Ahmet Muhip Dıranas’ın En Güzel 10 Şiiri ve Hikâyesi

Son güncelleme: 21 Ekim 2026

“Fahriye Abla”yı okulda ezberlemeyen, “Kar” şiirini bir kış gecesi hatırlamayan pek azdır. Ahmet Muhip Dıranas şiirleri, az ama çok özenle yazılmış dizelerden oluşur: Şair, ilk şiirini yayımladıktan neredeyse elli yıl sonra şiirlerini tek bir kitapta topladı. Bu yazıda Dıranas’ın en güzel 10 şiirini, her birinden kısa bir alıntı, yayımlandığı yer ve hikâyesiyle bir araya getirdik.

Dıranas 1980’de öldüğü için şiirleri hâlâ telif koruması altında. Bu yüzden şiirlerin tamamını değil, her birinden yalnızca birkaç dizelik kısa alıntılar paylaşıyoruz; şiirlerin tamamını Dıranas’ın Şiirler kitabında okuyabilirsiniz. Alıntıları ve bilgileri en az iki kaynakla karşılaştırdık. Kutulardaki Kopyala düğmesi dizeleri şair ve şiir adıyla birlikte kopyalar.

Ahmet Muhip Dıranas kimdir?

• Doğum: 1909, Sinop’un Erfelek ilçesine bağlı Salı köyü (bazı kaynaklarda İstanbul olarak geçer)
• Ölüm: 21 Haziran 1980, Ankara; vasiyeti üzerine Sinop’ta toprağa verildi
• Lise hocaları: Ankara Erkek Lisesi’nde Faruk Nafiz Çamlıbel ve Ahmet Hamdi Tanpınar
• İlk şiiri: “Bir Kadına”, 1926’da Millî Mecmua’da “Muhip Atalay” imzasıyla
• Tek şiir kitabı: Şiirler (1974, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları)
• Oyunları: Gölgeler ve sonradan adı Çıkmaz olan O Böyle İstemezdi
• Öteki eserleri: Tevfik Fikret’ten sadeleştirdiği Kırık Saz; Dostoyevski’den Ecinniler çevirisi (S. Lünel ile)
• Etkilendiği şair: Charles Baudelaire; hece şiirinin son kuşağının önde gelen şairlerinden sayılır

Dıranas şiirlerini yıllar boyunca Varlık, Ülkü, Hisar gibi dergilerde yayımladı ama kitaplaştırmakta hiç acele etmedi. Taner Özmen’in de belirttiği gibi, şiirleri yayımlandıktan sonra bile dizelerin yapısıyla oynamayı, kelimeleri değiştirmeyi sürdürdü. Bu yüzden aynı şiirin farklı baskılarda küçük değişikliklerle karşınıza çıkması şaşırtıcı değil. Aşağıdaki alıntılarda Şiirler kitabındaki biçimi esas aldık.

İçindekiler

• Ahmet Muhip Dıranas kimdir?
• 1. Fahriye Abla
• 2. Olvido
• 3. Kar
• 4. Serenad
• 5. Selâm
• 6. Ağrı
• 7. Büyük Olsun
• 8. Şehrin Üstünden Geçen Bulutlar
• 9. Hâtıra
• 10. Balad
• Hangi Dıranas şiiri sana göre?
• Sık sorulan sorular
• Kaynaklar

1. Fahriye Abla

• Eviniz kutu gibi küçücük bir evdi,
  Sarmaşıklarla balkonu örtük bir evdi;
  Ahmet Muhip Dıranas, “Fahriye Abla”

İlk yayım: Varlık dergisi, 1935 · Kitap: Şiirler (1974)

Hikâyesi: Dıranas’ın adını herkese ezberleten şiir, ilk kez 1935’te Varlık dergisinde yayımlandı. Şiirde kömür kokulu, kapıları erkenden kapanan yoksul bir mahallede büyüyen bir delikanlının, kendinden büyük komşu kızı Fahriye’ye duyduğu hayranlık anlatılır. Her bent aynı nakaratla biter ama sıfat değişir: Fahriye Abla önce “güzel”, sonra “şirin”, “çapkın” ve en sonunda “vefalı” bir komşudur. Mehmet Kaplan’ın ünlü tahlilinden bu yana şiir, dış dünyanın gerçekçi ayrıntılarıyla şairin romantik duygusunu aynı bentte buluşturmasıyla anılır.

Şiirin sonunda Fahriye’nin “bir Erzincanlıya” vardığını öğreniriz ve geriye yalnızca hatıra kalır. Bu hikâye 1984’te Yavuz Turgul’un yönettiği, Fahriye’yi Müjde Ar’ın canlandırdığı Fahriye Abla filmine dönüştü. Bizce şiirin sırrı, herkesin çocukluğunda bir “Fahriye Abla” olduğunu hissettirmesinde.

Mahalle ve çocukluk anılarını seven okurlar şiir alıntıları sayfamızda başka Türk şairlerinden seçilmiş dizeleri de bulabilir.

2. Olvido

• Hoyrattır bu akşamüstüler daima.
  Gün saltanatıyla gitti mi bir defa
  Ahmet Muhip Dıranas, “Olvido”

Kitap: Şiirler (1974) · Yapı: 7 bent, 49 dize

Hikâyesi: Başlıktaki olvido İspanyolca “unutuş” demek. Yedi bentten ve kırk dokuz dizeden oluşan şiir, gün bittiğinde hücum eden hatıraları anlatır: doğulan eski ev, lamba ve merdiven, söylenmemiş bir aşk, karda kalmış ayak izleri. Son bentte şair unutuşa yalvarır ve ondan penceresini kapatmasını ister. Edip Cansever bu şiir üzerine ayrı bir deneme yazmıştır.

Fahriye Abla daha çok bilinse de Olvido, şair üzerine yazılan incelemelerde Dıranas’ın en çarpıcı şiirlerinden biri olarak öne çıkar. “Lavanta çiçeği kokan kederler” gibi imgeler, akşamüstü hüznünü neredeyse kokusuyla duyurur. Hatıralardan yorulmuş biri için yazılmış en güzel Türkçe şiirlerden biri.

3. Kar

• Ne sabahtır bu mavilik, ne akşam!
  Uyandırmayın beni, uyanamam.
  Ahmet Muhip Dıranas, “Kar”

İlk yayım: Şadırvan dergisi, 1 Nisan 1949 (ilk sayı) · Kitap: Şiirler (1974)

Hikâyesi: Şiir, haftalık sanat dergisi Şadırvan’ın 1 Nisan 1949 tarihli ilk sayısında yayımlandı. Beşer dizelik dört bentten oluşan “Kar”, gece boyu yağan karı, ormanın uğultusunu ve uzaktan, “ta eski Anadolu’dan” gelen bir sesin özlemini anlatır. Dıranas’ın şiirde sese ne kadar önem verdiğini gösteren en iyi örneklerden sayılır; MEB’in 9. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı beceri temelli etkinlik kitabında da yer alıyor.

“Kar yağıyor üstümüze, inceden” dizesini sesli okuyunca karın yağışını duyar gibi oluyorsunuz. Son bentteki “Büyük yalnızlığını dünyanın” sözleri ise kış manzarasını bir anda varoluşsal bir yalnızlığa çeviriyor. Kar yağan bir gecede okunacak tek bir şiir seçmemiz gerekse bu olurdu.

4. Serenad

• Yeşil pencerenden bir gül at bana,
  Işıklarla dolsun kalbimin içi.
  Geldim işte mevsim gibi kapına
  Gözlerimde bulut, saçlarımda çiğ.
  Ahmet Muhip Dıranas, “Serenad”

Kitap: Şiirler (1974)

Hikâyesi: Serenad, sevilen biri için geceleyin açık havada çalınan ya da söylenen küçük bir konser demek; Dıranas da şiirini tam olarak böyle kurar. Âşık, mevsim gibi sevgilinin kapısına gelir, ona uzak iklimlerden şarkılar getirdiğini söyler ve yeşil pencereden bir gül atılmasını bekler. İlk bent son bentte küçük değişikliklerle tekrarlanır: “Geldim” yerini “Geçiyorum”a bırakır. Şiir, lise 12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı ders kitabında da yer alıyor.

Dıranas’ın en hafif, en çiçekli şiiri: karanfil, yasemin, zambak, nergis ve mor akasyalar art arda sıralanır. Gözlerdeki bulut ve saçlardaki çiğ, aşkın yanında bir parça hüznü de taşıyor. Son dizenin bazı baskılarda “çiy” diye geçtiğini de not edelim.

5. Selâm

• Selâm, sonsuzluğun aydınlık bahçesinden
  Selâm, senelerce, senelerce evvele,
  Ahmet Muhip Dıranas, “Selâm”

Kitap: Şiirler (1974)

Hikâyesi: “Selâm”, gündüzün geceye döndüğü o kısa anda açılan bir hatıra kapısını anlatır. Şair, geçmişteki en sevgili, en iyi ve en güzel olana selam yollar; şiirin sonunda aynı selam bu kez “senelerce öteye”, yani geleceğe gönderilir. Bir incelemede şiirin zaman anlayışı, Bergson’un geçmişin şimdide yaşamaya devam ettiği “süre” kavramıyla birlikte okunur.

Hafızaya “cömert memenden beni emzir” diye seslenen bir şiir bu; hatırlamayı neredeyse bir dua gibi kuruyor. Akşamüstünün pembe ışığını sevenler için Olvido’nun daha umutlu bir kardeşi gibi. Eski bir dosta, uzun zamandır görmediğiniz birine yazılacak notlarda ilk iki dizesi çok yakışıyor.

6. Ağrı

• Vardım eteğine, secdeye kapandım;
  Koşup bir koluna sımsıkı abandım.
  Ahmet Muhip Dıranas, “Ağrı”

Kitap: Şiirler (1974)

Hikâyesi: Dıranas, II. Dünya Savaşı yıllarında askerliğini Ağrı’ya bağlı Sürbehan köyünde yaptı. Kaynaklar bu dönemi hem hayatı hem de sanatı için bir dönüm noktası olarak anar ve uzun “Ağrı” şiirinin bu yılların ürünü olduğunu belirtir. Şiirde şair, ilk kez karşısına çıkan dağın heybeti önünde secdeye kapanır.

Dıranas’ın kısa ve ince lirik şiirlerinin yanında “Ağrı” bambaşka bir ses: Destansı, geniş ve görkemli. Karlı zirveyi “Karlı başın yüce dedikleyin yüce” diye selamlaması, doğanın karşısında küçülen insanın hayranlığını iyi anlatıyor. Dağ fotoğraflarının altına yazılacak en güzel dizelerden biri.

Dıranas gibi Sinop’la bağı olan bir başka büyük isim de Sabahattin Ali: Şiirlerinin önemli bir kısmını Sinop Cezaevi’nde yazan yazarın en güzel şiirlerini ayrı bir yazıda topladık.

7. Büyük Olsun

• Ben büyük şarkıları severim; büyük olsun,
  Deniz gibi, gökyüzü gibi her şey ve mahzun.
  Ahmet Muhip Dıranas, “Büyük Olsun”

Kitap: Şiirler (1974)

Hikâyesi: Kısa ama çok sevilen bu şiir, büyük şarkıları, büyük rüzgârları ve büyük aşkları seven bir ruhun manifestosu gibidir. Anadolu Ajansı, Dıranas’ı ölümünün 40. yılında andığı 2020 tarihli yazısına bu şiirden dizelerle başladı. Taner Özmen de Türk Dili dergisindeki yazısında “Büyük Olsun”u şairin unutulmaz şiirleri arasında sayar.

“Büyük olsun ama mahzun olsun” demek, Dıranas’ın bütün şiirini özetliyor: Coşku ile hüzün hep yan yana. Şiirin “Denizler yolculuğa çağırır durur da beni” dizesiyle denizi de işin içine katması, Sinoplu bir şair için hiç şaşırtıcı değil. Biyografiye yazılacak kısa bir dize arayanlar için ideal.

8. Şehrin Üstünden Geçen Bulutlar

• Bakıp imreniyorum akınına
  Şehrin üstünden geçen bulutların,
  Ahmet Muhip Dıranas, “Şehrin Üstünden Geçen Bulutlar”

Kitap: Şiirler (1974)

Hikâyesi: Şair, şehrin üstünden akıp giden bulutlara imrenerek bakar ve onlarla birlikte susamış tarlalara “bahar, gölge ve yağmur” götürmeyi hayal eder. Şiirin son bendi ilk bendi tekrarlar ama küçük bir farkla: “geçen bulutlar” bu kez “uçan bulutlar” olur, “belki gidiyorlar” da “gidiyor, gidiyorlar”a dönüşür. Taner Özmen, Dıranas’ı kitabı çıkmadan önce tanıdığı dört şiirden birinin bu olduğunu anlatır.

Pencereden gökyüzüne bakıp bir yerlere gitmeyi hayal eden herkesin şiiri. Bulutların özgürlüğüne duyulan imrenme, şehirde sıkışmış bir hayatın sessiz itirafı gibi. Ofis camından bulut izlediğiniz bir öğleden sonra yeniden okuyun.

9. Hâtıra

• Dün, bir gölge gibi geçti yanımdan
  Oydu, bir bakışta tanıdım onu;
  Ahmet Muhip Dıranas, “Hâtıra”

Kitap: Şiirler (1974)

Hikâyesi: “Hâtıra”, yıllar önce sevilmiş bir kadının bir gün ansızın şairin yanından geçmesiyle açılır. Şair onu bir bakışta tanır; bir zamanlar rüyalarına konan, peşine korku gibi düşen kadındır bu. Dıranas’ın şiirlerinde sık sık beliren, yüzü seçilmeyen, hep hatırada yaşayan kadın figürünün en sade örneklerinden biridir.

On bir heceli dizelerle yazılmış şiirin bazı sitelerde “Bazı yapraktı” diye eksik aktarılan dizesi, Şiirler baskısında “Bazı bir yapraktı, bazı bir rüzgâr” biçimindedir. Kısa ama etkisi uzun süren bir şiir: Kalabalıkta eski bir sevgiliyi görmüş herkes kendinden bir şey bulacaktır.

Hatıra ve kayıp aşk temalı düzyazı arıyorsanız Kürk Mantolu Madonna alıntıları tam size göre.

10. Balad

• Yağmurlar dindiği zaman
  Geleceksin
  Ki karanlık ölümdür.
  Ahmet Muhip Dıranas, “Balad”

Kitap: Şiirler (1974)

Hikâyesi: “Balad”, kısa ve uzun dizeleri dönüşümlü kullanan, şarkı gibi bir yapıya sahip. Şair, ışığı söndüğünde bile sevgilinin geleceğine inanır ve onu “isterse ta kıyamete” kadar bekleyeceğini söyler. Taner Özmen, şiiri Dıranas’ın vecd anlarında yazılmış gibi duran şiirleri arasında anar.

Bekleyişi bu kadar az kelimeyle anlatmak kolay değil. “Ki karanlık ölümdür” nakaratı, sevgiliyi beklemenin aslında hayatta kalmanın tek yolu olduğunu söylüyor. Listenin son sırasını bilerek bu şiire ayırdık: Dıranas’ın bütün aşk şiirlerinin özeti gibi.

Hangi Dıranas şiiri sana göre?

Ruh hâline göre bir Ahmet Muhip Dıranas şiiri seçmek istersen şu kısa rehber işine yarayabilir:

• Çocukluğunu ve eski mahalleni özlüyorsan: Fahriye Abla
• Akşamüstü hüzünlüysen, unutmak istiyorsan: Olvido
• Dışarıda kar yağıyorsa: Kar
• Âşıksan ve bunu söylemek istiyorsan: Serenad
• Eski bir dostu, eski bir zamanı anıyorsan: Selâm
• Doğanın büyüklüğü karşısında susuyorsan: Ağrı
• Her şeyi dolu dolu yaşamak istiyorsan: Büyük Olsun
• Bir yerlere gitmeyi hayal ediyorsan: Şehrin Üstünden Geçen Bulutlar
• Kalabalıkta eski bir sevgiliyi gördüysen: Hâtıra
• Birini bekliyorsan: Balad

Şiir okumayı sevenler için öteki derlemelerimiz: Sabahattin Ali sözleri, büyüleyici kitap alıntıları ve şiir alıntıları.

Sık Sorulan Sorular

Ahmet Muhip Dıranas’ın en ünlü şiiri hangisi?

En ünlü şiiri Fahriye Abla’dır. İlk kez 1935’te Varlık dergisinde yayımlanan şiir, 1984’te Yavuz Turgul tarafından sinemaya uyarlandı. Olvido, Kar, Serenad ve Selâm da en çok okunan şiirleri arasındadır.

Ahmet Muhip Dıranas’ın kaç şiir kitabı var?

Dıranas’ın tek şiir kitabı vardır: Dergilerde yayımlanan şiirleri 1974’te Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları tarafından Şiirler adıyla kitaplaştırıldı. Bunun dışında Gölgeler ve O Böyle İstemezdi (Çıkmaz) adlı oyunları, Kırık Saz adlı sadeleştirmesi ve çevirileri bulunur.

Olvido ne demek?

Olvido İspanyolca “unutuş” anlamına gelir. Dıranas’ın aynı adlı şiiri, yedi bent ve kırk dokuz dizeden oluşur; hatıralardan yorulan şairin unutuşa yalvarışını anlatır.

Fahriye Abla filmi var mı, Fahriye’yi kim oynadı?

Evet. Şiir 1984’te Yavuz Turgul’un yönettiği Fahriye Abla filmine uyarlandı. Filmde Fahriye’yi Müjde Ar canlandırdı.

Ahmet Muhip Dıranas nereli, ne zaman öldü?

Dıranas 1909’da Sinop’un Erfelek ilçesine bağlı Salı köyünde doğdu; bazı kaynaklar doğum yeri olarak İstanbul’u gösterir. 21 Haziran 1980’de Ankara’da öldü ve vasiyeti üzerine Sinop’ta toprağa verildi.

Kaynaklar

• Ahmet Muhip Dıranas, Şiirler, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları (ilk baskı 1974; 2. baskı 1982, “Yaşam Öyküsü, Sanatçı Kişiliği ve Tüm Şiirleri”).
• Âlim Gür, “Dıranas, Ahmet Muhip”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Ek-1. cilt (2020).
• Taner Özmen, “Dıranas’ın Şiiri Üzerine Notlar”, Türk Dili dergisi (Türk Dil Kurumu), Kasım 2014.
• Anadolu Ajansı, “Şiirde biçime tutkun şair: Ahmet Muhip Dıranas” (20 Haziran 2020).
• “Ahmet Muhip Dıranas’ın Olvido’su”, Kesit Akademi Dergisi; “Ahmet Muhip Dıranas’ın Selam Adlı Şiirinde Bergson İzleri”, Rize İl Millî Eğitim Müdürlüğü Yegâne dergisi.
• MEB Türk Dili ve Edebiyatı 9. sınıf beceri temelli etkinlik kitabı (“Kar”) ve 12. sınıf ders kitabı (“Serenad”).
• Türkçe Vikipedi, “Ahmet Muhip Dıranas”, “Fahriye Abla” ve “Fahriye Abla (film)” maddeleri; Şadırvan dergisi 1. sayı (1 Nisan 1949) içindekiler listesi.