Yazan
Editör · Sözleri.co
- 1992 İstanbul doğumlu
- Radyo ve Televizyon mezunu
- Tam zamanlı editör
Hilal Can, 1992 yılında İstanbul’da doğdu. Radyo ve televizyon eğitimi aldı. Sözleri.co’da tam zamanlı editör olarak şarkı sözü sayfalarını, şiir ve kitap alıntılarını ve kültür yazılarını hazırlar. Edebiyat, şiir, sanat, felsefe, psikoloji ve bilim alanlarına ilgi duyar.
- Edebiyat
- Şiir
- Sanat
- Felsefe
- Psikoloji
- Bilim
Son güncelleme: 29 Ekim 2026
Her sabah yeniden doğan, ısıtan, aydınlatan ve hiçbir şey istemeden veren güneş, insanlığın en eski ilham kaynaklarından biridir. Kutsal metinler ona yemin eder, Kopernik onu evrenin ortasına yerleştirir, Van Gogh onu tuvaline kocaman bir sarı disk olarak koyar, Nâzım Hikmet ise “Güneşi zaptedeceğiz” diye haykırır. Güneş ile ilgili sözler, bu yüzden hem bir doğa hayranlığının hem de umudun, sevginin ve hakikatin dilidir.
Bu yazıda ayetlerden ve Vaiz Kitabı’ndan başlayıp Diogenes, Mevlânâ, Kopernik, Galileo, Shakespeare, Thoreau, Whitman, Dickinson, Monet, Van Gogh, Tagore, Helen Keller, Hemingway, Saint-Exupéry ve Camus’ye, oradan Ahmet Haşim ve Nâzım Hikmet’e uzanan 25 sözü bir araya getirdik. Her sözün kime ait olduğunu ve hangi eserde geçtiğini kontrol ettik, yabancı dildeki alıntıları özgün metinleriyle karşılaştırarak çevirdik. Sonda Mevlânâ’ya ve Helen Keller’a yanlış atfedilen iki güneş sözünü, kısa ve kopyalanabilir sözleri ve küçük bir testi de bulacaksınız. Gecenin ışıklarını merak ediyorsanız ay ile ilgili sözler ve yıldız ile ilgili sözler yazılarımıza da göz atabilirsiniz.
İçindekiler
25 güneş sözü bir bakışta
Kutsal metinlerde güneş
İlk üç söz kutsal metinlerden. Ayetleri Diyanet İşleri Başkanlığı mealinden aktardık; Vaiz Kitabı’ndaki cümleyi ise yaygın çevirilerle karşılaştırarak verdik.
1. Kur’an-ı Kerim: “Güneşe ve onun aydınlığına andolsun.”
Şems Suresi, 1. ayet
Kaynak: Şems Suresi, 1. ayet · Meal: Diyanet İşleri Başkanlığı
Şems, Arapçada güneş demektir ve sure adını bu ilk ayetten alır. Ardından gelen ayetlerde güneşi izleyen aya, onu açığa çıkaran gündüze ve örten geceye de yemin edilir. Sure, bu büyük düzenin hemen ardından insanın iç dünyasına döner: Nefsini arındıran kurtulmuştur. Gökteki ışıkla insandaki ışık aynı cümlede buluşur.
2. Kur’an-ı Kerim: “Güneş de kendi yörüngesinde akıp gitmektedir.”
Yâsîn Suresi, 38. ayet
Kaynak: Yâsîn Suresi, 38. ayet · Meal: Diyanet İşleri Başkanlığı
Ayet, gece ile gündüzün birbirini izleyişini ve ayın evrelerini anlatan bir bölümün içinde yer alır. Hemen sonraki ayetlerde güneşin aya yetişemeyeceği, gecenin de gündüzü geçemeyeceği, her birinin kendi yörüngesinde yüzdüğü söylenir. Bu ayetler, gökyüzünün kusursuz düzenini tefekküre çağıran en çok okunan pasajlardandır.
3. Vaiz Kitabı: “Güneşin altında yeni bir şey yok.”
Vaiz Kitabı (Kohelet), 1:9
Kaynak: Eski Ahit, Vaiz Kitabı 1:9 · Özgün söz (İngilizce King James çevirisi): “there is no new thing under the sun”
Vaiz Kitabı, “Boşların boşu, her şey boş” nidasıyla açılır ve insanın “güneşin altında” harcadığı emeğin ne kazandırdığını sorar. “Güneşin altında” ifadesi kitap boyunca dünya hayatının karşılığı olarak tekrar tekrar kullanılır. Bu cümle bugün her dilde, yeni sanılan şeylerin aslında çok eski olduğunu hatırlatmak için söylenir.
Diogenes’ten Shakespeare’e güneş ile ilgili sözler
Antik bir filozofun fıçısından Konya’daki bir dergâha, bir astronomun çalışma masasından Londra sahnesine uzanan bu bölümde güneş bazen bir hak, bazen bir hakikat, bazen de sevgilinin kendisidir. Gökyüzüne bakan düşünürlerin zamana dair sözleri için zaman ile ilgili sözler yazımıza da bakabilirsiniz.
4. Diogenes: “Güneşimin önünden biraz çekil.”
Diogenes, Plutarkhos’un Büyük İskender’in hayatı anlatısıyla
Kaynak: Plutarkhos, Paralel Hayatlar, Büyük İskender 14 · Benzer aktarım: Diogenes Laertios, Ünlü Filozofların Yaşamları VI.38
Korint’te Büyük İskender, fıçısının önünde güneşlenen filozof Diogenes’e gelip bir dileği olup olmadığını sorar. Diogenes’in cevabı, dünyanın en güçlü adamından tek isteğinin güneşini kesmemesi olur. Plutarkhos’a göre İskender bu cevaptan etkilenmiş ve “İskender olmasaydım Diogenes olmak isterdim” demiştir. Türkçede bu sahne çoğu zaman “Gölge etme, başka ihsan istemem” diye anılır.
5. Mevlânâ: “Güneşin delili yine güneştir.”
Mevlânâ, Mesnevî
Eser: Mesnevî, I. cilt, 116. beyit (bazı neşirlerde 117) · Özgün söz: “Âftâb âmed delîl-i âftâb / Ger delîlet bâyed ez vey rû metâb”
Mevlânâ bu beyti, aklın aşkı anlatmaya çalışırken çamura saplanmış gibi kaldığını, aşkı ancak aşkın anlatabileceğini söylediği beytin hemen ardından söyler. Güneşi görmek için başka bir ışığa ihtiyaç yoktur; hakikat de kendini kendisiyle gösterir. Sonraki beyitlerde gölgenin güneşe yalnızca işaret ettiği, asıl güneşin ise “can güneşi” olduğu anlatılır. Bu “can güneşi”, Mevlânâ’nın hayatını değiştiren Şems-i Tebrîzî’nin adına da bir göndermedir.
6. Kopernik: “Her şeyin ortasında Güneş durur.”
Nikolaus Kopernik, Göksel Kürelerin Dönüşleri Üzerine
Eser: De revolutionibus orbium coelestium (1543), I. kitap, 10. bölüm · Özgün söz: “In medio vero omnium residet Sol.”
Kopernik bu satırları, Dünya’yı evrenin merkezinden alıp yerine Güneş’i koyduğu kitabında yazdı. Kitap 1543’te, ölüm döşeğindeyken basıldı. Cümlenin devamında Güneş’in kimilerince evrenin feneri, kimilerince aklı ya da yöneticisi diye anıldığını söyler ve onu kraliyet tahtında oturup gezegen ailesini yöneten bir hükümdara benzetir. Bilimsel bir devrim, bir şairin diliyle duyurulmuştur.
7. Galileo Galilei: “Güneş, sanki başka hiçbir işi yokmuş gibi bir üzüm tanesini olgunlaştırır.”
Galileo Galilei, İki Büyük Dünya Sistemi Üzerine Diyalog
Eser: Dialogo sopra i due massimi sistemi del mondo (1632), Üçüncü Gün · Konuşan: Salviati
Galileo’nun Kopernik’i savunduğu ünlü diyaloğunda bu sözleri onun görüşlerini dile getiren Salviati söyler. İnternette dolaşan “Güneş, bütün o gezegenler etrafında dönerken bile bir üzüm salkımını olgunlaştırabilir” cümlesi, bu bölümün serbest bir özetidir. Galileo, 1612’de teleskopla Güneş’i gün gün gözleyip lekelerini çizmiş ve Güneş’in kendi ekseni etrafında döndüğünü de bu çizimlerden çıkarmıştı.
8. Shakespeare: “Orası doğu, Juliet de güneş!”
William Shakespeare, Romeo ve Juliet
Eser: Romeo ve Juliet, II. perde, 2. sahne · Özgün söz: “But, soft! what light through yonder window breaks? / It is the east, and Juliet is the sun.”
Romeo, Capulet’lerin bahçesine gizlice girip balkonda beliren Juliet’i görünce bu sözlerle konuşmaya başlar. Juliet’i doğudan doğan güneşe, onun ışığını kıskanan ayı da solgun bir rakibe benzetir. Edebiyatın en ünlü balkon sahnesi, sevgiliyi güneşle anlatan bu cümleyle açılır.
9. Shakespeare: “Bazen pek yakıcı parlar göğün gözü.”
Çoğu zaman da kararır altın yüzü.”
William Shakespeare, 18. Sone
Eser: Soneler (1609), 18. sone, 5–6. dizeler · Özgün söz: “Sometime too hot the eye of heaven shines, / And often is his gold complexion dimm’d”
“Seni bir yaz gününe mi benzeteyim?” diye başlayan sonede şair, sevgiliyi yazla karşılaştırır ve yazın kusurlarını sayar. Göğün gözü, yani güneş, bazen fazla yakar, bazen de bulutların ardında kalır. Sonuçta yazın da güneşin de geçici olduğunu, sevgilinin güzelliğinin ise şiirde sonsuza dek yaşayacağını söyler.
Thoreau, Whitman ve Dickinson’dan güneş sözleri
19. yüzyıl Amerikan edebiyatının üç büyük ismi, güneşi doğayla kurulan yakın ilişkinin merkezine koydu. Bu yazarların ormana, göle ve çiçeklere dair başka satırlarını doğa ile ilgili sözler listemizde bulabilirsiniz.
10. Henry David Thoreau: “Güneş, bir sabah yıldızından ibarettir.”
Henry David Thoreau, Walden
Eser: Walden ya da Ormanda Yaşam (1854), “Sonuç” bölümü · Özgün söz: “The sun is but a morning star.”
Walden Gölü kıyısındaki kulübesinde iki yıl yaşayan Thoreau, kitabını bu üç cümleyle kapatır. Güneşi dev bir yıldız değil, yeni bir günü haber veren küçük bir sabah yıldızı gibi görmek, önümüzde hâlâ uyanılacak çok şey olduğunu söylemenin yoludur. Kitabın son kelimeleri bir bitiş değil, bir başlangıç çağrısıdır.
11. Walt Whitman: “Ver bana o görkemli, sessiz güneşi.”
Walt Whitman, “Give Me the Splendid Silent Sun”
Eser: Drum-Taps (1865), sonra Çimen Yaprakları · Özgün söz: “Give me the splendid silent sun with all his beams full-dazzling”
Whitman bu şiiri İç Savaş yıllarında, New York’un kalabalığından bunalıp doğanın sessizliğini özlediği bir ruh hâliyle yazdı. Şiirin ilk yarısında güneşi, meyve bahçelerini ve sakin bir kır hayatını ister. İkinci yarıda ise fikrini değiştirir ve şehrin kalabalığına, kaldırımlarına, askerlerine geri döner. Güneş burada huzurun, kalabalık da canlılığın simgesidir.
12. Emily Dickinson: “Güneşin nasıl doğduğunu anlatayım size.”
Kurdele kurdele.”
Emily Dickinson, “I’ll tell you how the Sun rose”
Eser: Franklin 204 / Johnson 318 numaralı şiir · Özgün söz: “I’ll tell you how the Sun rose – / A Ribbon at a time –”
Dickinson bu şiiri 1862’de, şiirlerini ilk kez gösterdiği eleştirmen Thomas Wentworth Higginson’a yazdığı mektuplardan birine ekledi. Gün doğumunu kurdele kurdele açılan bir ışık gibi anlatır; tepeler bonelerini çözer, kilise kuleleri ametist rengine bürünür. Şiir gün batımıyla biter, ama güneşin nasıl battığını şair bilmediğini söyler.
Ressamların güneşi: Monet ve Van Gogh
Güneşi en çok seven sözler bazen bir şairden değil, bir ressamın mektubundan çıkar. Bu bölümdeki alıntılar Monet’nin ve Van Gogh’un mektuplarından; Van Gogh’un mektuplarını Amsterdam’daki Van Gogh Müzesi’nin yayımladığı tam metinle karşılaştırdık.
13. Claude Monet: “Güneşle eskrim yapıyor, güreşiyorum.”
Claude Monet, Auguste Rodin’e mektup
Kaynak: Antibes’tan heykeltıraş Auguste Rodin’e yazılan mektup, 1 Şubat 1888
Monet 1888 kışını Akdeniz kıyısındaki Antibes’ta geçirdi ve Normandiya’nın puslu ışığından çok farklı, keskin bir güneşle karşılaştı. Bu mektup, ışığı yakalamak için verdiği uğraşı bir dövüş gibi anlatır. Adını izlenimcilik akımına veren tablosu da bir güneş resmidir: Le Havre limanında sisin içinden yükselen turuncu güneşi gösteren İzlenim, Gün Doğumu, 1874’teki ilk izlenimciler sergisinde gösterilmişti.
14. Vincent van Gogh: “Güneşin tam sıcağında çalışıyorum.”
Vincent van Gogh, Émile Bernard’a mektup
Kaynak: Arles’dan Émile Bernard’a mektup, 19 Haziran 1888 dolayları (628 numaralı mektup)
Van Gogh 1888’de Paris’ten Güney Fransa’daki Arles’a taşındığında kuzeyin gri ışığından sonra güneşi adeta yeniden keşfetti. Aynı mektupta “Keşke bu memlekete 25 yaşında gelseydim” der ve o günlerde üzerinde çalıştığı Ekici tablosunun küçük bir eskizini çizer. Eskizde gökyüzü neredeyse güneş kadar parlak, krom sarısı bir renktedir.
15. Vincent van Gogh: “Güneş için kocaman, limon sarısı bir disk.”
Vincent van Gogh, Theo van Gogh’a mektup
Kaynak: Arles’dan kardeşi Theo’ya mektup, Kasım 1888 · Özgün söz (İngilizce çeviri): “Immense citron-yellow disk for the sun.”
Van Gogh tohum saçan köylü figürünü Jean-François Millet’den öğrenmiş ve defalarca yeniden çizmişti. Kasım 1888’de yaptığı bu ikinci Ekici’de güneş, figürün başının arkasında bir hale gibi duran dev bir sarı daireye dönüşür. Mektubun devamında gökyüzünü yeşil-sarı, tarlayı mor, ekiciyi ve ağacı Prusya mavisi olarak tarif eder; renk artık gerçeği değil, duyguyu anlatır.
16. Vincent van Gogh: “Ayçiçeği bir bakıma benimdir.”
Vincent van Gogh, Theo van Gogh’a mektup
Kaynak: Arles’dan Theo’ya mektup, 22 Ocak 1889 (741 numaralı mektup) · Özgün söz: “Tu sais que Jeannin a la pivoine, que Quost a la rose trémière, mais moi j’ai un peu le tournesol.”
Fransızcada “tournesol”, yani güneşe dönen çiçek diye anılan ayçiçeği, Van Gogh’un adıyla özdeşleşti. Ressam bu tabloları Arles’daki Sarı Ev’de, arkadaşı Paul Gauguin’in odasını süslemek için yapmıştı; Gauguin de onlara bayılmıştı. Jeannin ve Quost, çiçek resimleriyle tanınan iki Fransız ressamdı. Van Gogh’un “bir bakıma” demesi, kendine bir imza çiçeği seçtiğinin farkında olduğunu gösterir.
Tagore’dan Camus’ye güneş sözleri
Hindistan’dan Amerika’ya, Paris’ten Cezayir’e uzanan bu bölümde güneş kimi zaman umut, kimi zaman hüzün, kimi zaman da kör edici bir ışıktır. Romanlardan seçilmiş başka satırlar için edebiyat kitap alıntıları yazımıza göz atabilirsiniz.
17. Rabindranath Tagore: “Güneşi kaçırdın diye ağlarsan yıldızları da kaçırırsın.”
Rabindranath Tagore, Başıboş Kuşlar
Eser: Stray Birds (Başıboş Kuşlar, 1916), 6 · Özgün söz: “If you shed tears when you miss the sun, you also miss the stars.”
Nobel ödüllü Hint şair Tagore’un kısa, aforizma gibi dizelerden oluşan kitabının altıncı parçasıdır. Kaçırılan bir fırsatın ardından yas tutmanın, önümüzdeki yeni güzellikleri görmeyi de engellediğini söyler. Gece, güneşin yokluğu değil, yıldızların zamanıdır.
18. Helen Keller: “Homeros güneşin tam ışığında duran bir delikanlıdır.”
Helen Keller, Hayatımın Hikâyesi
Eser: The Story of My Life (Hayatımın Hikâyesi, 1903), 21. bölüm
Hem görme hem işitme yetisini bebekken kaybeden Helen Keller, bu satırları üniversite öğrencisiyken okuduğu klasikleri anlatırken yazdı. Kabartma harflerle okuduğu iki büyük şairi ışıkla karşılaştırır: Vergilius’u ayın serin ışığıyla, Homeros’u güneşin canlılığıyla. Güneşi hiç göremeyen birinin edebiyatı güneşle anlatması, bu cümleyi daha da etkileyici kılar.
19. Ernest Hemingway: Güneş de Doğar’ın epigrafı
Vaiz Kitabı 1:5, Hemingway’in Güneş de Doğar romanının epigrafı
Eser: Ernest Hemingway, The Sun Also Rises (Güneş de Doğar, 1926) · Özgün söz: “The sun also ariseth, and the sun goeth down, and hasteth to his place where he arose.”
Hemingway ilk romanının adını Vaiz Kitabı’nın bu ayetinden aldı ve romanı iki epigrafla açtı: Gertrude Stein’ın “Hepiniz kayıp bir kuşaksınız” sözü ve bu ayet. Birincisi savaştan yaralı çıkmış bir kuşağın yorgunluğunu, ikincisi ise her şeye rağmen dönmeye devam eden dünyayı anlatır. Paris’ten Pamplona’ya uzanan roman, bu iki cümlenin arasındaki gerilimde geçer.
20. Antoine de Saint-Exupéry: “Bir gün güneşin batışını kırk dört kez seyrettim!”
Antoine de Saint-Exupéry, Küçük Prens
Eser: Küçük Prens (1943), VI. bölüm · Not: Sayı baskıya göre kırk üç ya da kırk dört olarak geçer.
Küçük Prens’in gezegeni o kadar küçüktür ki sandalyesini birkaç adım çekmesi, güneşin yeniden batışını izlemesine yeter. Hemen ardından anlatıcıya “İnsan çok üzgün olduğunda gün batımlarını sever” der. Anlatıcının “O kırk dört gün batımı gününde o kadar üzgün müydün?” sorusu ise cevapsız kalır; kitabın en hüzünlü sessizliklerinden biridir.
21. Albert Camus: “Bunun güneş yüzünden olduğunu söyledim.”
Albert Camus, Yabancı
Eser: Yabancı (L’Étranger, 1942), II. bölüm, 4. kısım · Özgün söz: “…que c’était à cause du soleil.”
Romanın kahramanı Meursault, mahkemede neden bir adamı öldürdüğü sorulduğunda bu cevabı verir ve salonda gülüşmeler olur. Oysa romanın birinci bölümünde, cinayet sahnesinde güneş gerçekten neredeyse bir karakter gibidir: Kumsalda kör eden ışık, alnını yakan sıcak, gözüne inen ter. Camus’nün Cezayir güneşi hem yaşama sevincinin hem de anlamsızlık duygusunun kaynağıdır.
Türk şiirinde güneş
Modern Türk şiirinde güneşi birbirine çok uzak iki ruh hâliyle anlatan iki şairden kısa birer alıntı seçtik: Ahmet Haşim’de batan güneşin hüznü, Nâzım Hikmet’te doğan güneşin coşkusu. Doğayı anlatan başka şiirler için doğa ile ilgili şiirler yazımıza bakabilirsiniz.
22. Ahmet Haşim: “Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak.”
Eteklerinde güneş rengi bir yığın yaprak,”
Ahmet Haşim, “Merdiven”
Eser: “Merdiven”, Piyâle (1926)
Ahmet Haşim, akşamı ve batan güneşin kızıllığını en çok işleyen şairlerimizdendir. “Merdiven” şiirinde yavaş yavaş çıkılan basamaklar ömrün akşamına doğru yürüyüşü, “güneş rengi” yapraklar da hem sonbaharı hem de sönmekte olan bir ışığı anlatır. Şiirin devamında sular sararır, güller kanar ve akşam her şeyin üzerine çöker.
23. Nâzım Hikmet: “Güneşi zaptedeceğiz, güneşin zaptı yakın!”
güneşe akın!
Güneşi zaptedeceğiz
güneşin zaptı yakın!”
Nâzım Hikmet, “Güneşi İçenlerin Türküsü”
Eser: “Güneşi İçenlerin Türküsü”; Güneşi İçenlerin Türküsü (Bakû, 1928) ve 835 Satır (1929)
Nâzım Hikmet’in ilk kitabına da adını veren bu şiir, genç şairin coşkusunu taşıyan uzun bir yürüyüş marşıdır. Toprak çanaklarda güneşi içen kahramanlar, karanlığa karşı güneşe doğru akın eder. Şiirdeki kesik kesik, merdiven gibi dizilen dizeler, Nâzım’ın Türk şiirine getirdiği yeni biçimin de ilk örneklerindendir.
Nâzım Hikmet’in denizle ilgili dizelerini deniz ile ilgili sözler yazımızda topladık.
Türkçe sözlerde güneş
Son iki maddede, Türk Dil Kurumu sözlüğünde yer alan ve güneşi gündelik hayatın bilgeliğine dönüştüren iki sözü anlamlarıyla birlikte topladık.
24. Türk sözü: “Güneş balçıkla sıvanmaz.”
Türkçe söz
Anlamı: Herkesin bildiği gerçek inkâr edilemez (Türk Dil Kurumu).
Balçık, duvar sıvamada kullanılan yapışkan, ıslak çamurdur. Bir duvarı balçıkla örtebilirsiniz, ama gökteki güneşi kimse çamurla kapatamaz. Söz, apaçık bir gerçeği saklamaya ya da yalanlamaya çalışanlara söylenir ve Mevlânâ’nın “Güneşin delili yine güneştir” beytiyle aynı düşünceyi paylaşır.
25. Türk sözü: “Güneş girmeyen eve doktor girer.”
Türkçe söz
Anlamı: Güneşsiz evde hastalık eksik olmaz (Türk Dil Kurumu).
Bu söz, ev seçerken ve oda düzenlerken kuşaklar boyunca tekrarlanan bir halk bilgisidir. Güneş ışığı rutubeti ve küfü azaltır, evi ısıtır, insanın keyfini yerine getirir. Bugün D vitamini ve güneşin uyku düzenine etkisi üzerine bilinenler, bu eski sözün boşuna söylenmediğini gösterir.
Yanlış bilinen güneş sözleri
“Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol; şefkat ve merhamette güneş gibi ol…” diye başlayan yedi öğüt Türkiye’de genellikle Mevlânâ’ya atfedilir. Ancak İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi’nde 2007’de yayımlanan bir incelemede bu yedili sıralamaya Mevlânâ’nın eserlerinin hiçbirinde aynen rastlanmadığı, şefkatin güneşe benzetilmesinin de onun metinlerinde bulunamadığı belirtilir. Öğütler güzeldir, ama Mevlânâ’nın kendi kaleminden çıktıkları gösterilememiştir.
“Yüzünü daima güneşe dön, gölgeler arkanda kalsın.” sözü de internette kimi zaman Walt Whitman’a, kimi zaman Helen Keller’a atfedilir. Alıntı derlemelerine göre söz iki yazarın da yayımlanmış eserlerinde bulunmamıştır; A Dictionary of American Proverbs (1992) adlı atasözleri sözlüğü ise sözün çeşitlemelerini ABD ve Kanada’da kullanılan bir atasözü olarak kaydeder.
Kısa ve kopyalanabilir güneş sözleri
Bir gün doğumu fotoğrafının altına yazmak, güne güzel bir başlangıç dilemek ya da birine moral vermek için listedeki sözlerin en kısa hâllerini bir araya getirdik.
Şems Suresi, 1
Vaiz 1:9
Diogenes
Mevlânâ
Shakespeare
Henry David Thoreau
Walt Whitman
Vincent van Gogh
Rabindranath Tagore
Türkçe söz
Güneşli günlerin umudunu taşıyan başka cümleler için umut ile ilgili sözler listemize bakabilirsiniz. Güneşi şarkılarda arayanlar ise Çakal – Güneş Doğmadan Önce ve Berkay Altunyay – Güneş şarkı sözlerini okuyabilir.
Mini test: Bu güneş sözü kimin?
Aşağıdaki soruların cevabını tahmin edin, sonra cevabı görmek için soruya dokunun.
“Güneşin delili yine güneştir” beyti hangi eserde geçer?
Mevlânâ’nın Mesnevî’sinde. Beyit, birinci cildin açılış bölümündedir.
Büyük İskender’e “Güneşimin önünden biraz çekil” diyen filozof kimdir?
Sinoplu Diogenes. Hikâyeyi Plutarkhos, Büyük İskender’in hayatını anlattığı eserde aktarır.
Adını izlenimcilik akımına veren gün doğumu tablosu kimindir?
Claude Monet. Tablo, Le Havre limanında sisin içinden yükselen güneşi gösteren İzlenim, Gün Doğumu’dur (1872).
“Güneş, bir sabah yıldızından ibarettir” cümlesi hangi kitabın son cümlesidir?
Henry David Thoreau’nun Walden’ı. Kitap 1854’te yayımlanmıştır.
“Güneşi zaptedeceğiz / güneşin zaptı yakın!” dizeleri hangi şiirde geçer?
Nâzım Hikmet’in “Güneşi İçenlerin Türküsü” şiirinde. Şiir, şairin 1928’de Bakû’da çıkan ilk kitabına da adını vermiştir.
Sık sorulan sorular
Güneş ile ilgili en güzel söz hangisidir?
En çok sevilen güneş sözleri arasında Mevlânâ’nın “Güneşin delili yine güneştir.” beyti, Thoreau’nun “Güneş, bir sabah yıldızından ibarettir.” cümlesi, Tagore’un “Güneşi kaçırdın diye gözyaşı dökersen yıldızları da kaçırırsın.” sözü ve Shakespeare’in “Orası doğu, Juliet de güneş!” dizesi yer alır. Türkçede ise “Güneş balçıkla sıvanmaz.” sözü çok kullanılır.
“Güneş balçıkla sıvanmaz” ne demek?
Türk Dil Kurumu’na göre bu söz, “herkesin bildiği gerçek inkâr edilemez” anlamında kullanılır. Güneşi çamurla örtmek nasıl mümkün değilse, apaçık bir gerçeği saklamak da mümkün değildir.
“Şefkat ve merhamette güneş gibi ol” sözü Mevlânâ’nın mı?
Bu söz, Mevlânâ’ya atfedilen yedi öğütten biridir; ancak akademik incelemelere göre bu yedili sıralama Mevlânâ’nın eserlerinde aynen bulunmaz. Mevlânâ’nın güneşle ilgili kesin olarak bilinen sözlerinden biri ise Mesnevî’deki “Güneşin delili yine güneştir.” beytidir.
“Güneşin altında yeni bir şey yok” sözü nereden gelir?
Söz, Eski Ahit’teki Vaiz Kitabı’nın 1. bölümünün 9. ayetinden gelir: “Olmuş olan yine olacak, yapılmış olan yine yapılacak; güneşin altında yeni bir şey yok.” Bugün yeni sanılan şeylerin aslında çok eski olduğunu anlatmak için kullanılır.
Kur’an’da güneşle ilgili hangi ayetler vardır?
Şems Suresi “Güneşe ve onun aydınlığına andolsun.” ayetiyle başlar ve adını güneşten alır. Yâsîn Suresi’nin 38. ayetinde ise “Güneş de kendi yörüngesinde akıp gitmektedir.” buyrulur.
Kaynaklar