Yazan
Editör · Sözleri.co
- 1992 İstanbul doğumlu
- Radyo ve Televizyon mezunu
- Tam zamanlı editör
Hilal Can, 1992 yılında İstanbul’da doğdu. Radyo ve televizyon eğitimi aldı. Sözleri.co’da tam zamanlı editör olarak şarkı sözü sayfalarını, şiir ve kitap alıntılarını ve kültür yazılarını hazırlar. Edebiyat, şiir, sanat, felsefe, psikoloji ve bilim alanlarına ilgi duyar.
- Edebiyat
- Şiir
- Sanat
- Felsefe
- Psikoloji
- Bilim
Son güncelleme: 12 Kasım 2026
Her yıl 12-18 Aralık tarihleri arasında okullarda büyük bir coşkuyla kutlanan Tutum, Yatırım ve Türk Malı Haftası; çocuklara yerli üretimin değerini, tasarruf bilincini ve milli kaynakları koruma sorumluluğunu aşılayan en köklü geleneklerimizden biridir. İlkokul ve ortaokul düzeyindeki ders içi etkinliklerde, sınıf gösterilerinde ve okul panolarında seslendirilecek en nitelikli eserleri bir araya getirdiğimiz bu rehberde; İbrahim Alaettin Gövsa’dan Behçet Kemal Çağlar’a, Ali Ulvi Elöve’den Aka Gündüz’e kadar edebiyatımızın değerli kalemlerinin kaleme aldığı ezberlemesi kolay ve sahne okumasına uygun yerli malı şiirlerini eksiksiz metinleri ve detaylı pedagojik-edebi incelemeleriyle sunuyoruz.
Önce kısaca: Yerli Malı Şiirleri ve Tutum Haftası Kültürel Arka Planı
Cumhuriyet dönemi edebi mirasında Tutum, Yatırım ve Türk Malı Haftası şiirleri; yalnızca kafiyeli dizelerden ibaret olmayıp, genç nesillere iktisadi bağımsızlığın ve öz kaynaklara sahip çıkmanın hayati önemini kavratan pedagojik metinlerdir. Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren okullarda ezberletilen bu şiirler, çocukların konuşma becerilerini ve topluluk önünde hitabet yeteneklerini geliştirirken aynı zamanda milli ekonomi şuurunun temellerini atmıştır.
Bu seçkide yer alan 12 şiir şu 4 somut kritere göre titizlikle belirlenmiştir: 1) Ezberlenebilirlik ve ritmik uygunluk, 2) Tematik çeşitlilik (tutum, meyveler, yerli sanayi ve bağımsızlık), 3) Okul gösterileri ve tören sahnelerine hitabet açısından uygunluk, 4) Türk çocuk edebiyatında iz bırakmış nitelikli şairlerin eserleri arasından seçilmiş olması.
1. Yerli Malı (İbrahim Alaettin Gövsa)
Şair / Kaynak: İbrahim Alaettin Gövsa · Kıta Sayısı / Yapı: 4 Kıta (Hece Ölçüsü)
İbrahim Alaettin Gövsa’nın “Yerli Malı” adlı şiiri, Türk çocuk edebiyatının ilk planlı ve eğitici eserleri arasında yer alır. Gövsa, şairlik kimliğinin yanı sıra psikolog ve eğitimci duruşuyla da şiirlerinde son derece berrak, dolaysız ve kurgusal bir sadelik tercih etmiştir. Metinde vatan sevgisi ile günlük tüketim alışkanlıkları arasında doğrudan bir bağ kurulur; elbiseden gıdaya kadar her alanda öz üretimin tercih edilmesi gerektiği vurgulanır. Şairin 7’li hece ölçüsünün ritmik vurgularından yararlanarak kurguladığı dizeler, çocuklarda sahiplenme ve sorumluluk duygusunu öne çıkarır.
Sahne performansı açısından incelendiğinde bu 4 kıtalık metin, özellikle ilkokul 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin toplu okuma (koro) ya da solo sunumları için ideal bir ritme sahiptir. Şiirin son kıtasında yer alan “Yerli malı giyelim / Yerli malı yiyelim” çağrısı, sahne sunumlarında yüksek ve coşkulu bir tonlamayla vurgulanmaya oldukça elverişlidir. Öğrencilerin sahne duruşunda net ve kararlı bir duruş sergilemelerini destekleyen yapısı sayesinde, okul törenlerinin açılış metni olarak sıklıkla tercih edilmektedir.
2. Tutum ve Yerli Malı (Hakkı Sunat)
Şair / Kaynak: Hakkı Sunat · Kıta Sayısı / Yapı: 3 Kıta (Akıcı Hece Ritim)
Hakkı Sunat, çocuk ruhunu ve okul çağındaki bireylerin algı kapasitesini çok iyi analiz eden şairlerimizdendir. “Tutum ve Yerli Malı” metninde, bireysel tasarrufun toplumsal refaha dönüşme sürecini “damla damla birikir” atasözü imgesiyle somutlaştırır. Şiirde tutumluluk kavramı cimrilik olarak değil, bilakis geleceği güvence altına alma ve ülke ekonomisine doğrudan katkı sağlama bilinci olarak işlenir. Sunat’ın kullandığı yalın kelime kadrosu, küçük yaştaki öğrencilerin soyut iktisat kavramlarını zihinlerinde kolayca somutlaştırmalarına yardımcı olur.
Metnin 3 kıtadan oluşması ve çapraz kafiye yapısının getirdiği iç melodi, ilkokul 2. ve 3. sınıf düzeyindeki çocukların ezber sürecini oldukça hızlandırır. Sahne okumalarında ilk kıtadaki “damla damla” vurgusunun yavaş ve tane tane, son kıtadaki “Biz yerli malı yeriz” vurgusunun ise daha canlı ve tempolu yapılması önerilir. Akıcı durakları sayesinde öğrencilerin nefes kontrolünü rahatça sağlamalarına imkan tanıyan dengeli bir sahne parçasıdır.
3. Yerli Malı Haftası (Ali Ulvi Elöve)
Şair / Kaynak: Ali Ulvi Elöve · Kıta Sayısı / Yapı: 4 Kıta (Coşkulu Tören Şiiri)
“Dağ Başını Duman Almış” marşının da söz yazarı olan Ali Ulvi Elöve, bu eserinde Gençlik Marşı’ndan aşina olduğumuz o dinamik ve coşkulu üslubu çocuk şiirine taşır. Şiir, Yerli Malı Haftası’nın yalnızca bir takvim günü olmadığını, aksine milli bir bayram coşkusuyla kutlanması gerektiğini savunur. Anadolu topraklarının bereketi ile çalışan insanın emeği arasında kurulan kutsal bağ, çocuklara üretimin değerini kavratır. Elöve, meyve ve tarım ürünlerini dizelere yerleştirerek metne canlılık katar.
Bu 4 kıtalık marş havasındaki şiir, okul bahçelerinde ve salon törenlerinde koro halinde okunmaya son derece elverişlidir. Şiirdeki soru-cevap yapısı ve ritmik retorik, öğrencilerin sahnede izleyicilerle güçlü bir ses teması kurmasını sağlar. 3. ve 4. sınıf düzeyindeki tören programlarında, öğrencilerin sırayla birer kıta okuduğu drama gösterilerinde en sık tercih edilen metinlerden biridir.
4. Tutumlu Çocuk (Fahri Kayahan)
Şair / Kaynak: Fahri Kayahan · Kıta Sayısı / Yapı: 2 Kıta (Kısa / Kolay Ezber)
Fahri Kayahan’ın “Tutumlu Çocuk” metni, okul öncesi ve ilkokula yeni başlayan öğrencilerin seviyesine hitap eden en net ve doğrudan mesajlı eserlerden biridir. Şiir, çocukların somut dünyasında çok önemli bir yer tutan “kumbara” imgesi üzerinden şekillenir. Birikim yapmanın ve lüzumsuz harcamalardan kaçınmanın bir erdem olduğu fikri, karmaşık edebi sanatlara başvurulmadan son derece yalın bir dille aktarılır.
Sadece 2 kıtadan oluşması, sahneye ilk kez çıkacak 1. ve 2. sınıf öğrencileri için büyük bir kolaylık ve özgüven kaynağıdır. Şiirin ezberlenmesi ve sunulması oldukça kısa sürdüğü için, sınıf içi sunumlarda elinde kumbara tutan bir öğrenci tarafından canlandırma eşliğinde okunmaya elverişlidir. Sahne stresi yaşama potansiyeli olan minik öğrenciler için ideal bir başlangıç tercihidir.
5. Yurdumun Meyveleri (Anonim Okul Şiiri)
Şair / Kaynak: Anonim (Müfredat Seçkisi) · Kıta Sayısı / Yapı: 3 Kıta (Tematik Meyve Şiiri)
Okul müfredatlarında ve Tutum Haftası kutlamalarında yıllardır yer alan “Yurdumun Meyveleri”, coğrafya sevgisi ile yerli tüketim bilincini harmanlayan kolektif bir edebi mirastır. Şiirde Türkiye’nin yedi bölgesinin simgesi haline gelmiş kayısı, incir, fındık, üzüm ve narenciye gibi tescilli ürünler birer imge olarak işlenir. Böylece çocuklara hem coğrafi ürün çeşitliliği öğretilir hem de ülkenin tarımsal kendine yetebilirlik gücü vurgulanır.
Bu eser, ilkokul gösterilerinde yapılan “meyve kermesi” veya “kostümlü meyve dramaları” için mükemmel bir metindir. Her kıtada adı geçen meyvelerin kostümünü giyen farklı öğrencilerin sırayla dizeleri seslendirmesi, gösteriye görsel ve işitsel bir zenginlik katar. 2. ve 3. sınıf düzeyindeki grup etkinliklerinde sahne dinamizmini artıran en popüler kurgulardan biridir.
6. Yerli Malı Kullanmalı (Şükrü Enis Regü)
Şair / Kaynak: Şükrü Enis Regü · Kıta Sayısı / Yapı: 4 Kıta (Didaktik Çocuk Şiiri)
Çocuk edebiyatımızın değerli isimlerinden Şükrü Enis Regü, bu çalışmasında tarımsal ürünlerin ötesine geçerek odağını milli sanayi ve üretime çevirir. Şiir, “Neden dıştan alalım?” sorusuyla başlayarak okuyucuyu sorgulamaya ve milli üretimi düşünmeye teşvik eder. Fabrikalar, dokuma tezgâhları ve Türk işçisinin emeği dizelere taşınarak sanayileşmenin ve dışa bağımlılığı azaltmanın önemi anlatılır.
Edebi derinliği ve retorik gücü göz önüne alındığında, bu metin özellikle 4. sınıf ve ortaokul (5 ve 6. sınıf) öğrencileri için oldukça uygundur. Sorgulayıcı ve vurgulu anlatımı, öğrencinin sahne konuşmasında güçlü bir ses tonu (hitabet) sergilemesine olanak tanır. Bireysel okuma yarışmalarında ve okul salonundaki tören konuşmalarında etki bırakan bir yapısı vardır.
Sınıf Etkinlikleri & Ebru RENDE kanalında yayımlanan resmi video / fragman:
7. Yerli Üretim (Mehmet Necati Öngay)
Şair / Kaynak: Mehmet Necati Öngay · Kıta Sayısı / Yapı: 2 Kıta (Öz ve Net Anlatım)
Mehmet Necati Öngay’ın “Yerli Üretim” dizesi, kısa metin kategorisinde pedagojik açıdan son derece yoğun bir içeriğe sahiptir. Şair, yerli malı kavramını doğrudan “alın teri” ve “emek” değerleriyle eşleştirir. İsrafın önlenmesi ve yerli ürün seçimi, yalnızca bugünün bir ihtiyacı değil, gelecek nesillere bırakılacak güçlü bir vatan mirası olarak tanımlanır.
2 kıtalık sade ve öz yapısı, zaman kısıtlaması olan tören programları için harika bir alternatiftir. İlkokul 2. ve 3. sınıf öğrencilerinin zorlanmadan ezberleyebileceği netliktedir. Sahne sunumlarında özgüvenli ve tempolu bir tonlamayla seslendirildiğinde kısa sürede güçlü bir izlenim bırakır.
8. Tutum Haftası (Behçet Kemal Çağlar)
Şair / Kaynak: Behçet Kemal Çağlar · Kıta Sayısı / Yapı: 4 Kıta (Epik-Öğretici Hece Şiiri)
Milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren önemli isimlerden Behçet Kemal Çağlar, “Tutum Haftası” şiirinde vatan sevgisini ekonomik bağımsızlık fikriyle perçinler. Çağlar’ın coşkulu ve hece ölçüsüne dayalı anlatımı, şiire epik bir hava katar. Metinde “yabancıya el açmama” fikri ile “öz kaynaklarla yetinme” prensibi vurgulanarak, ekonomik özgürlüğün siyasi bağımsızlığın temeli olduğu fikri işlenir.
Bu eser, edebi tonu ve retorik yapısı bakımından ortaokul (5-8. sınıf) öğrencileri için oldukça elverişlidir. Şiirin tören konuşmalarından hemen önce ya da sunucu açılışlarında yüksek perdeden okunması tören atmosferini güçlendirir. Dikksiyon ve hitabet uygulamaları yapan öğrenciler için mükemmel bir çalışma metnidir.
9. Yurdumun Zenginliği (Aka Gündüz)
Şair / Kaynak: Aka Gündüz · Kıta Sayısı / Yapı: 3 Kıta (Milli Edebiyat Seçkisi)
Milli Edebiyat döneminin güçlü kalemi Aka Gündüz, çocuklara yönelik şiirlerinde sade Türkçe hareketinin en başarılı örneklerini sunar. “Yurdumun Zenginliği” adlı şiirinde, Anadolu’nun hem yer üstü (bağlar/tarım) hem de yer altı (dağlar/madenler) zenginliklerine dikkat çekilir. Türk insanının emeğinin dünyalara bedel olduğu düşüncesi, çocukların özgüvenini ve vatan sevgisini pekiştirir.
3 kıtalık dengeli kurgusu, şiiri hem ezberlemesi pratik hem de sahnede etkisi yüksek bir eser haline getirir. 3. ve 4. sınıf Türkçe derslerinde okuma ve ezberleme ödevi olarak sıklıkla değerlendirilir. Şiirin her kıtası farklı bir temayı (doğal kaynaklar, milli tercih, geleceğe güven) işlediği için öğrencilerin şiir analizini kavramalarında pedagojik bir rol oynar.
10. Yerli Malı Tutum Haftası (Rakım Çalapala)
Şair / Kaynak: Rakım Çalapala · Kıta Sayısı / Yapı: 2 Kıta (Net Öğretici)
Çocuk yayıncılığı ve eğitim kitapları alanında uzman bir isim olan Rakım Çalapala, bu kısa metinde üretimin kaynağını toprak ve fabrika üzerinden kurgular. Çalapala, doğrudan anlatımı tercih ederek çocuklara mesajı vakit kaybetmeden aktarır: Tutumluluk bireysel güvencedir, yerli tüketim ise vatanın kalkınmasıdır.
2 kıtalık yapısı, akıcı uyakları ve kolay anlaşılan dili sayesinde ilkokul 1. ve 2. sınıf düzeyindeki öğrencilerin sahnede rahatlıkla okuyabileceği niteliktedir. Gösteri programlarında geçiş metni veya sunucu ara şiiri olarak seslendirilmeye oldukça uygundur.
11. Yerli Malı Bilinci (İsmail Hakkı Talas)
Şair / Kaynak: İsmail Hakkı Talas · Kıta Sayısı / Yapı: 3 Kıta (Eğitici Okul Şiiri)
İsmail Hakkı Talas, çocukların dünyasına hitap eden eğitici metinleriyle tanınır. “Yerli Malı Bilinci” metninde yerli ürünler “kıymetli birer inci” benzetmesiyle yüceltilir. Tarladaki tarımsal üretim ile fabrikadaki sanayi üretimi dengeli bir biçimde yan yana getirilerek bütüncül bir ekonomik kalkınma tablosu çizilir.
Şiirin ritmik kurgusu ve 3 kıtalık yapısı, sınıf içi okuma yarışmaları ve okul gösterileri için oldukça kullanışlıdır. 3. ve 4. sınıf düzeyindeki çocukların konuşma vurgularını ve jest-mimik uyumunu geliştirmeleri açısından pedagojik bir verimliliğe sahiptir.
12. Bizim Ürünler (Ziya Gökalp Seçkisi)
Şair / Kaynak: Ziya Gökalp (Çocuk Şiirleri Seçkisi) · Kıta Sayısı / Yapı: 4 Kıta (Milli İktisat Şiiri)
Sosyolog ve düşünür Ziya Gökalp’in çocuk şiirleri seçkisinde yer alan bu eser, “Milli İktisat” teorisinin pedagojik bir dille çocuk dizelerine aktarılmış formudur. Gökalp, “Sevgili Türk çocuğu” nidasıyla doğrudan bireye hitap eder. Kendi malını tanıma, emeğe saygı duyma ve milli dayanışma fikirleri edebi bir disiplin içinde sunulur. Şiir, ekonomik bağımsızlığın toplumsal bir ödev olduğu bilincini aşılar.
4 kıtalık bu güçlü kapanış eseri, edebi ağırlığı ve tarihsel niteliği nedeniyle özellikle ortaokul (5-8. sınıf) törenlerinde ve kapanış konuşmalarında kullanılmaya çok uygundur. Şiirdeki koro vurguları (“Bizim ürünler bizim”) öğrencilerin hep birlikte yüksek sesle haykırarak sahneyi tamamlamalarına imkan sağlar.
Yerli Malı Şiirleri: 12 seçki bir bakışta
Hangisinden başlayacağınıza karar veremediyseniz: İlkokul 1 ve 2. sınıf düzeyinde hızlı ezberlenebilir ve pratik bir metin arıyorsanız 2 kıtalık Tutumlu Çocuk veya Yerli Malı Tutum Haftası metinlerini tercih edebilirsiniz. Sınıf içinde meyve kostümleri ve kermes etkinliği eşliğinde neşeli bir drama sunumu yapılacaksa Yurdumun Meyveleri en uygun kurgudur. Okul bahçesindeki resmi törenlerde, retorik gücü yüksek ve coşkulu bir seslendirme isteniyorsa 4 kıtalık Yerli Malı (İbrahim Alaettin Gövsa) veya Tutum Haftası (Behçet Kemal Çağlar) şiirleriyle başlamanız önerilir.
Hızlı kopyalanabilir özet liste
1. Tutumlu Çocuk (Fahri Kayahan – 2 Kıta)
2. Yerli Üretim (Mehmet Necati Öngay – 2 Kıta)
3. Yerli Malı Tutum Haftası (Rakım Çalapala – 2 Kıta)
1. Yerli Malı (İbrahim Alaettin Gövsa – 4 Kıta)
2. Yerli Malı Haftası (Ali Ulvi Elöve – 4 Kıta)
3. Yurdumun Meyveleri (Anonim Okul Şiiri – 3 Kıta)
4. Tutum Haftası (Behçet Kemal Çağlar – 4 Kıta)
5. Bizim Ürünler (Ziya Gökalp Seçkisi – 4 Kıta)
Yerli Malı Şiirleri Üzerine Okumalar ve Benzer Seçkiler
Okullardaki anma programları ve edebiyat etkinlikleri yalnızca belirli gün ve haftalarla sınırlı değildir. Türk edebiyatının usta kalemlerinin çocuklara, doğaya ve insan sevgisine dair yazdığı dizeleri keşfetmek isterseniz Yahya Kemal Beyatlı Şiirleri ve hece ölçüsünün unutulmaz örneklerini barındıran Yavuz Bülent Bakiler Şiirleri seçkilerimizi inceleyebilirsiniz. Tasavvufi derinliği ve insan sevgisini öğretici dizelerle buluşturan geleneksel şairlerimiz için Yunus Emre Şiirleri ile Karacaoğlan Şiirleri arşivlerimize göz atabilirsiniz.
Ayrıca edebi bir birikim oluşturmak ve öğrencilerinize sadakat ile dostluk bilincini aşılamak adına Kısa Dostluk Sözleri rehberimizi inceleyebilir, Cumhuriyet dönemi düşünce insanlarının edebi derinliklerini anlamak için Sezai Karakoç Şiirleri derlememizden faydalanabilirsiniz.
Mini test: Yerli Malı Şiirleri seçkisini ne kadar iyi tanıyorsunuz?
1. “Dağ Başını Duman Almış” marşının da yazarı olan ve bu listede coşkulu marş havasındaki şiiriyle yer alan şair kimdir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ali Ulvi Elöve’dir. Ali Ulvi Elöve, Gençlik Marşı’nın yanı sıra okullarda coşkuyla okunan “Yerli Malı Haftası” şiirinin de şairidir.
2. İlkokul 1 ve 2. sınıf düzeyindeki öğrenciler için “kumbara” imgesi üzerinden 2 kıta olarak kaleme alınan şiir hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Fahri Kayahan’ın kaleme aldığı “Tutumlu Çocuk” şiiridir.
3. “Malatya’nın kayısısı, Aydın’ın bal inciri” dizeleriyle Türkiye’nin yöresel meyvelerini işleyen metin hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: 3 kıtalık “Yurdumun Meyveleri” başlıklı anonim okul şiiridir.
4. “Milli İktisat” teorisini sosyolojik ve edebi perspektifle dizelere dökerek çocuklara öğütleyen kapanış eseri hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Ziya Gökalp Seçkisi olan “Bizim Ürünler” şiiridir.
5. Dışa bağımlılığı azaltmak için “Neden dıştan alalım? Bizde yok mu fabrikalar?” sorusuyla sanayileşmeyi vurgulayan şair kimdir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Şükrü Enis Regü’dür (“Yerli Malı Kullanmalı” şiiri).
Kaynaklar
Bu seçkideki künye, yayın yılı ve eser bilgileri aşağıdaki birincil kültür-sanat, edebiyat ve pedagoji arşivlerinden doğrulanarak derlenmiştir:
Sık sorulan sorular
Yerli Malı Haftası ne zaman kutlanır?
Yerli Malı Haftası (Resmî adıyla Tutum, Yatırım ve Türk Malı Haftası), her yıl 12 – 18 Aralık tarihleri arasında tüm okullarda çeşitli etkinlikler, şiir okumaları ve bilinçlendirme programlarıyla kutlanır.
İlkokul öğrencileri için en kolay ezberlenen yerli malı şiiri hangisidir?
İlkokul 1. ve 2. sınıf öğrencileri için en kolay ezberlenen şiirler 2 kıtadan oluşan Fahri Kayahan’ın “Tutumlu Çocuk” ve Mehmet Necati Öngay’ın “Yerli Üretim” isimli eserleridir.
2 kıtalık yerli malı şiirleri hangileridir?
Listemizde yer alan “Tutumlu Çocuk” (Fahri Kayahan), “Yerli Üretim” (Mehmet Necati Öngay) ve “Yerli Malı Tutum Haftası” (Rakım Çalapala) 2 kıtalık kısa ve pratik okul şiirleridir.
Yerli Malı Haftası’nda hangi temalar işlenir?
Şiirlerde ve okul etkinliklerinde temelde; boşa harcamadan kaçınma (tutum), öz kaynakları koruma, milli fabrikalar ve sanayi üretimi, Anadolu meyveleri ve iktisadi bağımsızlık temaları işlenir.
Yerli Malı şiirlerinde hangi meyve ve ürün isimleri geçer?
Okul şiirlerinde en sık geçen yerli ürünler; Malatya kayısısı, Aydın inciri, Giresun fındığı, Ege üzümü, Akdeniz narenciyesi, elma, portakal ve yerli dokuma kumaşlardır.