Yazan
Editör · Sözleri.co
- 1992 İstanbul doğumlu
- Radyo ve Televizyon mezunu
- Tam zamanlı editör
Hilal Can, 1992 yılında İstanbul’da doğdu. Radyo ve televizyon eğitimi aldı. Sözleri.co’da tam zamanlı editör olarak şarkı sözü sayfalarını, şiir ve kitap alıntılarını ve kültür yazılarını hazırlar. Edebiyat, şiir, sanat, felsefe, psikoloji ve bilim alanlarına ilgi duyar.
- Edebiyat
- Şiir
- Sanat
- Felsefe
- Psikoloji
- Bilim
Son güncelleme: 23 Ekim 2026
Gül, insanlığın en eski sevgi işaretlerinden biridir. Şairler onu sevgilinin yanağına benzetti, filozoflar ondan zamanın geçiciliğini okudu, halk ise dikeninden hayat dersi çıkardı. Gül ile ilgili sözler bu yüzden yalnızca romantik değildir; kimi aşkı, kimi emeği, kimi de bir adın gücünü anlatır. Bu yazıda Shakespeare’den Küçük Prens’e, Rilke’den Fuzûlî’ye, Sadi’nin Gülistan’ından Türk atasözlerine uzanan sözleri ve gülün geçtiği beş Türkçe şarkının hikâyesini bir araya getirdik.
Her sözün kime ait olduğunu ve hangi eserde geçtiğini özgün metinlerinden kontrol ettik; yabancı dillerdeki alıntıları kendimiz çevirdik. İnternette Abraham Lincoln’e mal edilen ünlü bir gül sözünün gerçek sahibini, gül renklerinin geleneksel anlamlarını ve kısa, kopyalanabilir gül sözlerini de ayrıca derledik. Doğanın başka güzelliklerini anlatan sözler için doğa ile ilgili sözler ve papatya ile ilgili sözler yazılarımıza da göz atabilirsiniz.
İçindekiler
20 gül sözü bir bakışta
Dünya edebiyatından gül ile ilgili sözler
İlk on madde bir tiyatro oyunundan, bir masaldan, bir romanın son satırından, bir mezar taşından ve yüzyıllardır okunan şiirlerden geliyor. Aynı yazarlardan başka cümleler için dünya klasiklerinden kitap alıntıları derlememize de bakabilirsiniz.
1. William Shakespeare: “Gül dediğimiz şeye başka bir ad versek de aynı güzel kokar.”
Juliet, Romeo ve Juliet (William Shakespeare)
Kim: Juliet · Nerede: 2. perde, 2. sahne (balkon sahnesi) · Özgün söz: “What’s in a name? That which we call a rose / By any other name would smell as sweet”
Juliet bu sözleri balkonda, Romeo’nun aşağıda onu dinlediğini bilmeden söyler. Sorun Romeo’nun kendisi değil, düşman ailenin adı olan Montague’dur; Juliet, bir gülün adı değişse de kokusunun değişmeyeceği gibi Romeo’nun da adından bağımsız olarak aynı kişi kalacağını düşünür. Cümle bugün “isimler değil, özler önemlidir” fikrinin en bilinen ifadesidir. Oyunun diğer unutulmaz sahneleri Romeo ve Juliet replikleri yazımızda.
2. Gertrude Stein: “Gül gül gül güldür.”
Gertrude Stein, Sacred Emily
Şiir: Sacred Emily · Yazılış: 1913 · Kitap: Geography and Plays (1922)
Amerikalı yazar Gertrude Stein’ın bu dizesi genellikle başına bir “A” eklenerek, “A rose is a rose is a rose” biçiminde alıntılanır; özgün şiirde ise ilk “Rose” büyük harfle başlar ve bir kadın adı olarak da okunabilir. Tekrar, sözcüğü yüzyılların romantik yükünden arındırıp okuru gülün kendisine yeniden bakmaya zorlar. Dize zamanla “bir şey neyse odur” anlamında bir deyime dönüştü.
3. Antoine de Saint-Exupéry: “Gülünü bu kadar önemli kılan, onun için harcadığın zamandır.”
Tilki, Küçük Prens (Antoine de Saint-Exupéry)
Tilki, Küçük Prens (Antoine de Saint-Exupéry)
Eser: Le Petit Prince, 21. bölüm · İlk yayım: 1943, New York · Özgün söz: “C’est le temps que tu as perdu pour ta rose qui fait ta rose si importante.”
Küçük Prens, Dünya’daki bir bahçede kendi gülüne benzeyen yüzlerce gül görünce, gezegenindeki gülün sıradan bir çiçek olduğunu düşünüp üzülür. Tilki ona evcilleştirmenin, yani bağ kurmanın anlamını öğretir: Bahçedeki güller güzeldir ama boştur, çünkü kimse onlar için emek vermemiştir. Prens’in gülü ise suladığı, rüzgârdan koruduğu ve dinlediği için dünyadaki tek güldür.
4. Umberto Eco: “Eski gülün yalnızca adı kalır, elimizde çıplak adlar kalır.”
Umberto Eco, Gülün Adı
Eser: Il nome della rosa, son satır · Yıl: 1980 · Kaynak dize: Morlaslı Bernardus, De contemptu mundi (12. yüzyıl)
Eco’nun 14. yüzyıldaki bir manastırda geçen polisiye romanı bu Latince dizeyle biter. Dize, 12. yüzyıl keşişi Morlaslı (Clunyli) Bernardus’un dünyanın geçiciliğini anlatan uzun şiirinden alınmıştır: Bir zamanlar var olan her şeyden geriye yalnızca adlar kalır. Eco kitabın adını, anlamları o kadar çoğalmış ki neredeyse hiçbir anlamı kalmamış bir simge olduğu için seçtiğini söylemiştir; okur böylece gülün hangi anlama geldiğine kendisi karar verir.
5. Rainer Maria Rilke: “Gül, ey saf çelişki…”
Rainer Maria Rilke, kendi mezar taşı yazısı
Yer: Raron kilisesi mezarlığı, İsviçre · Ölüm: 29 Aralık 1926 · Özgün söz: “Rose, oh reiner Widerspruch, Lust, / Niemandes Schlaf zu sein unter soviel / Lidern.”
Rilke bu üç dizelik yazıyı mezar taşı için kendisi seçti; Valmont’taki sanatoryumda öldükten sonra 2 Ocak 1927’de İsviçre’nin Valais kantonundaki Raron köyüne gömüldü. Almancadaki “Lider” sözcüğü hem göz kapağı hem de şarkı (Lieder) anlamını çağrıştırır; üst üste dizilmiş gül yaprakları, altında kimsenin uyumadığı göz kapaklarına benzetilir. Rilke’nin ölümüne bir gül dikeninin yol açtığı söylentisi yaygın olsa da asıl nedeni lösemiydi.
6. Johann Wolfgang von Goethe: “Bir oğlan gördü bir gülcük…”
Johann Wolfgang von Goethe, Heidenröslein
Şiir: Heidenröslein (Yaban Gülü) · İlk yayım: 1789 · Özgün dize: “Sah ein Knab’ ein Röslein stehn, / Röslein auf der Heiden”
Goethe’nin halk şarkısı havasındaki bu kısa şiiri, kırda açmış bir yaban gülünü koparmak isteyen bir oğlanı anlatır; gül “Seni batırırım” diyerek kendini savunur ama sonunda koparılır. Şiir hem aşkın hem de gücün masum olanı nasıl incittiğinin yalın bir anlatısı olarak okunur. Franz Schubert onu 1815’te, Heinrich Werner ise 1827’de besteledi; Werner’in melodisi Almanca konuşulan ülkelerde bugün halk şarkısı gibi söylenir.
7. Robert Burns: “Sevgilim kırmızı, kırmızı bir gül gibi.”
Robert Burns, A Red, Red Rose
Şiir: A Red, Red Rose · Dönem: 1790’lar · Özgün dize: “O my Luve’s like a red, red rose, / That’s newly sprung in June”
İskoçya’nın ulusal şairi Robert Burns, eski halk şarkılarını derleyip yeniden yazarken bu şiiri de İskoç ağzıyla kaleme aldı. Şiirin anlatıcısı sevgilisini önce yeni açmış bir güle, ardından tatlı çalınan bir ezgiye benzetir; denizler kuruyup kayalar güneşte eriyene kadar onu seveceğine söz verir. Sadeliği sayesinde İngilizcede en çok ezberlenen aşk şiirlerinden biri oldu. Kırmızı gülün aşkla özdeşleşmesinde bu dizelerin payı büyüktür.
8. Robert Herrick: “Toplayın gül goncalarını, vakit varken.”
Robert Herrick, To the Virgins, to Make Much of Time
Kitap: Hesperides · Yıl: 1648 · Özgün dize: “Gather ye rosebuds while ye may, / Old Time is still a-flying”
İngiliz şair ve papaz Robert Herrick bu şiirde gençlere zamanı değerlendirmelerini öğütler: Bugün gülümseyen çiçek yarın solacaktır. Latince “carpe diem” (anı yakala) düşüncesinin İngilizcedeki en ünlü karşılığıdır. Şiir, 1989 yapımı Ölü Ozanlar Derneği filminde öğretmen John Keating’in öğrencilerine okuttuğu ilk dizeler olarak yeni bir kuşağa ulaştı. Ressam John William Waterhouse da aynı dizeden adını alan iki tablo yaptı.
9. Pierre de Ronsard: “Bugünden toplayın hayatın güllerini.”
Pierre de Ronsard, Sonnets pour Hélène
Eser: Sonnets pour Hélène, “Quand vous serez bien vieille” soneti · Yıl: 1578 · Özgün dize: “Cueillez dès aujourd’hui les roses de la vie.”
Fransız Rönesansı’nın büyük şairi Ronsard, gülü güzelliğin ne kadar çabuk geçtiğini anlatmak için defalarca kullandı. Daha önce Cassandre için yazdığı “Mignonne, allons voir si la rose” (Sevgilim, gidip bakalım şu güle) dizesiyle başlayan şiirinde sabah açan gülün akşam solduğunu gösterir. Hélène’e yazdığı sonede ise yaşlandığında bu dizeleri okuyup hatırlayacağını söyler ve öğüdünü bu son dizeyle verir. Fransız gül yetiştiricisi Meilland, 1987’de geliştirdiği bir güle şairin adını verdi.
10. Ralph Waldo Emerson: “Penceremin altındaki bu güller…”
Ralph Waldo Emerson, Kendine Güven
Deneme: Self-Reliance · Kitap: Essays: First Series · Yıl: 1841
Emerson bu denemesinde insanın başkalarını taklit etmeden, kendi sesine güvenerek yaşaması gerektiğini savunur. Güller onun için örnektir: Geçmişe ya da geleceğe bakmadan, her an kusursuz biçimde var olurlar. İnsan ise geçmişe hayıflanıp geleceğe bakarken bugünü kaçırır. Sözün ruhuna yakın başka cümleleri huzur ile ilgili sözler yazımızda bulabilirsiniz.
Doğu’dan ve Türk edebiyatından gül sözleri
Gül, Fars ve Türk şiirinde sevgilinin yüzünün, bülbül ise âşığın simgesidir. Gül-bülbül ikilisi divan şiirinden halk diline, atasözlerinden şarkılara kadar uzanır. Kısa ve kopyalanabilir başka dizeler için şiir alıntıları sayfamıza da göz atın.
11. Sadi Şirazi: “Bahçe gülü beş altı gün kalır, bu Gülistan ise daima güzeldir.”
Sadi Şirazi, Gülistan
Eser: Gülistan (Gül Bahçesi), önsöz · Yazılış: 1258, Şiraz
Sadi, Gülistan’ın önsözünde kitabı yazmaya nasıl karar verdiğini anlatır: Bir bahar günü bir arkadaşı bahçeden eteğini gülle doldurur, Sadi ise ona bu güllerin yakında solacağını, kalıcı bir gül bahçesi yazacağını söyler. Böylece kitabın adı da gerekçesi de bu sahneden doğar. Yüzyıllar boyunca Osmanlı medreselerinde okutulan Gülistan’ın Türkçe çevirileri ve şerhleri, gül imgesinin Türk edebiyatındaki yerini de güçlendirdi. İran’ın Kaşan bölgesinde her mayıs yapılan gül suyu hasadı, Sadi’nin anlattığı gül bahçelerinin bugün de yaşadığını gösterir.
12. Fuzûlî: “Gül-i ruhsârına karşu gözümden kanlu akar su”
Habîbim fasl-ı güldür bu akar sular bulanmaz mı”
Fuzûlî, Dîvân
Gazel: “Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı”, 5. beyit · Dönem: 16. yüzyıl
Fuzûlî’nin en ünlü gazellerinden birindeki bu beyitte âşık, sevgilisinin gül gibi yanağına bakarken gözünden kanlı yaşlar aktığını söyler. Sonra bunu doğal bir gerekçeye bağlar: Şimdi gül mevsimi, yani bahardır; baharda sellerle akan suların bulanık olması şaşılacak bir şey midir? Gül hem sevgilinin yüzü hem de mevsimin adı olarak iki anlamda kullanılır. Gazelin ilk beyti 1 kıtalık şiirler derlememizde de yer alıyor.
13. Türk atasözleri: “Dikensiz gül olmaz.”
Türk atasözü
Türk atasözü
Kaynak: Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük
Türk Dil Kurumu sözlüğüne göre “Dikensiz gül olmaz”, iyi ya da güzel olan her şeyin az çok sıkıntı veren bir yanı bulunduğunu anlatır. “Gülü seven dikenine katlanır” ise insanın sevdiği bir kişi ya da iş yüzünden gelecek sıkıntılara katlanacağını söyler. İki söz birlikte okunduğunda aşkın ve emeğin bedelini anlatan küçük bir hayat dersine dönüşür.
14. Anne Brontë: “Dikeni kavramaya cesaret edemeyen, gülü hiç istememeli.”
Anne Brontë, The Narrow Way
Şiir: The Narrow Way (Dar Yol) · Yazılış: 24 Nisan 1848 · İlk yayım: Fraser’s Magazine, Aralık 1848 · Özgün dize: “But he, that dares not grasp the thorn / Should never crave the rose.”
Brontë kardeşlerin en küçüğü Anne, bu şiiri ölümünden bir yıl önce yazdı. Şiir, erdemin yolunun düz ve kolay olduğunu söyleyenlere inanmamayı öğütler; değerli olan her şey çaba ister. İngiliz şairin dizesi, “Gülü seven dikenine katlanır” atasözümüzle neredeyse aynı şeyi söyler; farklı dillerde aynı bilgeliğe varılması bu benzetmenin ne kadar evrensel olduğunu gösterir.
Gülün geçtiği Türkçe şarkılar
Gül, Türkçe şarkılarda çoğu zaman sevgilinin kendisidir. Aşağıdaki beş şarkının tam sözlerini ilgili şarkı sayfalarında bulabilirsiniz; ayrılığı anlatan başka şarkılar için ayrılık şarkı sözleri listemize de göz atın.
15. Zeki Müren – Sarmaşık Gülleri
Söz ve müzik: Teoman Alpay · Makam: Muhayyerkürdî · Usul: Semâî
Teoman Alpay’ın sözlerini ve müziğini yazdığı Sarmaşık Gülleri, Zeki Müren’in sesiyle Türk sanat müziğinin en sevilen eserlerinden biri oldu ve sanatçının 1980’de Minareci etiketiyle çıkan albümüne adını verdi. Şarkıda duvarlara tırmanan sarmaşık gülleri, geride kalan bir aşkın anılarını taşır. Şarkının sözleri Zeki Müren – Sarmaşık Gülleri sayfasında.
16. Ferdi Özbeğen – Bir Gülü Sevdim
Albüm: Piyanist (1984) · Söz: Ülkü Aker · Müzik: Coşkun Sabah
Ferdi Özbeğen’in 1984’te yayımlanan Piyanist albümünde yer alan şarkının sözleri Ülkü Aker’e, müziği Coşkun Sabah’a aittir. Gül burada uğruna her şeyin göze alındığı sevgilinin adıdır; Özbeğen’in kendine özgü yorumu şarkıyı gazino kuşağının unutulmaz parçalarından biri yaptı. Sözlerin tamamı Ferdi Özbeğen – Bir Gülü Sevdim sayfasında.
17. İbrahim Tatlıses – Gülüm Benim
Albüm: Gülüm Benim / Gülümse Biraz (5 Mayıs 1986, Bayar Müzik) · Söz: Şakir Askan · Müzik: Burhan Bayar
İbrahim Tatlıses’in 1986’da çıkan albümü iki yüzlüydü: Gülüm Benim tarafının müzik yönetimini Burhan Bayar, Gülümse Biraz tarafınınkini Arif Sağ üstlendi. Albüm yaklaşık 6,2 milyon satarak sanatçının en çok satan ikinci albümü oldu. “Gülüm” hitabı Anadolu’da sevgiliye seslenmenin en içten yollarından biridir ve şarkı bu hitabı bir kuşağın diline yerleştirdi. Şarkının sözleri İbrahim Tatlıses – Gülüm Benim sayfasında.
18. Berkay & Ümit Sayın – Gül Beyaz Gül
Yayın: 21 Kasım 2025, DokuzSekiz Müzik · Söz ve müzik: Ümit Sayın · Düzenleme: Çağrı Telkıvıran
Ümit Sayın’ın 1990’larda geniş kitlelere ulaşan Gül Beyaz Gül şarkısı, sanatçının müzikteki 33. yılında hazırlanan “Ve Ümit Sayın” albümünün ikinci teklisi olarak Berkay’la düet biçiminde yeniden yorumlandı. Klibini Mustafa Özen çekti. Beyaz gül, şarkıda saf ve karşılıksız bir sevginin simgesidir. Düetin sözleri Berkay & Ümit Sayın – Gül Beyaz Gül sayfasında.
19. Can Bonomo – Sen Gül Diye
Yayın: 18 Eylül 2026 · Söz ve müzik: Can Bonomo · Düzenleme: Can Saban
Can Bonomo’nun Eylül 2026’da yayımladığı tekli, Salü stüdyosunda kaydedildi; kapak tasarımı Korgün Akgün’e ait. Bonomo şarkının kendisine üçüncü ve dördüncü albümlerini hatırlattığını, karanlık bir şarkı olsa da içinde “çarpık da olsa bir umut” taşıdığını söyledi. Kapaktaki dudaklar arasındaki gül, şarkının hem tutkulu hem acı veren ruhunu özetler. Sözler Can Bonomo – Sen Gül Diye sayfasında.
Yanlış atfedilen gül sözleri
Gül, internette en çok yanlış kişiye mal edilen sözlerin de konusudur. Aşağıdaki söz ve hemen ardından gelen not, ünlü isimlerin altına yerleştirilmiş iki örneği ele alıyor.
20. Abraham Lincoln’e mal edilen söz: “Gülün dikeni var diye şikâyet edeceğimize, dikenin gülü var diye sevinelim.”
Abraham Lincoln’e atfedilir; ilk bilinen biçimi Alphonse Karr’a aittir
Durum: Yanlış atıf · İlk bilinen kaynak: Alphonse Karr, Lettres écrites de mon jardin (1853)
Bu söz sosyal medyada sık sık Abraham Lincoln imzasıyla paylaşılır, ancak Lincoln’ün yazılarında ya da konuşmalarında böyle bir cümle bulunmaz. Söz kökenlerini araştıran Quote Investigator’a göre bilinen en eski biçimi, Fransız yazar Alphonse Karr’ın 1853’te yayımlanan Bahçemden Yazılmış Mektuplar kitabındadır: “Gül ağaçlarının dikenli olmasından yakınıyorsunuz; ben ise dikenlerin gülleri olduğu için seviniyor, tanrılara şükrediyorum.” Karr’ın kendisi de bu düşünceyi bir başkasından aldığını ima eder.
Benzer bir durum İskoç yazar J. M. Barrie’ye mal edilen “Tanrı bize aralıkta da güllerimiz olsun diye hafızayı verdi” sözü için de geçerlidir. Barrie bu cümleyi 3 Mayıs 1922’de St Andrews Üniversitesi’nde yaptığı Cesaret konuşmasında kullanmış, ancak “birinin söylediğini hatırlarsınız” diyerek sözü kendisine ait göstermemiştir; aralıkta gül arama imgesi Lord Byron’ın 1809 tarihli bir şiirinde de geçer.
Gül renklerinin anlamları
19. yüzyılda Avrupa’da çok sevilen çiçek dili geleneğinde her gül renginin ayrı bir anlamı vardı. Bu anlamlar bugün de çiçek seçerken yol gösterir:
Doğada gerçek anlamda siyah gül yoktur; “siyah” diye satılan güller çok koyu kırmızı, mor ya da bordo çeşitlerdir veya boyanmıştır. Doğu edebiyatında ise renkten çok gülün kendisi önemlidir: Fars ve Türk şiirinde gül, sevgilinin yüzünün ve ilahi güzelliğin simgesidir.
Kısa ve kopyalanabilir gül sözleri
Mesaj, fotoğraf altı ya da çiçek kartı için listedeki sözlerin en kısa hâllerini bir araya getirdik. Umut veren başka cümleler için umut ile ilgili sözler, gökyüzüne bakanlar için de yıldız ile ilgili sözler yazılarımıza göz atabilirsiniz.
William Shakespeare
Küçük Prens
Robert Herrick
Pierre de Ronsard
Anne Brontë
Türk atasözü
Alphonse Karr
Mini test: Bu gül sözü kimin?
Aşağıdaki sözlerin kime ait olduğunu tahmin edin, sonra cevabı görmek için soruya dokunun.
“Gül dediğimiz şeye başka bir ad versek de aynı güzel kokar.”
William Shakespeare, Romeo ve Juliet. Juliet bu sözü 2. perdenin balkon sahnesinde söyler.
“Gülünü bu kadar önemli kılan, onun için harcadığın zamandır.”
Antoine de Saint-Exupéry, Küçük Prens. Kitabın 21. bölümünde tilkinin Küçük Prens’e söylediği sözdür.
“Rose is a rose is a rose is a rose.”
Gertrude Stein. 1913’te yazdığı Sacred Emily şiirinden.
“Gül dikenli diye şikâyet edeceğimize, dikenin gülü var diye sevinebiliriz.”
Abraham Lincoln değil. İlk bilinen biçimi Alphonse Karr’ın 1853 tarihli Lettres écrites de mon jardin kitabındadır.
Hangi şairin mezar taşında bir gül şiiri yazar?
Rainer Maria Rilke. İsviçre’nin Raron köyündeki mezar taşında, kendi seçtiği “Rose, oh reiner Widerspruch” dizeleri yer alır.
Sık sorulan sorular
Gül ile ilgili en güzel söz hangisidir?
Seçim kişiye göre değişse de en çok paylaşılan gül sözleri Shakespeare’in Romeo ve Juliet’teki “Gül dediğimiz şeye başka bir ad versek de aynı güzel kokar.” cümlesi ile Küçük Prens’teki “Gülünü bu kadar önemli kılan, onun için harcadığın zamandır.” sözüdür. Türkçede ise “Dikensiz gül olmaz” ve “Gülü seven dikenine katlanır” atasözleri öne çıkar.
“Gülü seven dikenine katlanır” ne demek?
Türk Dil Kurumu’na göre bu atasözü, insanın sevdiği bir kimse ya da sevdiği bir iş yüzünden gelecek sıkıntılara katlanacağını anlatır. Benzer bir düşünceyi İngiliz şair Anne Brontë de 1848’de “Dikeni kavramaya cesaret edemeyen, gülü hiç istememeli.” diye dile getirmiştir.
“Gülün dikeni var diye üzüleceğimize, dikenin gülü var diye sevinelim” sözü Lincoln’ün mü?
Hayır. Bu söz Abraham Lincoln’ün yazılarında ya da konuşmalarında geçmez. Quote Investigator’ın araştırmasına göre bilinen en eski biçimi Fransız yazar Alphonse Karr’ın 1853’te yayımlanan Lettres écrites de mon jardin kitabındadır.
Küçük Prens’te gül neyi simgeler?
Küçük Prens’in gezegenindeki gül, emek verilerek kurulan bağı ve sevgiyi simgeler. Kitabın 21. bölümünde tilki, Dünya’daki binlerce gülün güzel ama boş olduğunu, Prens’in gülünü özel kılanın onun için harcadığı zaman olduğunu söyler ve “Gülünden sorumlusun.” der.
Gül renklerinin anlamları nelerdir?
Geleneksel çiçek diline göre kırmızı gül romantik aşkı ve tutkuyu, pembe gül daha hafif bir sevgiyi ve hayranlığı, beyaz gül erdemi ve saflığı, sarı gül dostluğu ve bağlılığı anlatır. Koyu bordo ya da “siyah” denilen güller ise hüzün ve yasla ilişkilendirilir.
Kaynaklar