Yazan
Editör · Sözleri.co
- 1992 İstanbul doğumlu
- Radyo ve Televizyon mezunu
- Tam zamanlı editör
Hilal Can, 1992 yılında İstanbul’da doğdu. Radyo ve televizyon eğitimi aldı. Sözleri.co’da tam zamanlı editör olarak şarkı sözü sayfalarını, şiir ve kitap alıntılarını ve kültür yazılarını hazırlar. Edebiyat, şiir, sanat, felsefe, psikoloji ve bilim alanlarına ilgi duyar.
- Edebiyat
- Şiir
- Sanat
- Felsefe
- Psikoloji
- Bilim
Son güncelleme: 2 Kasım 2026
4 Ağustos 1944’te Samsun’da doğan, kökeni Kırım Tatarlarına dayanan Orhan Gencebay, 1960’ların sonunda bağlamasıyla Türk müziğine yepyeni bir ses getirdi. Kendisi bu müziğe “arabesk” denmesini “yanlıştır ve eksiktir” diyerek kabul etmez; “serbest çalışmalar” ya da “Gencebay müziği” demeyi tercih eder. 1000’den fazla bestesi olan sanatçı bunların 300’e yakınını kendisi seslendirdi ve 1998’de Devlet Sanatçısı unvanını aldı.
Orhan Gencebay şarkıları arasından seçtiğimiz bu 15 şarkıyı, ilk büyük çıkışı “Bir Teselli Ver”den 1990’daki “Dokunma”ya uzanan bir zaman çizgisinde sıraladık. Her maddede şarkının çıktığı 45’liği ya da albümü, yılını ve kısa hikâyesini bulacaksınız. Yazının sonunda kopyalanabilir bir çalma listesi, küçük bir test ve sık sorulan sorular var.
İçindekiler
Orhan Gencebay şarkıları: 15 şarkı bir bakışta
1. Bir Teselli Ver
45’lik: Bir Teselli Ver / Yorgun Gözler · Plak şirketi: İstanbul Plak
Orhan Gencebay’ın adını bütün Türkiye’ye duyuran plak budur. 1968’de ilk “serbest çalışmalar” plağını çıkaran Gencebay, “Bir Teselli Ver / Yorgun Gözler” 45’liğiyle bir anda geniş kitlelere ulaştı; besteci ve bağlama virtüözü olarak bilinen sanatçı bu plakla birlikte yorumcu olarak da öne çıktı.
Lütfi Ö. Akad’ın yönettiği 1971 yapımı Bir Teselli Ver filmi de aynı adı taşır. Plağın yılı kaynaklarda 1969 ile 1971 arasında farklı verilse de, “Gencebay müziği”nin başlangıç şarkısı olarak anılması konusunda herkes hemfikir.
2. Hor Görme Garibi (1971)
45’lik: Ben Eski Halimle Daha Mesuttum / Hor Görme Garibi (1971, İstanbul Plak)
Gencebay’ın 1971’de art arda çıkardığı 45’liklerin en çok sevileni. Plağın öbür yüzünde yer alan “Ben Eski Halimle Daha Mesuttum” da en az bu şarkı kadar bilinir; tek bir 45’likte iki klasik yan yana durur.
Adı bile hikâyesini anlatır: kimsesizin, garibin yanında duran bir şarkıdır. Bize göre 1970’lerin başında şehre göç eden kuşağın kendi sesini bulduğu şarkıların başında gelir. 1980’de Türküola’dan yeniden yayımlanması da şarkının ilgisinin dinmediğini gösterir.
3. Kaderimin Oyunu (1971)
45’lik: Kaderimin Oyunu / Efkâr Bastı Gönlümü (1971, İstanbul Plak)
“Kader” Gencebay şarkılarının en sık dönen kelimelerinden biridir ve bu şarkı o temanın ilk büyük örneğidir. Elinde olmayan bir ayrılığı kaderin oyunu olarak anlatan sözleri, sanatçının sonraki yıllardaki pek çok şarkısının da habercisi gibidir.
Aynı adı taşıyan 1972 yapımı bir Türk filmi de bulunur. Şarkı 45’likten sonra 1980’de Türküola etiketiyle yeniden basıldı.
4. Benim Dünyam (1973)
45’lik: Benim Dünyam / Sevmiyorum Deme (1973, Kervan Plak) · LP: Batsın Bu Dünya (1975)
1 Şubat 1972’de Yaşar Kekeva ile birlikte Kervan Plak’ı kuran Gencebay’ın kendi şirketinden çıkan ilk 45’liklerinden biri. Kendi dünyasını kimseye açmayan, içine kapanmış bir âşığın şarkısıdır.
Şarkı iki yıl sonra Batsın Bu Dünya uzunçalarında da yer aldı ve bu sayede yeni bir kuşağa ulaştı. Sözleri Orhan Gencebay – Benim Dünyam sayfamızda.
5. Dertler Benim Olsun (1974)
45’lik: Dertler Benim Olsun / Gönül (1974, Kervan Plak) · LP: Batsın Bu Dünya (1975)
Gencebay’ın fedakâr âşık temasını en yalın anlattığı şarkı: bütün dertleri üstüne alıp sevdiğine yalnızca huzur dileyen bir ses. Plağın öbür yüzündeki “Gönül” de ayrıca sevilen bir şarkıdır.
Aynı yıl aynı adlı bir film de çekildi: Safa Önal’ın yazıp yönettiği 1974 yapımı Dertler Benim Olsun’da başrolleri Orhan Gencebay ile Perihan Savaş paylaştı. Sözleri Orhan Gencebay – Dertler Benim Olsun sayfamızda.
6. Batsın Bu Dünya (1975)
45’lik: Batsın Bu Dünya / Sevmenin Zamanı Yok (1975, Kervan Plak) · LP: Batsın Bu Dünya (1975)
Gencebay denince akla ilk gelen şarkı belki de budur. Sanatçı, 2009’da Milliyet’e verdiği röportajda şarkıyı 1970’lerin karanlık günleriyle bağlantılandırarak onun için “Türkiye’nin ağıtıdır” demişti. Yani bu, yalnızca bir aşk şarkısı değil, bir dönemin isyanıdır.
Aynı adlı uzunçalar Gencebay’ın en güçlü albümlerinden biridir: “Benim Dünyam”, “Dertler Benim Olsun”, “Duyun Beni” ve “Ben Doğarken Ölmüşüm” de aynı plakta yer alır. Şarkı 2002’de İdeal Aşk çalışmasında yeni bir düzenlemeyle yeniden yayımlandı.
7. Hatasız Kul Olmaz (1976)
45’lik: Hatasız Kul Olmaz / Kara Çalı (1976, Kervan Plak) · LP: Hatasız Kul Olmaz (1976)
Adı bir atasözüne dönüşmüş, dilimize yerleşmiş bir şarkı. Hata yapan sevgiliyi affetmeye hazır, insanı kusurlarıyla kabul eden sözleri, Gencebay şarkılarındaki şefkatli yanı en iyi gösteren örneklerdendir.
Aynı yıl çıkan uzunçalarda “Kara Çalı”, “Sev Dedi Gözlerim” ve sözlerini Akşam Güneşi sayfamızda bulabileceğiniz şarkı da yer alır. “Hatasız Kul Olmaz”ın sözleri ise Orhan Gencebay – Hatasız Kul Olmaz sayfamızda.
8. Sarhoşun Biri (1976)
45’lik: Sarhoşun Biri (1976, Kervan Plak) · LP: Sarhoşun Biri
Meyhane şarkısı gibi görünür ama asıl derdi yalnızlıktır: kimsenin dinlemediği bir adamın kendi kendine anlattığı hikâye. Bize göre Gencebay’ın yorumcu olarak en dramatik performanslarından biridir.
Şarkının yer aldığı uzunçalarda “Bunca Yıl Habersiz”, “Beni Böyle Sev”, “Yaşamak Bu Değil” ve “Kader Diye Diye” gibi sevilen şarkılar da var. Bu plaklar, 1968–1976 arasındaki her 45’liği için Altın Plak alan sanatçının zirve yıllarının ürünüdür.
9. Yarabbim (1979)
LP: Yarabbim (1979, Kervan Plak)
Gencebay’ın dertlerini doğrudan Tanrı’ya açtığı, adı da bir yakarış olan şarkı. Haksızlığa uğramış insanın “neden ben?” sorusunu soran sözleri, 1970’lerin sonunu kapatan en güçlü Gencebay şarkılarından biridir.
Aynı adlı albüm de dolu doludur: “Çilekeş”, “Dalga Dalga”, “Felekle Sohbet” ve sözlerini Orhan Gencebay – Bir Görüşte Aşık Oldum sayfamızda bulabileceğiniz şarkı bu plakta yer alır.
10. Ben Topraktan Bir Canım (1981)
LP: Ben Topraktan Bir Canım (1981, Kervan Plak)
Adıyla insanın topraktan gelip toprağa döneceğini hatırlatan, alçakgönüllü bir şarkı. Gencebay’ın 1980’lere girerken çıkardığı albümlerin en sevilenlerinden biridir.
Aynı adlı albümde “Gitme”, “Hatıralar”, “Garip” ve “Güle Güle” gibi şarkılar da var. Albüm 1982’de Türküola etiketiyle yeniden basıldı.
11. Leylâ ile Mecnun (1983)
Albüm: Leylâ ile Mecnun (1983, Kervan Plak)
Gencebay’ın sinemadaki en büyük başarısıyla aynı adı taşıyan şarkı. Sanatçının Gülşen Bubikoğlu ile başrolünü paylaştığı 1982 yapımı Leyla ile Mecnun (Erler Film), oynadığı filmlerin en çok izlenenleri arasında yer alır ve gişe rekorları kırdı.
Filmin ardından gelen albüm, klasik aşk hikâyesini Gencebay’ın diliyle yeniden anlatır. Plakta ayrıca “Al Senin Olsun”, “Bir Damla Mutluluk”, “Beklemek İbadet Kalmak Zulümdür” ve “Nazar Boncuğu” bulunur.
12. Dil Yarası (1984)
Albüm: Dil Yarası (1984, Kervan Plak)
“Kılıç yarası geçer, dil yarası geçmez” atasözünü hatırlatan bu eser, Gencebay’ın 1980’lerdeki en sevilen şarkılarından biridir. Kırıcı bir sözün insanın içinde yıllarca nasıl kanadığını anlatır.
Şarkı sınırları da aştı: müziği, İsrailli şarkıcı Zehava Ben tarafından 1989’da “Tipat Mazal” adıyla İbranice olarak yeniden yorumlandı. Albüm 2025’te yeniden düzenlenmiş sesle tekrar yayımlandı. Sözleri Orhan Gencebay – Dil Yarası sayfamızda.
13. Cennet Gözlüm (1986)
Albüm: Cennet Gözlüm (1986, Kervan Plak)
Gencebay’ın hüzünden çok sevdaya, güzelliğe yöneldiği şarkılarından biri. Sevgilinin gözlerini cennete benzeten başlığı akılda kalıcıdır.
Albümde “Dünya Dönüyor”, “Canın Sağolsun”, “Kal Sağlıcakla” ve “Neredesin Sevgilim” gibi şarkılar da yer alır. 1980’lerin ortasında Gencebay, 1984 ve 1985’te üst üste “Yılın Sanatçısı” ödülleri alıyordu.
14. Ya Evde Yoksan (1989)
Albüm: Ya Evde Yoksan / Seni Arıyorum (1989, Kervan Plak)
Sevdiğinin kapısına gidip “ya evde yoksan” korkusunu yaşayan âşığın şarkısı. Basit bir günlük endişeyi büyük bir aşk dramına çeviren sözleri, Gencebay’ın gündelik dili şiire dönüştürme becerisini gösterir.
Albümün ikinci adını taşıyan “Seni Arıyorum” da en az bu şarkı kadar sevilir. Sözleri Orhan Gencebay – Ya Evde Yoksan sayfamızda.
15. Dokunma (1990)
Albüm: Utan / Dokunma (1990, Kervan Plak)
Listeyi Gencebay’ın 1990’lara açılan kapısıyla kapatıyoruz. “Dokunma”nın yer aldığı albüm o kadar çok sattı ki MÜYAP, bu satış başarısı nedeniyle sanatçıyı ödüllendirdi.
Albümün diğer adı “Utan”, aynı yıl vizyona giren ve Gencebay’ın oyunculuğu bıraktığı son filmin de adıdır. Plakta ayrıca “Gölgeler”, “Bilseydim”, “Hadi Git” ve “Daha Ne Olsun” bulunur.
Sitemizde sözleri olan diğer Orhan Gencebay şarkıları
Listeye giremeyen ama sözlerini sitemizde okuyabileceğiniz iki Gencebay şarkısı daha var: Orhan Gencebay – Vazgeç Gönlüm ve Orhan Gencebay – Ayşen. Aynı damardan beslenen sanatçıları sevenler için Müslüm Gürses şarkıları, Ferdi Tayfur şarkıları ve İbrahim Tatlıses şarkıları listelerimize de göz atabilirsiniz.
Orhan Gencebay çalma listesi
Aşağıdaki listeyi tek dokunuşla kopyalayıp müzik uygulamanızda arayabilirsiniz.
2. Orhan Gencebay – Hor Görme Garibi
3. Orhan Gencebay – Kaderimin Oyunu
4. Orhan Gencebay – Benim Dünyam
5. Orhan Gencebay – Dertler Benim Olsun
6. Orhan Gencebay – Batsın Bu Dünya
7. Orhan Gencebay – Hatasız Kul Olmaz
8. Orhan Gencebay – Sarhoşun Biri
9. Orhan Gencebay – Yarabbim
10. Orhan Gencebay – Ben Topraktan Bir Canım
11. Orhan Gencebay – Leylâ ile Mecnun
12. Orhan Gencebay – Dil Yarası
13. Orhan Gencebay – Cennet Gözlüm
14. Orhan Gencebay – Ya Evde Yoksan
15. Orhan Gencebay – Dokunma
Mini test: Orhan Gencebay şarkılarını ne kadar tanıyorsunuz?
Orhan Gencebay’ın 1972’de Yaşar Kekeva ile kurduğu plak şirketinin adı nedir?
Kervan Plak. Şirket 1 Şubat 1972’de kuruldu.
“Dertler Benim Olsun” filminde Gencebay’ın partneri kimdi?
Perihan Savaş. Filmi Safa Önal yazıp yönetti (1974).
Gencebay hangi şarkısı için “Türkiye’nin ağıtıdır” dedi?
“Batsın Bu Dünya” (1975).
“Dil Yarası”nın müziği hangi dilde yeniden yorumlandı?
İbranice. Zehava Ben, 1989’da “Tipat Mazal” adıyla seslendirdi.
Sık sorulan sorular
Orhan Gencebay’ın en sevilen şarkıları hangileri?
“Bir Teselli Ver”, “Hor Görme Garibi”, “Kaderimin Oyunu”, “Benim Dünyam”, “Dertler Benim Olsun”, “Batsın Bu Dünya”, “Hatasız Kul Olmaz”, “Sarhoşun Biri”, “Yarabbim”, “Ben Topraktan Bir Canım”, “Leylâ ile Mecnun”, “Dil Yarası”, “Cennet Gözlüm”, “Ya Evde Yoksan” ve “Dokunma” Orhan Gencebay’ın en sevilen şarkıları arasındadır.
Orhan Gencebay’ı ünlü yapan şarkı hangisi?
Orhan Gencebay, İstanbul Plak’tan çıkan “Bir Teselli Ver / Yorgun Gözler” 45’liğiyle Türkiye çapında ün kazandı. Lütfi Ö. Akad’ın yönettiği 1971 yapımı bir film de aynı adı taşır.
Orhan Gencebay kaç şarkı besteledi?
Orhan Gencebay’ın 1000’den fazla bestesi bulunur; bunların 300’e yakınını kendisi seslendirmiştir.
Orhan Gencebay neden arabesk kelimesini kabul etmiyor?
Gencebay, müziğine verilen “arabesk” adını “yanlıştır ve eksiktir” diyerek reddeder; bunun yerine serbest Türk müziği, serbest çalışmalar ya da Gencebay müziği gibi adları kullanır.
Kaynaklar
Bilgileri şu kaynaklarla karşılaştırdık: