Yazan
Editör · Sözleri.co
- 1992 İstanbul doğumlu
- Radyo ve Televizyon mezunu
- Tam zamanlı editör
Hilal Can, 1992 yılında İstanbul’da doğdu. Radyo ve televizyon eğitimi aldı. Sözleri.co’da tam zamanlı editör olarak şarkı sözü sayfalarını, şiir ve kitap alıntılarını ve kültür yazılarını hazırlar. Edebiyat, şiir, sanat, felsefe, psikoloji ve bilim alanlarına ilgi duyar.
- Edebiyat
- Şiir
- Sanat
- Felsefe
- Psikoloji
- Bilim
Son güncelleme: 11 Kasım 2026
Modern Türk şiirinde Anadolu insanının içli sesini, duru İstanbul Türkçesiyle ve yüksek bir müzikaliteyle buluşturan Yavuz Bülent Bakiler şiirleri, hem ferdi aşkın en zarif lirizmini hem de memleket coğrafyasının sarsıcı gerçekliğini aynı potada eriten nadide eserlerdir. Şairin kendi tok ve vakur sesinden hafızalara kazınan Şaşırdım Kaldım İşte, Selçuklu mirası ile taşra yoksulluğunu çarpıştıran Sivas’ta Yoksul Çocuklar, şehir ve sevgili imgesini bütünleştiren Gözlerin İstanbul Oluyor Birden ve milli mücadele ruhunu halk ağıdı formunda abideleştiren Antepli Şahin Bey’in Ağıdı gibi başyapıtlar, kuşaklar boyunca dilden dile aktarılmıştır. Okuyucuların bu unutulmaz şiirlerin en vurucu dizelerini doğrudan okuyup kopyalayabilmesi, eserlerin ilk yayımlandıkları kitapları (Yalnızlık, Duvak, Seninle ve bütün şiirlerini bir araya getiren Harman) kronolojik künyeleriyle öğrenmesi ve şairin anne, yalnızlık, aşk ile Türk dünyası temalarını nasıl işlediğini derinlemesine inceleyebilmesi amacıyla bu kapsamlı seçkiyi hazırladık.
Önce kısaca: Yavuz Bülent Bakiler’in şiir dünyası ve seçki kriterlerimiz
1936 yılında Sivas’ta dünyaya gelen ve ailesi Kafkasya’nın Karabağ bölgesinden Anadolu’ya göç eden Yavuz Bülent Bakiler, Türk edebiyatında Hisar topluluğu etrafında şekillenen, geleneği reddetmeden yeniliği arayan şiir anlayışının en güçlü temsilcilerinden biridir. Kültür Bakanlığı Müsteşar Yardımcılığı ve TRT’deki kültür-sanat programcılığı gibi görevlerde de bulunan şair; Yalnızlık (1962), Duvak (1971) ve Seninle (1986) adlı kitaplarında yer alan eserlerini daha sonra yeni şiirleriyle birlikte Harman külliyatında bir araya getirmiştir. Bakiler’in şiirlerinin bugün hâlâ bu denli yoğun aranmasının temel sebebi, kapalı ve soyut imge oyunları yerine doğrudan kalbe dokunan samimi bir hitabet kurması, Anadolu coğrafyasının acılarını ideolojik sloganlara kurban etmeden insani bir merhametle anlatması ve Türkçenin ses bayrağını en duru haliyle dalgalandırmasıdır.
Bu arşiv çalışmasında yer alan 12 eseri belirlerken edebiyat tarihi ve okur nezdinde karşılığı olan 4 somut kriteri esas aldık: 1. Şairin kendi sesinden kaydettiği plaklarda, radyo programlarında ve şiir dinletilerinde en çok okunan, dinleyiciyle en güçlü duygusal bağı kuran eserler olması; 2. Yaşayan duru İstanbul Türkçesini, iç kafiye ve rediflerle beslenen hece/serbest vezin ahengini en kusursuz biçimde temsil etmesi; 3. Şairin poetikasının iki ana damarı olan bireysel-lirik aşk duyarlılığı ile Anadolu, anne ve Türk dünyası (Karabağ/Azerbaycan) meselelerini dengeli bir dağılımla yansıtması; 4. Milli Eğitim müfredatında, şiir antolojilerinde ve kültür-sanat belleğinde klasikleşmiş statüsüne ulaşmış olması.
1. Şaşırdım Kaldım İşte (Yalnızlık, 1962)
Kitap: Yalnızlık / Harman · Yıl / Dönem: 1962 · Tema: Çaresizlik, aşk ve yalnızlık
Yavuz Bülent Bakiler’in gençlik yıllarında kaleme aldığı ve 1962’de yayımlanan ilk kitabı Yalnızlık‘ta yer alan Şaşırdım Kaldım İşte, modern Türk şiirinin en çok ezberlenen lirik metinlerinden biridir. Şiirin ses mimarisi, her bendin sonunda nakarat gibi dönen “Şaşırdım kaldım işte, bilmem ki nemsin?” dizesinin yarattığı içsel ritim ve “Bir gün baksam ki gelmişsin…” başlangıçlarının kurduğu hayali vuslat sahnesi üzerine inşa edilmiştir. Şair, beklenmedik bir anda çıkagelen sevgiliyi “uzaklardan yorgun gelen bir güvercin”, gülüşünü “köpük köpük berrak bir pınar” ve varlığını “akşamüstleri söylenen yanık bir Anadolu türküsü” gibi son derece berrak, tabiatla iç içe geçmiş imgelerle somutlaştırır.
Bakiler’in genel poetikasında bu eser, aşkın kavuşamama ve tanımlanamama halini en zarif biçimde estetize ettiği zirve noktasıdır. Sevgili; ne tam anlamıyla ulaşılabilen bir varlıktır ne de vazgeçilebilen bir hayaldir; bu yüzden şair onu bilinen hiçbir kalıba sığdıramaz ve “bilmem ki nemsin” diyerek aşkın insanı dilsiz bırakan hayret makamına sığınır. Tıpkı sitemizdeki aşk şiiri koleksiyonu seçkisinde yer alan klasikleşmiş örneklerde olduğu gibi, bu şiir de abartılı söz sanatlarına başvurmadan, sade konuşma dilinin müzikal gücüyle okurun kalbinde derin bir sızı ve hayranlık uyandırır.
Şiir Anahtarı kanalında yayımlanan resmi video / fragman:
2. Sivas’ta Yoksul Çocuklar (Yalnızlık, 1962)
Kitap: Yalnızlık / Harman · Yıl / Dönem: 1962 · Tema: Memleket gerçekliği ve toplumsal merhamet
Şairin doğup büyüdüğü şehir olan Sivas’a dair çocukluk ve ilk gençlik gözlemlerinden doğan bu eser, Anadolu’nun sert iklimi ile tarihsel mirası arasındaki yakıcı tezadı merkeze alır. Şiir, Selçuklu medeniyetinin Sivas’taki şaheserleri olan Gökmedrese, Çifte Minareli Medrese ve Kurşunlu Hamam gibi ihtişamlı taş yapıların isimlerini sayarak başlar; ancak kamera bir anda bu görkemli abidelerin gölgesindeki daracık, çamurlu sokaklara ve orada kış kıyamette yalınayak dolaşan kimsesiz çocuklara çevrilir. Serbest nazımla kaleme alınan dizelerde, iç kafiyeler ve tekrir sanatıyla Sivas ayazının keskinliği okurun teninde hissedilir hale getirilir.
Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde “memleket edebiyatı” veya “toplumsal gerçekçilik” denildiğinde çoğu zaman kuru ve ideolojik bir söylem akla gelirken, Bakiler bu şiirinde ideolojik slogana hiç savrulmadan saf bir insani merhamet ve vicdan muhasebesi ortaya koyar. Tarihi eserlerin ihtişamı ile yaşayan insanın sefaleti arasındaki uçurumu gösterirken kendi şair duyarlılığını da sorgular; bu yönüyle eser, Anadolu’nun ihmal edilmişliğine yakılmış en samimi ve sarsıcı ağıtlardan biri olarak edebiyat tarihindeki yerini korur.
3. Sen (Seninle, 1986)
Kitap: Seninle / Harman · Yıl / Dönem: 1986 · Tema: Özlem ve saf sevgi
Popüler kültürde zaman zaman Barış Manço’nun Gülpembe şarkısının sözleriyle karıştırılsa da, Yavuz Bülent Bakiler’in 1986 tarihli Seninle kitabında yer alan gerçek Sen şiiri, bambaşka bir lirik iklime ve imge düzenine sahiptir. Şair bu eserde sevgiliye doğrudan “Sen” hitabıyla seslenerek onu tabiatın en diriltici, en saf unsurlarıyla özdeşleştirir. Toprağı uyandıran “yağmur kokan bir sabah”, Orta Anadolu’nun bereket simgesi olan “kırkikindi yağmurları” ve karanlığı dağıtan gözlerin ışıltısı, şiirin aydınlık atmosferini kuran başlıca motiflerdir.
Bakiler’in şiir serüveninde 1980’li yıllar, ilk gençlikteki hırçın yalnızlığın durulduğu ve sevgiliye duyulan hürmetkar, dingin bağlılığın öne çıktığı olgunluk dönemini temsil eder. Şiirde sevgili yalnızca romantik bir arzu nesnesi değil; şairin içindeki hayat enerjisini (“hiç tükenmez bir hayat”) anlamlandıran, zaman algısını değiştiren ve varlığıyla ruha sükûnet veren mukaddes bir sığınaktır. Sevdiklerinize sabahın ilk saatlerinde gönderebileceğiniz romantik günaydın mesajları arasında da ilham kaynağı olarak sıkça başvurulan bu dizeler, Türkçenin en nezaketli sevgi ifadelerinden biridir.
Muhammed Taha Menge kanalında yayımlanan resmi video / fragman:
4. Gözlerin İstanbul Oluyor Birden (Duvak, 1971)
Kitap: Duvak / Harman · Yıl / Dönem: 1971 · Tema: İstanbul sevgisi ve aşk
Şairin 1971 yılında yayımlanan ikinci şiir kitabı Duvak‘ta yer alan Gözlerin İstanbul Oluyor Birden, klasik edebiyatımızdan Yahya Kemal’e uzanan “şehir ve sevgili” özdeşliğini modern bir duyarlılıkla yeniden üretir. “Bir sevgi kuşatmasında” sevgiliyi düşünen şair için, sevilen kadının gözleri bir anda Kızkulesi’ni, Boğaziçi’ni, şadırvanları ve cami kubbelerini içine alan uçsuz bucaksız bir İstanbul silüetine dönüşür. Serbest ölçüyle yazılmasına rağmen güçlü redif ve uyak örgüsüyle su gibi akan şiirde, İstanbul’un mimari ve tarihi unsurları somut birer dekor olmaktan çıkıp sevgilinin bakışlarında canlanan ruhani imgelere evrilir.
Hisar şiir estetiğinin en karakteristik özelliklerinden biri olan “milli tarih ve medeniyet bilincini bireysel aşkla kaynaştırma” tavrı, bu şiirde kusursuz bir örneğini bulur. Bakiler için sevgilinin gözlerine bakmak, yalnızca ferdi bir güzelliği seyretmek değil, aynı zamanda “içinde bin yıllık bir tarihin yürüdüğünü” hissetmektir. Böylece aşk, gelip geçici bir heves olmaktan kurtularak bir medeniyet aidiyetiyle derinleşir ve okurun zihninde İstanbul kadar köklü, İstanbul kadar büyüleyici bir iz bırakır.
5. Yalnızlık (Yalnızlık, 1962)
Kitap: Yalnızlık / Harman · Yıl / Dönem: 1962 · Tema: Gurbet ve içe dönüş
1962 yılında yayımlanan ilk şiir kitabına da adını veren Yalnızlık, Yavuz Bülent Bakiler’in Sivas’tan yükseköğrenim için Ankara’ya geldiği üniversite yıllarının psikolojik atmosferini yansıtır. Taşranın sıcak, birbirini tanıyan ve dayanışmacı mahalle kültüründen çıkan genç şair, başkent Ankara’nın soğuk bürokrasisi, resmi binaları ve birbirine yabancı kalabalıkları arasında derin bir gurbet duygusuna kapılır. Şiirde yalnızlık soyut bir kavram olarak bırakılmaz; her akşamüstü pencereye yağan “siyah bir yağmur”, kapanan kapılar ve çekilen perdelerle fiziksel bir kuşatılmışlık olarak betimlenir.
Bakiler’in poetikasında “yalnızlık”, Batı edebiyatındaki varoluşçu bunalımdan ziyade, köklerinden ve sevdiklerinden uzakta kalmış Anadolu insanının “gurbet ve garibanlık” sızısıdır. Kalabalık caddelerde yürürken hissedilen bu kimsesizlik, şairi kendi iç dünyasına, hatıralarına ve şiire sığınmaya zorlamıştır. Nitekim Yalnızlık kitabındaki pek çok eserin ortak paydası olan bu melankolik ton, daha sonra müzik dünyasında İkilem – Vursan Ölmem veya Maya Perest – Geçti Yıllar gibi modern kent yalnızlığını işleyen eserlerde de farklı formlarda yankı bulmaya devam etmiştir.
6. Antepli Şahin Bey’in Ağıdı (Duvak, 1971)
Kitap: Duvak / Harman · Yıl / Dönem: 1971 · Tema: Milli mücadele ve kahramanlık
Milli Mücadele’nin Güney Cephesi’ndeki ölümsüz kahramanı Şahin Bey’in (Mehmet Said) Elmalı Köprüsü’nde Fransız işgal kuvvetlerine karşı tek başına verdiği destansı direnişi konu alan Antepli Şahin Bey’in Ağıdı, 1971 tarihli Duvak kitabının en gür sesli epik şiiridir. Bakiler, çocukluğunun bir kısmını geçirdiği Gaziantep’in yerel söyleyiş özelliklerini (“ağam” hitabı), halk hikayeciliğini ve geleneksel ağıt formunu modern epik şiir tekniğiyle ustalıkla birleştirmiştir. “Mavzer omzumda yük / Ben yumruklarımla dövüşeceğim / Yumruklarım memleket kadar büyük” dizeleri, mühimmatı tükenen bir vatanseverin iman gücünü devasa bir mübalağa sanatıyla abideleştirir.
Türk edebiyatında kahramanlık şiirleri yazılırken düşülen en büyük tuzak olan kuru hamasete bu şiirde rastlanmaz; çünkü şair, Şahin Bey’i etten kemikten bir insan, geride gözü yaşlı bir ana ve eş bırakan bir Anadolu yiğidi olarak konuşturur. Tıpkı Mehmet Akif Ersoy’un Çanakkale Şiiri veya Yemen Türküsü gibi milli hafızamıza kazınan eserlerde gördüğümüz trajik kahramanlık ruhu, Bakiler’in bu ağıdında Güneydoğu Anadolu’nun yerel rengiyle yeniden hayat bulmuştur.
Şiir Gibi kanalında yayımlanan resmi video / fragman:
7. Anamın Namazları (Yalnızlık, 1962)
Kitap: Yalnızlık / Harman · Yıl / Dönem: 1962 · Tema: Anne sevgisi ve maneviyat
Yavuz Bülent Bakiler’in şiir dünyasında “anne” figürü, şefkatin, merhametin ve milli-manevi değerlerin ilk öğreticisi olarak çok özel bir makama sahiptir. Yalnızlık kitabında yer alan Anamın Namazları, şairin Sivas’taki çocukluk evine, sedirli odalara ve annesi Hayriye Hanım’ın seccade başındaki huşu dolu hallerine uzanan otobiyografik bir hafıza kaydıdır. Çocuk gözüyle izlenen annenin beyaz namaz başörtüsü, dudaklarından dökülen fısıltılı dualar ve secde anındaki sükûnet, şairin ruhunda “içsel bir serinlik” ve mutlak bir güven duygusu olarak kodlanmıştır.
Bu şiir, geleneksel Türk ailesinde dinî ve ahlaki terbiyenin teorik kitaplardan değil, ev içindeki yaşantının estetiğinden ve annenin hal dilinden öğrenildiğini gösteren sosyolojik ve edebi bir belgedir. Edebiyatımızda Cahit Sıtkı Tarancı’nın Çocukluk şiiri nasıl masumiyet yıllarına duyulan özlemi simgeliyorsa, Bakiler’in bu eseri de çocukluk evinin manevi huzuruna duyulan hasreti temsil eder. Okurlar tarafından özellikle Regaip Kandili mesajları ve duaları gibi manevi paylaşımlarda sıkça alıntılanması, şiirin samimi dindarlık ve anne sevgisini birleştirmedeki başarısının kanıtıdır.
8. Seninle (Seninle, 1986)
Kitap: Seninle / Harman · Yıl / Dönem: 1986 · Tema: Vuslat ve tamamlanma
Şairin 1971’deki Duvak kitabından tam 15 yıl sonra, 1986’da yayımladığı üçüncü şiir kitabı Seninle‘ye adını veren bu eser, Bakiler’in ruhsal ve edebi yolculuğundaki büyük dönüşümü belgeler. İlk iki kitabında sürekli arayan, bekleyen, Cebeci istasyonlarında yağmur altında üşüyen ve yalnızlıktan şikayet eden lirik özne, bu şiirde nihayet aradığı limana kavuşmuştur. “Seninle” kelimesinin her dize başında kurduğu aliterasyon ve ritim, sevgilinin varlığıyla kurak toprakların suya kanmasını ve karanlıkların dağılmasını müjdeler.
Şiirin en çarpıcı imgesi, hiç şüphesiz “Ellerin ellerimde bir sıcak vatan” dizesidir. Bakiler gibi vatan ve coğrafya bilinci çok yüksek bir şairin, sevgilinin ellerini “sıcak bir vatan” olarak nitelendirmesi, gurbet duygusunun ancak gerçek bir sevgi ve eşle son bulabileceğini gösterir. Yalnızlığın ve yarım kalmışlığın sona erdiği bu vuslat tablosu, Türk müziğinde Bir Şarkısın Sen (Samanyolu) gibi ölümsüz eserlerin taşıdığı o saf, adanmış ve huzur dolu romantizmin şiirdeki karşılığıdır.
9. Cebeci İstasyonu ve Sen (Yalnızlık, 1962)
Kitap: Yalnızlık / Harman · Yıl / Dönem: 1962 · Tema: Ayrılık ve Ankara hatıraları
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nin bulunduğu Cebeci semti ve oradaki tarihi banliyö tren istasyonu, 1950’li ve 60’lı yıllarda Ankara’da okuyan bütün taşralı üniversite öğrencileri gibi Yavuz Bülent Bakiler’in de gençlik hafızasında derin izler bırakmıştır. Cebeci İstasyonu ve Sen şiiri, somut bir mekanı (Cebeci İstasyonu), belirli bir zaman dilimini (akşamüstü) ve mevsimsel bir atmosferi (incecikten yağan yağmur, ıslak ve dumanlı trenler) birleştirerek sinematografik bir ayrılık sahnesi kurar. Ceplerinde üşüyen elleriyle peronda duran genç şair, geçip giden her trende imkansız aşkının hayalini arar.
Türk şiirinde ve halk müziğinde trenler ve istasyonlar, daima kavuşamamanın, sıla hasretinin ve ayrılığın en güçlü metaforları olmuştur. Tıpkı Neşet Ertaş’ın bozkır sızısını anlattığı Gönül Dağı türküsündeki gurbet ve yol imgesi gibi, Bakiler’in şiirinde de karanlığa uzayıp giden demiryolu rayları ve içe bıçak gibi saplanan tren düdüğü, gençlik yıllarının çaresiz bekleyişini ölümsüzleştirir. Şiir, Ankara edebiyat coğrafyasının en lirik mekan kayıtlarından biri olarak kabul edilir.
10. Duvak (Duvak, 1971)
Kitap: Duvak / Harman · Yıl / Dönem: 1971 · Tema: Anadolu düğünü, hasret ve kader
Şairin 1971 yılında yayımlanan ikinci kitabına adını veren Duvak, geleneksel Anadolu kültüründeki “telli duvak” motifini çok katmanlı bir sembol olarak işler. İlk bakışta düğünü, vuslatı ve yeni bir yuvayı çağrıştıran kırmızı gelin duvağı, Bakiler’in dizelerinde Anadolu coğrafyasının üzerine örtülen “mahzun akşamlar” ve sevdiğine kavuşamadan yahut düğün ertesi eşini gurbete/askere uğurlayarak “al duvak altında ağlayan gelinler” imgesiyle hüzünlü bir boyuta taşınır. Halk şiirinin kırık hava ritmini andıran ses akışı, şiire içli bir türkü edası kazandırır.
Bakiler’in poetikasında Anadolu, ne sadece tozpembe bir pastoral masal diyarıdır ne de salt karanlık bir sefalet yurdudur; o, “sevinçle kederin bir arada” yaşandığı, düğün alayı ile ayrılık rüzgarının birbirine karıştığı gerçek bir kader coğrafyasıdır. Tıpkı geleneksel halk türkümüz Pınar Başından Bulanır‘da hissedilen o buruk memleket duyarlılığı gibi, Duvak şiiri de Anadolu insanının tevekkülünü, sessiz acılarını ve töresini yüksek bir edebi incelikle kayıt altına alır.
11. Analar (Duvak, 1971)
Kitap: Duvak / Harman · Yıl / Dönem: 1971 · Tema: Anadolu kadını ve fedakarlık
Anamın Namazları şiirinde kendi annesinin ev içi manevi dünyasını anlatan Yavuz Bülent Bakiler, Duvak kitabındaki Analar şiirinde perspektifini genişleterek bütün Anadolu kadınlarını kapsayan toplumsal-lirik bir abide diker. Şiir, “Bütün analar gibi anam da” dizesiyle özelden genele açılarak; güneş doğmadan uyanan, tarlada başak devşiren, kağnı çeken, geceler boyu beşik sallayan ve evlatları için kendi ömrünü sessizce tüketen Anadolu analarının portresini çizer. “Elleri nasırlı, yüzü çizgi çizgi” betimlemesi, kadının doğayla ve hayat şartlarıyla verdiği zorlu mücadelenin fiziksel izleridir.
Bu eser, Türk edebiyatında Anadolu kadınına yazılmış en samimi saygı duruşlarından biridir. Şair, kadının çektiği çileyi anlatırken onu aciz bir varlık olarak değil, bilakis aileyi ve vatanı ayakta tutan “sessiz ve mübarek” bir kurucu güç olarak konumlandırır. Nitekim 10 Kasım törenlerinde ve milli günlerde sahnelenen 10 Kasım oratoryo metni çalışmalarında da Anadolu kadınlarının cephe gerisindeki ve Cumhuriyet’in kuruluşundaki fedakarlıkları anlatılırken Bakiler’in bu şiirindeki destansı anne imgesine sıkça başvurulmaktadır.
12. Azerbaycan Yüreğimde Bir Şahdamardır (Harman, 1990)
Kitap: Harman · Yıl / Dönem: 1990 · Tema: Türk dünyası ve Karabağ hasreti
Dedeleri 19. yüzyılda Rus işgali sırasında Azerbaycan’ın Karabağ (Ağdam) bölgesinden Sivas’a göç eden Yavuz Bülent Bakiler, hayatı boyunca ata topraklarına derin bir hasret duymuştur. 1980’lerin başında Sovyet döneminde Azerbaycan’a yaptığı seyahatlerin ve babası Cezmi Bey’den dinlediği Karabağ hatıralarının etkisiyle kaleme aldığı Azerbaycan Yüreğimde Bir Şahdamardır, şairin bütün şiirlerini topladığı Harman külliyatının en sarsıcı eserlerinden biridir. Koşma nazım biçimine yakın dörtlüklerle ve 11’li hece ölçüsüyle yazılan şiirde, oğlu Yusuf’tan ayrı düşen Hz. Yakup telmihi (hatırlatması) yapılarak Anadolu ile Azerbaycan arasındaki ayrılık “yürekteki bir şahdamar” imgesiyle anlatılır.
Şiirde geçen Araz (Aras) Nehri, Bakü, Tebriz ve Karabağ isimleri, sadece coğrafi birer mekan değil, ikiye bölünmüş bir halkın ve kültür köprüsünün sembolleridir. Şairin yıllar önce “Karabağ dedikleri o cennet yeri…” diyerek dile getirdiği sızı, Karabağ’ın özgürlüğüne kavuşmasıyla birlikte hem Türkiye’de hem de Azerbaycan’da bir vefa marşı gibi okunmaya başlanmıştır. Bugün kardeş coğrafyanın Nahide Babashlı ve Nigar Muharrem gibi genç kuşak sanatçılarının Türkiye’de gördüğü büyük ilgi de, Bakiler’in ömrü boyunca savunduğu bu kopmaz kültür ve gönül bağının canlı bir tezahürüdür.
Yavuz Bülent Bakiler Şiirleri: 12 seçki bir bakışta
Hangisinden başlayacağınıza karar veremediyseniz: Eğer kalbinize dokunacak lirik ve unutulmaz bir aşk şiiri arıyorsanız 1. sıradaki Şaşırdım Kaldım İşte veya 4. sıradaki Gözlerin İstanbul Oluyor Birden ile başlayın; daha toplumsal, memleket gerçekliğini ve merhameti yüzünüze çarpan sarsıcı bir alternatif istiyorsanız 2. sıradaki Sivas’ta Yoksul Çocuklar‘ı tercih edin; milli mücadele ruhunu, anne kutsiyetini veya ata topraklarına duyulan destansı özlemi görmek arıyorsanız 6. sıradaki Antepli Şahin Bey’in Ağıdı, 7. sıradaki Anamın Namazları ya da 12. sıradaki Azerbaycan Yüreğimde Bir Şahdamardır ile okumaya başlayın.
Hızlı kopyalanabilir özet liste
1. Şaşırdım Kaldım İşte (Yalnızlık, 1962) – “Bir gün baksam ki gelmişsin… Bilmem ki nemsin?”
2. Sen (Seninle, 1986) – “Sen, yağmur kokan bir sabahsın / Bende hiç tükenmez bir hayat vardı.”
3. Gözlerin İstanbul Oluyor Birden (Duvak, 1971) – “Seni düşünüyorum bir sevgi kuşatmasında / Gözlerin İstanbul oluyor birden.”
4. Yalnızlık (Yalnızlık, 1962) – “Yalnızlık, bir siyah yağmur gibi yağar / Her akşam üstü pencereme.”
5. Seninle (Seninle, 1986) – “Ellerin ellerimde bir sıcak vatan.”
6. Cebeci İstasyonu ve Sen (Yalnızlık, 1962) – “Cebeci İstasyonu’nda akşam üstleri / İncecikten bir yağmur yağardı.”
1. Sivas’ta Yoksul Çocuklar (Yalnızlık, 1962) – “Gökmedrese derler, Çifte Minare derler / Üşür Sivas’ta yoksul çocuklar.”
2. Antepli Şahin Bey’in Ağıdı (Duvak, 1971) – “Ben Antepli Şahin’im ağam / Yumruklarım memleket kadar büyük.”
3. Anamın Namazları (Yalnızlık, 1962) – “Anam namaz kılarken / Bir serinlik duyardım içimde.”
4. Duvak (Duvak, 1971) – “Bir telli duvak gibi örtülür üstümüze / Anadolu’nun o mahzun akşamları.”
5. Analar (Duvak, 1971) – “Bütün analar gibi anam da / Çileyle yoğrulmuş bu topraklarda.”
6. Azerbaycan Yüreğimde Bir Şahdamardır (Harman, 1990) – “Azerbaycan yüreğimde bir şahdamardır / Ben Yakup gibiyim uzun yıllardır.”
Yavuz Bülent Bakiler Şiirleri üzerine okumalar ve benzer seçkiler
Yavuz Bülent Bakiler’in arı Türkçeyle kurduğu gönül köprülerini ve Anadolu irfanını seven okurlarımız, bu şiir geleneğinin tarihsel köklerini keşfetmek için sitemizdeki Yunus Emre şiirleri ve Mevlana sözleri arşivlerine mutlaka göz atmalıdır. Bakiler’in Anamın Namazları ve Sen gibi şiirlerinde hissedilen o berrak manevi huzur, tasavvuf edebiyatımızın klasiklerinden olan Sevdim Seni Mabuduma sözleri ile aynı medeniyet pınarından beslenmektedir. Diğer yandan, şairin memleket toprağına, garibanlığa ve sılaya dair dertli söyleyişini halk ozanlarımızın ve çağdaş müziğimizin dilinden takip etmek isterseniz, Neşet Ertaş’ın ölümsüz eseri Ah Yalan Dünya sözleri ile Ahmet Kaya’nın unutulmaz destanı Şafak Türküsü şarkı sözleri incelemelerimiz size derinlikli bir okuma deneyimi sunacaktır.
Şiirlerdeki vefa, sadakat ve yoldaşlık temalarını günlük hayatınızda sevdiklerinizle paylaşmak için dost sözleri ve kısa dostluk sözleri listelerimizden yararlanabilir; günün sonunda sevdiğinize dingin ve şiirsel bir not bırakmak istediğinizde sevgiliye iyi geceler mesajı seçkimizi inceleyebilirsiniz. Ayrıca milli duyarlılığın ön plana çıktığı 10 Kasım şiirleri derlememizden, akustik cemiyetlerde söylenen gitar şarkıları, Bana Sor şarkı sözleri ve Athena şarkıları arşivlerimize; hatta popüler kültürün farklı uçlarını temsil eden Günah Benim sözleri, Burak Bulut – Garson, Ati242 – Babyglock ve atarlı sözler sayfalarımıza kadar Türkçe söz kültürünün her rengini sitemizde bulabilirsiniz.
Mini test: Yavuz Bülent Bakiler Şiirleri seçkisini ne kadar iyi tanıyorsunuz?
1. Yavuz Bülent Bakiler’in “Bir gün baksam ki gelmişsin… / Şaşırdım kaldım işte, bilmem ki nemsin?” dizeleriyle tanınan en ünlü lirik şiiri, şairin 1962 yılında yayımlanan hangi ilk şiir kitabında yer almaktadır?
Cevabı göster
Doğru cevap: Yalnızlık (1962). Şairin en bilinen eseri olan Şaşırdım Kaldım İşte, 1962’de yayımlanan ilk şiir kitabı Yalnızlık‘ta yer almış, daha sonra bütün şiirlerini bir araya getirdiği Harman külliyatına dahil edilmiştir.
2. Şairin doğduğu şehirdeki Selçuklu mimarisi şaheserleri (Gökmedrese, Çifte Minare, Kurşunlu Hamam) ile kış kıyamette yalınayak dolaşan kimsesiz çocukların tezadını anlattığı ünlü şiirinin adı nedir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Sivas’ta Yoksul Çocuklar. Bakiler bu şiirinde ideolojik sloganlara başvurmadan, doğup büyüdüğü Sivas’ın tarihi görkemi ile dar sokaklardaki yoksul çocukların üşümesini sarsıcı bir merhamet diliyle anlatmıştır.
3. Yavuz Bülent Bakiler’in Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde okuduğu gençlik yıllarının mekan hafızasını, incecikten yağan yağmuru ve tren düdükleriyle derinleşen ayrılık acısını işlediği şiiri hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Cebeci İstasyonu ve Sen. Hukuk Fakültesi’nin bulunduğu Cebeci semtindeki banliyö tren istasyonu, şairin öğrencilik yıllarındaki gurbet ve ayrılık duygularının ana mekanı olmuştur.
4. 1971 tarihli Duvak kitabında yer alan ve “Ben yumruklarımla dövüşeceğim / Yumruklarım memleket kadar büyük” dizeleriyle Elmalı Köprüsü’ndeki Milli Mücadele direnişini destanlaştıran eser hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Antepli Şahin Bey’in Ağıdı. Şair, Gaziantep savunmasının ölümsüz kahramanı Şahin Bey’in Fransız işgal güçlerine karşı verdiği mücadeleyi geleneksel ağıt ve halk şiiri üslubuyla modern epik şiire dönüştürmüştür.
5. Dedeleri Karabağ’dan (Ağdam) Sivas’a göç eden Yavuz Bülent Bakiler’in, tüm şiirlerini topladığı külliyatın adı ve ata topraklarına duyduğu özlemi anlattığı “Ben Yakup gibiyim uzun yıllardır” dizeli şiiri hangisidir?
Cevabı göster
Doğru cevap: Külliyatın adı Harman, şiirin adı ise Azerbaycan Yüreğimde Bir Şahdamardır. Şair, Yalnızlık, Duvak ve Seninle kitaplarını yeni şiirleriyle birlikte Harman‘da toplamış ve Karabağ-Bakü-Tebriz hattındaki kültür köprüsünü bu şiiriyle ölümsüzleştirmiştir.
Kaynaklar
Bu seçkideki künye, yayın yılı ve eser bilgileri aşağıdaki birincil kültür-sanat, sinema, edebiyat ve müzik arşivlerinden doğrulanarak derlenmiştir:
Sık sorulan sorular
Yavuz Bülent Bakiler’in en ünlü şiiri hangisidir?
Yavuz Bülent Bakiler’in en ünlü ve halk arasında en çok bilinen şiiri, 1962 yılında yayımlanan Şaşırdım Kaldım İşte adlı eseridir. “Bir gün baksam ki gelmişsin…” ve “Şaşırdım kaldım işte, bilmem ki nemsin?” dizeleriyle hafızalara kazınan bu lirik aşk şiirini; Sivas’ta Yoksul Çocuklar, Gözlerin İstanbul Oluyor Birden, Sen ve Antepli Şahin Bey’in Ağıdı takip etmektedir.
Yavuz Bülent Bakiler’in bütün şiirleri hangi kitapta toplanmıştır?
Şairin daha önce ayrı kitaplar halinde yayımlanan Yalnızlık (1962), Duvak (1971) ve Seninle (1986) adlı eserleri, sonradan kaleme aldığı yeni şiirleriyle birlikte ilk kez 1990 yılında Harman adı altında tek bir külliyatta toplanmıştır.
Şaşırdım Kaldım İşte şiiri Yavuz Bülent Bakiler’in hangi kitabında yer alır?
Şaşırdım Kaldım İşte şiiri, Yavuz Bülent Bakiler’in 1962 yılında yayımlanan ilk şiir kitabı olan Yalnızlık‘ta yer almaktadır. Eser ayrıca şairin bütün şiirlerini içeren Harman kitabının ilk bölümünde de bulunmaktadır.
Yavuz Bülent Bakiler hangi edebi topluluk ve şiir geleneği içinde yer alır?
Yavuz Bülent Bakiler, Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde Hisar dergisi çevresinde toplanan (Hisarcılar) edebi topluluk içinde yer alır. Geleneksel halk ve divan şiiri estetiğini reddetmeden modern serbest nazım ve hece ahengiyle birleştiren, yaşayan duru Türkçeyi ve milli-manevi değerleri esas alan memleketçi lirik şiir geleneğinin temsilcisidir.
Yavuz Bülent Bakiler şiirlerinde en çok hangi temaları işlemiştir?
Bakiler şiirlerinde en çok; kavuşulması güç ve hürmetkar aşkı, büyükşehirdeki taşralı yalnızlığını, Anadolu coğrafyasının yoksulluğunu ve ihmal edilmişliğini, anne sevgisini ve ev içi manevi huzuru, milli mücadele kahramanlığını ve ata toprakları olan Azerbaycan/Karabağ başta olmak üzere Türk dünyasına duyulan hasreti işlemiştir.