Yazan
Editör · Sözleri.co
- 1992 İstanbul doğumlu
- Radyo ve Televizyon mezunu
- Tam zamanlı editör
Hilal Can, 1992 yılında İstanbul’da doğdu. Radyo ve televizyon eğitimi aldı. Sözleri.co’da tam zamanlı editör olarak şarkı sözü sayfalarını, şiir ve kitap alıntılarını ve kültür yazılarını hazırlar. Edebiyat, şiir, sanat, felsefe, psikoloji ve bilim alanlarına ilgi duyar.
- Edebiyat
- Şiir
- Sanat
- Felsefe
- Psikoloji
- Bilim
Son güncelleme: 24 Ekim 2026
Türk Dil Kurumu çalışmayı “bir şeyi yapmak, oluşturmak, ortaya çıkarmak için emek harcamak, uğraşmak” diye tanımlar. Tanım sade ama arkasında insanlığın en eski tartışmalarından biri yatar: Çalışmak bir zorunluluk mu, bir onur mu, yoksa insanı insan yapan şeyin kendisi mi? Çalışma ile ilgili sözler bu soruya üç bin yıldır farklı cevaplar veriyor. Hesiodos tarlasını ihmal eden kardeşine öğüt verir, Marcus Aurelius sabah yataktan çıkmakta zorlanan kendine seslenir, Mehmet Âkif ise tembelliği kadere yükleyenlere kürsüden çıkışır.
Bu yazıda Hesiodos’tan Camus’ye, Ziya Paşa’dan Atatürk’e uzanan 20 çalışma sözünü, ayeti, hadisi, atasözünü ve şarkıyı bir araya getirdik. Her sözün kime ait olduğunu ve hangi eserde geçtiğini özgün metinlerinden kontrol ettik; yabancı dildeki alıntıları kendimiz çevirdik. Lincoln’e mal edilen ünlü balta sözünün aslını, kısa ve kopyalanabilir sözleri ve küçük bir testi de ekledik. Alın terini ve el emeğini anlatan başka 20 söz için emek ile ilgili sözler derlememize de bakabilirsiniz; oradaki sözleri burada tekrarlamadık.
İçindekiler
20 çalışma sözü bir bakışta
Düşünürlerden ve yazarlardan çalışma ile ilgili sözler
İlk on bir madde, çalışmayı en çok düşünen yazar ve düşünürlerden geliyor. Antik Yunan ve Roma’nın çiftçi ve filozofları çalışmayı bir erdem olarak görüyor; Voltaire, Franklin, Goethe ve Tolstoy onu mutluluğun ve kurtuluşun yolu sayıyor, Camus ise sonu gelmeyen bir emeğin bile anlamlı olabileceğini savunuyor. Ziya Paşa, Mehmet Âkif ve Atatürk ise aynı fikri Türkçenin en akılda kalan cümlelerine dönüştürüyor. Bu yazarların başka satırları için edebiyat ve kitap alıntıları sayfamıza da bakabilirsiniz.
1. Hesiodos: “İşini yarına, öbür güne bırakma”
Hesiodos, İşler ve Günler
Eser: İşler ve Günler (MÖ yaklaşık 700), 410–413. dizeler · Özgün söz (H. G. Evelyn-White çevirisi): “Do not put your work off till to-morrow and the day after; for a sluggish worker does not fill his barn, nor one who puts off his work: industry makes work go well, but a man who puts off work is always at hand-grips with ruin.”
İşler ve Günler, mirası bölüşürken kendisini dolandıran ve sonra tembelliğe düşen kardeşi Perses’e yazılmış uzun bir öğüt şiiridir. Hesiodos tarım takvimini anlatırken her mevsimin işini zamanında yapmanın önemini tekrar tekrar vurgular. Bu dizeler, “bugünün işini yarına bırakma” öğüdünün yazıya geçmiş en eski biçimlerinden biridir. Üç bin yıl önce bir çiftçinin ambarı için söylenen cümle, bugün ertelenen her iş için de geçerliliğini koruyor.
2. Seneca: “Emek en iyileri çağırır”
Seneca, Tanrısal Takdir Üzerine
Eser: De Providentia (Tanrısal Takdir Üzerine), 5.4 · Özgün söz: “Labor optimos citat.”
Seneca bu kısa denemede eski bir soruya cevap arar: İyi insanların başına neden kötü şeyler gelir? Cevabı, zorluğun ve emeğin insanı sınayan bir onur olduğudur. Hemen ardından örneğini verir: Senato bütün gün toplantıda çalışırken, en değersiz insanlar Campus Martius’ta gezinir ya da meyhanede vakit öldürür. Seneca’ya göre ağır iş bir ceza değil, bir seçilmişliktir. Stoacıların iç dinginlik üzerine söylediklerini huzur ile ilgili sözler derlememizde de bulabilirsiniz.
3. Marcus Aurelius: “Bir insanın işini yapmak için kalkıyorum”
Marcus Aurelius, Düşünceler
Eser: Düşünceler (Kendime Düşünceler), V. kitap, 1. bölüm · Özgün söz (Meric Casaubon çevirisi): “In the morning when thou findest thyself unwilling to rise, consider with thyself presently, it is to go about a man’s work that I am stirred up.”
Roma imparatoru Marcus Aurelius bu notları yayımlamak için değil, kendine hatırlatmak için yazdı; bir kısmını Tuna boyundaki seferlerde, ordugâhta tuttu. Beşinci kitabın ilk satırları, iki bin yıl sonra hâlâ en tanıdık sabah mücadelesini anlatır. İmparator, çalışmayı arılardan, karıncalardan ve örümceklerden örnek vererek doğanın düzenine bağlar: Her canlı kendi işini yapar, insan neden yapmasın? Dünyanın en güçlü adamının kendini yataktan kaldırmak için yazdığı bu cümleler, motivasyonun hiç kimse için kendiliğinden gelmediğini gösterir.
4. Voltaire: “Düşünüp taşınmadan çalışalım”
Voltaire, Candide
Eser: Candide ya da İyimserlik (1759), 30. bölüm · Konuşan: Martin · Özgün söz: “Travaillons sans raisonner, dit Martin ; c’est le seul moyen de rendre la vie supportable.”
Candide ve arkadaşları dünyanın dört bir yanında savaş, deprem, kölelik ve ihanet gördükten sonra İstanbul yakınlarında küçük bir çiftliğe yerleşir. Burada yaşlı bir Türk’ün ailesiyle birlikte toprağını işleyerek mutlu yaşadığını görürler. Kötümser filozof Martin, kitap boyunca süren felsefe tartışmalarını bu tek cümleyle bitirir. Voltaire’in mesajı açıktır: Dünyanın neden böyle olduğunu tartışmak kimseyi doyurmaz, elle tutulur bir iş ise insanı ayakta tutar. Romanın başka unutulmaz satırları için dünya klasikleri kitap alıntıları sayfamıza bakabilirsiniz.
5. Benjamin Franklin: “Çalışkanlık, iyi talihin anasıdır”
Benjamin Franklin, Zavallı Richard’ın Almanağı
Eser: Poor Richard’s Almanack (1736); The Way to Wealth (1758) içinde tekrarlanır · Özgün söz: “Diligence is the Mother of Good-Luck.”
Franklin, “Richard Saunders” takma adıyla çeyrek yüzyıl boyunca yıllık bir almanak çıkardı; takvim sayfalarının boşluklarına kısa ve esprili öğütler yerleştirdi. 1758’de bu öğütleri yaşlı bir adamın konuşması biçiminde Servete Giden Yol adlı metinde topladı. Aynı metindeki bir başka cümle sözü tamamlar: “Tembellik pas gibidir, çalışmanın yıprattığından daha hızlı tüketir; kullanılan anahtar ise hep parlaktır.” Franklin’e göre şans, çalışana uğrayan bir misafirdir.
6. Goethe: “Durmadan çabalayanı kurtarabiliriz”
Johann Wolfgang von Goethe, Faust II
Eser: Faust, İkinci Kısım (1832), 5. perde, “Dağ Geçitleri” sahnesi, 11936–11937. dizeler · Konuşan: Melekler · Özgün söz: “Wer immer strebend sich bemüht, / Den können wir erlösen.”
Faust ruhunu Mephistopheles’e satmıştır; anlaşmaya göre bir an bile “Dur, ne güzelsin!” diyecek kadar doyuma ulaşırsa kaybedecektir. Oyunun sonunda, ömrünün son yıllarını denizden toprak kazanmaya adamış yaşlı Faust ölür ve melekler ruhunu göğe taşırken bu iki dizeyi söyler. Goethe’ye göre insanı kurtaran kusursuzluk değil, hiç bitmeyen çabadır. Goethe, ölümünden bir yıl önce Eckermann’a bu dizelerde Faust’un kurtuluşunun anahtarının saklı olduğunu söylemiştir.
7. Lev Tolstoy: “Hayat ise çalışmaktadır”
Lev Tolstoy, Ne Yapmalı?
Eser: Ne Yapmalı? (Так что же нам делать?, 1886), 38. bölüm · Özgün söz (N. H. Dole çevirisi): “The happiness of men consists in life. And life is in labor.”
Tolstoy bu kitabı 1882 Moskova nüfus sayımında gördüğü yoksulluğun ardından yazdı. Kitapta, başkalarının emeğiyle rahat yaşayan sınıfları sert biçimde eleştirir ve herkesin kendi ekmeğini kendi eliyle kazanması gerektiğini savunur. Bu fikri yalnızca yazmakla kalmadı: Yaşlılığında Yasnaya Polyana’da köylülerle birlikte tarla sürdü, odun kesti, kendi ayakkabısını dikti. Tolstoy’un hayata dair başka satırları hayata dair kitap alıntıları derlememizde.
8. Albert Camus: “Sisifos’u mutlu hayal etmek gerekir”
Albert Camus, Sisifos Söyleni
Eser: Sisifos Söyleni (Le Mythe de Sisyphe, 1942), son paragraf · Özgün söz: “La lutte elle-même vers les sommets suffit à remplir un cœur d’homme. Il faut imaginer Sisyphe heureux.”
Yunan mitolojisinde Sisifos, tanrıları kandırdığı için sonsuza kadar bir kayayı tepeye itmeye mahkûm edilir; kaya her seferinde geri yuvarlanır. Camus bu mitte, her gün aynı işe giden modern insanı görür: “Bugünün işçisi hayatının her günü aynı işte çalışır ve bu kader daha az saçma değildir.” Ama deneme umutsuzlukla bitmez. Camus’ye göre anlam, işin bir gün bitmesinde değil, ona omuz verilmesindedir.
9. Ziya Paşa: “Âyinesi iştir kişinin, lâfa bakılmaz”
Ziya Paşa, Terkib-i Bend
Eser: Terkib-i Bend · Bugünkü Türkçeyle: “Kişinin aynası yaptığı iştir, sözüne bakılmaz; insanın aklının derecesi ortaya koyduğu eserde görünür.”
Tanzimat şairi Ziya Paşa’nın Terkib-i Bend’i, dizelerinin büyük kısmı atasözü gibi dilden dile dolaşan bir şiirdir. Bu beyit de onlardan biridir: İnsanı tanımak için ne söylediğine değil, ne yaptığına bakmak gerekir. Beyit, halkın “İş insanın aynasıdır” atasözüyle aynı fikri taşır; aşağıda o atasözünü de ayrıca ele aldık. Çok konuşup az iş çıkaranlara yöneltilmiş en zarif Türkçe cevaplardan biri hâlâ budur.
10. Mehmet Âkif Ersoy: “‘Çalış!’ dedikçe şeriat, çalışmadın, durdun”
Mehmet Âkif Ersoy, Safahat
Eser: Safahat, 4. kitap: Fatih Kürsüsünde (1914) · Şiir: Fatih Kürsüsünde
İstiklâl Marşı’nın şairi Mehmet Âkif, Fatih Kürsüsünde’de Balkan Savaşı yenilgisinin ardından toplumun tembelliğini ve kadercilik anlayışını eleştirir. Şiirdeki vaiz, çalışmayı emreden bir dinin, ataletin bahanesi hâline getirilmesine öfkelenir. Âkif aynı şiirde bu düşünceyi bir başka dizeyle de özetler: “Çalış çalış ki bekā sa’y olursa hak edilir.” Yani var olmayı sürdürmek, ancak çalışarak hak edilir. Bu dizeler, Âkif’in “tevekkül” kavramını tembellikten ayırmak için verdiği uzun mücadelenin en bilinen parçasıdır.
11. Mustafa Kemal Atatürk: “Geçen zamana nispetle, daha çok çalışacağız”
Mustafa Kemal Atatürk, Onuncu Yıl Nutku
Eser: Onuncu Yıl Nutku · Tarih: 29 Ekim 1933, Ankara
Cumhuriyet’in onuncu yılında okunan bu konuşma, “Az zamanda çok ve büyük işler yaptık” cümlesiyle geçmişe bakar, ardından geleceğe döner. Atatürk burada zamanı “geçmiş asırların gevşetici zihniyetine göre değil, asrımızın sürat ve hareket mefhumuna göre” ölçmeyi ister. Çalışkanlık, konuşmada milletin ilk sayılan özelliklerinden biridir; birkaç cümle sonra “yorulmaz çalışkanlığını” beslemek millî ülkü olarak tanımlanır. Atatürk’ün gençlere bıraktığı öteki büyük metin için Gençliğe Hitabe sayfamıza bakabilirsiniz.
Kur’an’da, hadislerde ve Kitab-ı Mukaddes’te çalışmak
Çalışmak, kutsal metinlerde ibadetle yan yana anılan bir erdemdir. Aşağıdaki iki ayet, iki hadis ve Kitab-ı Mukaddes’ten bir pasaj, çalışmayı hem dünyevi bir görev hem de manevi bir değer olarak ele alır. Bu konudaki “İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır” ayetini (Necm, 39) emek sözleri derlememizde ele aldığımız için burada tekrarlamadık. Dinî metinlerden başka sözler için ağır, derin ve etkili dinî sözler sayfamıza bakabilirsiniz.
12. Kur’an-ı Kerim: “Bir işi bitirince diğerine giriş”
Kur’an-ı Kerim, İnşirâh Suresi, 7–8. ayetler
Sure: İnşirâh (94), 7–8. ayetler · Meal: Diyanet İşleri Başkanlığı · Özgün söz: “فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ وَإِلَىٰ رَبِّكَ فَارْغَبْ”
Sekiz ayetlik İnşirâh Suresi, “Şüphesiz güçlükle beraber bir kolaylık vardır” müjdesiyle bilinir. Hemen ardından gelen bu iki ayet, kolaylığın beklenerek değil çalışılarak geleceğini hatırlatır. Diyanet Vakfı meali 7. ayeti “Boş kaldın mı hemen (başka) işe koyul” diye çevirir. Ayet, boş durmayı değil, bir işten ötekine geçen sürekli bir çabayı öğütler; çabanın sonucunu ise Allah’a bırakmayı.
13. Kur’an-ı Kerim: “Yeryüzüne dağılın ve Allah’ın lütfundan isteyin”
Kur’an-ı Kerim, Cuma Suresi, 10. ayet
Sure: Cuma (62), 10. ayet · Meal: Diyanet Vakfı · Özgün söz: “فَإِذَا قُضِيَتِ الصَّلَاةُ فَانْتَشِرُوا فِي الْأَرْضِ وَابْتَغُوا مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَاذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيرًا لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ”
Bir önceki ayet, cuma ezanı okununca alışverişin bırakılıp namaza koşulmasını emreder. Bu ayet ise namaz biter bitmez işin başına dönmeyi ister. Diyanet İşleri meali “Allah’ın lütfundan rızık isteyin” diyerek ifadenin geçim çabasına işaret ettiğini açıkça gösterir. İki ayet birlikte okunduğunda ibadet ile çalışmanın birbirinin rakibi değil, aynı günün iki yarısı olduğu anlaşılır.
14. Hadis: “Sırtında bir bağ odun getirip satması…”
Hz. Muhammed, Buhârî, Zekât 50
Kaynak: Buhârî, Zekât 50 (hadis no. 1471) · Râvi: Zübeyr b. Avvâm · Özgün söz: “لأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ حَبْلَهُ فَيَأْتِيَ بِحُزْمَةِ الْحَطَبِ عَلَى ظَهْرِهِ فَيَبِيعَهَا فَيَكُفَّ اللَّهُ بِهَا وَجْهَهُ، خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ النَّاسَ أَعْطَوْهُ أَوْ مَنَعُوهُ”
Hadis, en basit ve en yorucu işi bile başkasına el açmaktan üstün tutar. Odun toplamak, Arap yarımadasında sermayesi olmayan birinin yapabileceği en sıradan işlerden biriydi; hadis tam da bu yüzden seçilmiştir. Vurgu, işin büyüklüğünde değil, insanın onurunu korumasındadır. “Yüzünü korumak” ifadesi, Türkçedeki “yüzsuyu” deyimiyle aynı duyguyu taşır.
15. Hadis: “Elinde bir fidan varsa onu diksin”
Hz. Muhammed, Ahmed b. Hanbel, Müsned
Kaynak: Ahmed b. Hanbel, Müsned, III, 184; Buhârî, el-Edebü’l-Müfred, 479 · Râvi: Enes b. Mâlik · Özgün söz: “إِنْ قَامَتِ السَّاعَةُ وَفِي يَدِ أَحَدِكُمْ فَسِيلَةٌ فَإِنِ اسْتَطَاعَ أَنْ لَا تَقُومَ حَتَّى يَغْرِسَهَا فَلْيَغْرِسْهَا”
Hadisteki “fesîle”, hurma ağacının dibinden ayrılıp dikilen küçük fidandır; meyve vermesi yıllar alır. Dünyanın sonu gelirken bile o fidanı dikmek, sonucunu görmeyeceğin işi de yapmak demektir. Hadis bu yüzden çevre bilinci kadar çalışma ahlakı için de sık anılır: İnsanın görevi işi yapmaktır, hasadı kimin kaldıracağı ikinci plandadır. Benzer bir bakışı taşıyan sözler için umut ile ilgili sözler derlememize de göz atabilirsiniz.
16. Kitab-ı Mukaddes: “Çalışmak için eline ne geçerse, var gücünle çalış”
Kitab-ı Mukaddes, Vaiz 9:10
Kaynak: Vaiz 9:10 · Çeviri: Kutsal Kitap (Yeni Çeviri) · King James çevirisi: “Whatsoever thy hand findeth to do, do it with thy might”
Vaiz kitabı, Eski Ahit’in en kötümser ve en düşündürücü bölümlerinden biridir; “Her şey boş” sözüyle tanınır. Ama bu boşluk duygusu bir vazgeçişle bitmez: Ömrün kısa olduğunu bilen insan, eline geçen işi bütün gücüyle yapmalıdır. Ayetin mantığı Camus’nün Sisifos’una şaşırtıcı biçimde yakındır; anlam, işin kendisinde aranır. İngilizcedeki King James çevirisi yüzyıllardır çalışma ahlakını anlatan vaazların ve yazıların gözde alıntısı olmuştur.
Atasözlerinde çalışma
Türkçe, çalışmayı en kısa ve en keskin biçimde atasözleriyle anlatır. Aşağıdaki iki örneği Türk Dil Kurumu sözlüğündeki anlamlarıyla açıklıyoruz. “Emek olmadan yemek olmaz” ve “Damlaya damlaya göl olur” gibi bilinen örnekleri emek sözleri derlememizde ele aldık. İnsanın başına gelenlerle çabası arasındaki ilişkiye dair sözler için kader ile ilgili sözler derlememize de göz atabilirsiniz.
17. Türk atasözü: “İş insanın aynasıdır”
Türk atasözü
Kaynak: Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük · Anlamı: Bir kimsenin nasıl bir kişi olduğu yaptığı işlerden anlaşılır
Ziya Paşa’nın beytini halkın diliyle söyleyen bu atasözü, insanı değerlendirmenin en güvenilir ölçüsünü verir. Ayna yalan söylemez; iş de öyledir. Bir zanaatkârın elinden çıkan iş, ustalığını da özensizliğini de gizlemeden gösterir. Aşağıdaki tabloda bir demirhanede kızgın demiri döven usta, bu atasözünün en eski ve en somut karşılığıdır.
18. Türk atasözü: “İşine hor bakan boynuna torba takar”
Türk atasözü
Kaynak: Türk Dil Kurumu, Güncel Türkçe Sözlük · Anlamı: İşini küçümseyen kişi para kazanamaz, para kazanamayanın sonu ise dilenciliktir
Atasözündeki “torba”, dilencinin boynuna astığı heybedir. Söz, odun hadisindeki düşüncenin tam tersinden bakar: İşini küçük gören, sonunda en büyük onur kaybına, el açmaya mahkûm olur. Atasözü yalnızca işsizliği değil, işini özensiz yapmayı da eleştirir. Hor görülen her iş, er geç sahibine aynı gözle bakılmasına yol açar.
Çalışan insanı anlatan Türkçe şarkılar
Çalışan insanın onuru ve yorgunluğu, Türkçe şarkılarda çoğu zaman bir baba portresi ya da bir minnet reddi olarak karşımıza çıkar. Aşağıdaki iki şarkının tam sözlerini ilgili şarkı sayfalarında bulabilirsiniz. Usta çırak ilişkisini anlatan Tamirci Çırağı gibi örnekleri ise emek sözleri derlememizde ele aldık.
19. Fatih Kısaparmak – Bu Adam Benim Babam
Seslendiren: Fatih Kısaparmak · Tema: İşçi bir babanın onurlu hayatı
Şarkı, sekiz köşe kasketli, cebinde parası olmayan ama altı çocuğu bir işçi maaşıyla büyüten bir babayı anlatır. Kısaparmak bu babayı acındırmaz; onun bir lokma ekmek için kimseye eğilmeyen duruşunu kutlar. Alın teriyle geçinen milyonlarca Anadolu insanının ortak hikâyesi, şarkıda tek bir babanın portresinde toplanır. Şarkının sözleri Fatih Kısaparmak – Bu Adam Benim Babam sayfasında.
20. Selda Bağcan – Minnet Eylemem
Seslendiren: Selda Bağcan · Söz: Nesîmî mahlaslı deyiş · Tema: Rızkını Hak’tan bilip kula minnet etmemek
Halk edebiyatının en güçlü onur türkülerinden biri olan bu deyiş, rızkı verenin Allah olduğunu söyleyerek hiçbir insana boyun eğmeyeceğini ilan eder. Selda Bağcan’ın yorumuyla geniş kitlelere ulaşan türkü, odun hadisindeki ve atasözündeki düşünceyi müziğe taşır: Kimseye el açmadan, bugününü kendi emeğiyle kazanan insan özgürdür. Şarkının sözleri Selda Bağcan – Minnet Eylemem sayfasında.
Yanlış bilinen çalışma sözü
Abraham Lincoln’e mal edilir; Lincoln’ün yazılarında ve konuşmalarında geçmez
Durum: Yanlış atıf · En eski benzer anlatım: 1944, adı verilmeyen bir oduncunun ağzından · Lincoln’e ilk atıf: 1960
Hazırlığın önemini anlatan bu söz, iş dünyasında ve kişisel gelişim kitaplarında en çok Abraham Lincoln’ün imzasıyla paylaşılır. Oysa alıntı araştırmacısı Garson O’Toole’un Quote Investigator’daki incelemesine göre söz Lincoln’ün yazılarında ya da tanıklarca aktarılan konuşmalarında hiç geçmez. Bilinen en eski benzer anlatım, Oklahoma City’de bir papazın, W. H. Alexander’ın 1944’teki bir konuşmasında geçer ve isimsiz bir oduncuya mal edilir; o hikâyede saatler değil dakikalar vardır: Beş dakikada ağaç kesmesi gereken oduncu, üç dakikasını baltasını bilemeye ayıracaktır. Söz Lincoln’e ilk kez 1960’ta, ölümünden yaklaşık bir asır sonra mal edilmiştir; “altı saat” biçimi ise 1980’lerde ortaya çıkar. Fikir doğrudur, ama imza yanlıştır.
Kısa ve kopyalanabilir çalışma sözleri
Mesaj, durum ya da yeni bir haftaya başlarken paylaşmak için listedeki sözlerin en kısa hâllerini bir araya getirdik.
Seneca
Benjamin Franklin
Lev Tolstoy
Voltaire
Albert Camus
Ziya Paşa
Mehmet Âkif Ersoy
Türk atasözü
Mini test: Bu çalışma sözü kimin?
Aşağıdaki soruların cevabını tahmin edin, sonra cevabı görmek için soruya dokunun.
“Çalışkanlık, iyi talihin anasıdır.” sözü kimin almanağında yayımlandı?
Benjamin Franklin. Söz, Franklin’in Richard Saunders takma adıyla çıkardığı Poor Richard’s Almanack’ın 1736 sayısında yer alır.
Candide’in sonunda “Düşünüp taşınmadan çalışalım” diyen karakter kimdir?
Martin. Romanın kötümser filozofu, kitabın son bölümünde bütün tartışmaları bu cümleyle kapatır.
“Âyinesi iştir kişinin, lâfa bakılmaz” beyti hangi şiirde geçer?
Ziya Paşa’nın Terkib-i Bend’inde. Beytin ikinci dizesi “Şahsın görünür rütbe-i aklı eserinde” diye devam eder.
Ressam İlya Repin, 1887’de hangi büyük yazarı tarla sürerken resmetti?
Lev Tolstoy. Tablo, Tolstoy’u Yasnaya Polyana’da iki atın çektiği sabanla toprağı sürerken gösterir.
“Ağaç kesmek için altı saat” sözü gerçekten Abraham Lincoln’ün mü?
Hayır. Söz Lincoln’ün yazılarında geçmez; bilinen en eski benzer anlatım 1944’te isimsiz bir oduncuya aittir.
Sık sorulan sorular
Çalışma ile ilgili en anlamlı söz hangisidir?
En çok bilinen çalışma sözlerinden biri Tolstoy’un “İnsanın mutluluğu hayattadır. Hayat ise çalışmaktadır.” cümlesidir. Benjamin Franklin’in “Çalışkanlık, iyi talihin anasıdır.” sözü, Ziya Paşa’nın “Âyinesi iştir kişinin, lâfa bakılmaz” dizesi ve Mehmet Âkif’in “Çalış çalış ki bekā sa’y olursa hak edilir” dizesi de en çok paylaşılan çalışma sözleri arasındadır.
Kur’an’da çalışma ile ilgili ayet var mı?
Evet. Necm Suresi’nin 39. ayeti insan için ancak çalıştığının karşılığı olduğunu bildirir. İnşirâh Suresi’nin 7. ayeti bir işi bitirince diğerine girişmeyi, Cuma Suresi’nin 10. ayeti ise namazdan sonra yeryüzüne dağılıp Allah’ın lütfundan rızık aramayı öğütler.
“İş insanın aynasıdır” ne demek?
Türk Dil Kurumu’na göre bu atasözü, bir kimsenin nasıl bir kişi olduğunun yaptığı işlerden anlaşıldığını anlatır. Aynı düşünceyi Ziya Paşa Terkib-i Bend’de “Âyinesi iştir kişinin, lâfa bakılmaz” diye dile getirir.
“Ağaç kesmek için altı saat verin” sözü Lincoln’e mi ait?
Hayır. Söz Abraham Lincoln’ün yazılarında ve konuşmalarında geçmez. Alıntı araştırmalarına göre bilinen en eski benzer anlatım 1944 tarihlidir ve isimsiz bir oduncuya aittir; Lincoln’e ilk kez 1960’ta mal edilmiştir.
Çalışma ile ilgili kısa sözler nelerdir?
Kısa çalışma sözlerine örnek olarak Seneca’nın “Emek en iyileri çağırır.”, Franklin’in “Çalışkanlık, iyi talihin anasıdır.”, Camus’nün “Sisifos’u mutlu hayal etmek gerekir.” sözleri ve “İş insanın aynasıdır.” atasözü verilebilir.
Kaynaklar