Atilla İlhan’ın en ünlü şiirleri hangileri?
En çok okunan Atilla İlhan şiirleri arasında Ben Sana Mecburum, Üçüncü Şahsın Şiiri, Sisler Bulvarı, Aysel Git Başımdan, Yağmur Kaçağı, Mahur Beste, Böyle Bir Sevmek, An Gelir, Ayrılık Sevdaya Dahil ve Kimi Sevsem Sensin sayılabilir.
Atilla İlhan’ın şiir kitapları hangileri?
Duvar (1948), Sisler Bulvarı (1954), Yağmur Kaçağı (1955), Ben Sana Mecburum (1960), Belâ Çiçeği (1962), Yasak Sevişmek (1968), Tutuklunun Günlüğü (1973), Böyle Bir Sevmek (1977), Elde Var Hüzün (1982), Korkunun Krallığı (1987), Ayrılık Sevdaya Dahil (1993) ve Kimi Sevsem Sensin (2002).
Atilla mı, Attilâ mı doğru yazım?
Şairin kitaplarının kapağında adı “Attilâ İlhan” olarak yazılır; tam adı Attilâ Hamdi İlhan’dır. Günlük kullanımda “Atilla İlhan” ve “Attila İlhan” yazımları da sık görülür.
Atilla İlhan’ın şarkı olan şiirleri hangileri?
Ben Sana Mecburum (Hümeyra, Cem Karaca), Üçüncü Şahsın Şiiri (Alpay), Mahur Beste ve Böyle Bir Sevmek (Ahmet Kaya), An Gelir (Ahmet Kaya, Selda Bağcan) ile Ayrılık Sevdaya Dahil (Zuhal Olcay) en bilinen örneklerdir.
Atilla İlhan ne zaman öldü, mezarı nerede?
Attilâ İlhan 10 Ekim 2005’te İstanbul’da öldü ve Aşiyan Mezarlığı’nda toprağa verildi.
Kaynaklar
Bilgileri şu kaynaklarla karşılaştırdık: