Ezhel – Utanıyorum Şarkı Sözleri ve Yorumları

Ezhel’in “Utanıyorum” Şarkısında Yankılanan Derin Bir Toplumsal Vicdanın İzleri

Müzik, bazen en derin hislerimizi, en karmaşık toplumsal yaralarımızı kelimelerle ve ritimle sarmalayan bir ayna görevi görür. Ezhel’in son dönemde dikkat çeken şarkısı “Utanıyorum”, tam da bu görevi üstlenerek dinleyicisine güçlü bir vicdan muhasebesi sunuyor. Şarkının adından da anlaşılacağı üzere, merkezinde “utanma” duygusu var; ancak bu, kişisel bir utançtan ziyade, kolektif bir çöküşün, göz ardı edilen gerçeklerin yarattığı evrensel bir hicaptır.

“Utanıyorum”: Bir Bireyin Değil, Bir Toplumun Hıçkırığı

Ezhel, “Utanıyorum” şarkısının daha ilk anlarında bu güçlü duyguyu defalarca tekrar ederek adeta bir mantra oluşturuyor:

Yeah, utanıyorum (Yeah)Utanıyorum (Mm)Utanıyorum (Yeah)Utanıyorum (Utanıyorum) her sabah haberinden

Bu tekrarlar, duygunun yoğunluğunu ve kaçınılmazlığını vurgularken, dinleyiciyi de bu utancın kaynağını sorgulamaya davet ediyor. Sanatçı, bu utancın ilk kaynağını toplumun en acı verici gerçeklerinden biriyle yüzleşerek ortaya koyuyor:

Bi’ kadın daha katledilmiş bütün o çığlıklarına rağmen

Kadın cinayetleri, Türkiye’nin kanayan yarası olmaya devam ederken, Ezhel bu trajediyi doğrudan merkeze alıyor ve sabah haberlerinde karşılaşılan bu korkunç gerçek karşısında duyulan utancı dile getiriyor. Bu, sadece bir haber okuma eylemi değil, aynı zamanda bu vahşete engel olamayan bir toplumun, bir sistemin ve dolayısıyla her bir bireyin hissetmesi gereken ortak bir yükü ifade ediyor.

Şarkının devamında Ezhel, utancının kaynaklarını genişletiyor ve eleştirel bir bakış açısıyla devleti ve milleti sorguluyor:

Utanıyorum (Utanıyorum) yalancı devletimden
Kalpleri kararmış insanların insafına kaldı tüm ülkem

Burada “yalancı devlet” ifadesi, güvenin sarsıldığı, adaletin yitirildiği bir sisteme yönelik sert bir eleştiriyi barındırıyor. Ülkenin kaderinin “kalpleri kararmış insanların insafına” kalması ise, umutsuzluğun ve çaresizliğin derinliğini gözler önüne seriyor. Bu, sadece politik bir eleştiri değil, aynı zamanda etik ve ahlaki bir çöküşün de altını çiziyor.

Ezhel, “Utanıyorum” şarkısında eleştirilerini sadece devlete yöneltmekle kalmıyor, “aziz milletimden” diyerek kendi toplumuna, kendi insanına da dönüyor:

Utanıyorum (Utanıyorum) şu aziz milletimden
Hem kendini her şeyden çok sevip hem de kendinden utanırken

Bu dizelerdeki ironi dikkat çekici. “Aziz millet” tabiri, genellikle ulusal gurur ve övgü için kullanılırken, Ezhel bunu bir utanç kaynağı olarak sunuyor. Kendi kendini bu kadar seven bir toplumun, aynı zamanda kendinden utanması paradoksu, toplumsal çelişkileri ve ikiyüzlülüğü gözler önüne seriyor. Bu, bir tür narsistik bir gururla, içsel bir çürümüşlüğün yan yana varoluşunu işaret ediyor.

Kişisel Vicdan ve Toplumsal Hafıza: Gözleri Kapatmak

Belki de en acı verici utanç, kişinin kendine dönüp baktığında hissettiğidir. Ezhel, bu noktada kendi iç dünyasına iniyor:

Utanıyorum (Utanıyorum), en çok da kendimden
Her şeyin farkında olup da bilerek gözümü kapatırken

Bu itiraf, “Utanıyorum” şarkısının en vurucu anlarından biri. Bilinçli bir farkındalıkla, yaşanan tüm olumsuzlukları görüp de harekete geçememenin, gözünü kapatmanın getirdiği kişisel vicdan azabını dile getiriyor. Bu, pasifliğin, duyarsızlığın ve eylemsizliğin yarattığı bir utançtır. Bu durum, şarkının sadece bir eleştiri değil, aynı zamanda bir öz eleştiri olduğunu da gösteriyor.

Ezhel’in bu eserinde geçmişin acıları da unutulmuyor. Toplumsal hafızada derin izler bırakmış olayları anarak, bu acıların hala taze olduğunu vurguluyor:

Madımak, Maraş, Gezi ve Saraçhane masuma karşı topyekûn savaş, unutamıyorum (Unutamıyorum)

Bu olaylar, Türkiye tarihinin karanlık sayfalarıdır ve sanatçı, bunların “unutulamayacağını” belirterek, geçmişle yüzleşmenin ve onlardan ders çıkarmanın önemine işaret ediyor. Bu referanslar, Ezhel’in “Utanıyorum” şarkısının sadece güncel olaylara değil, aynı zamanda köklü sorunlara da değindiğini gösteriyor.

Daha da sarsıcı bir ifadeyle, Ezhel modern toplumdaki ahlaki çöküşü gözler önüne seriyor:

Bebek öldüren doktorlar var
Yanlış duymadın, bi’ daha söyliyi’m
Bebek öldüren doktorlar var para kazanmak için

Bu dizeler, mesleki etiğin ve insanlığın en temel değerlerinin nasıl yok sayıldığını, paranın her şeyin önüne geçtiği bir düzenin getirdiği dehşeti anlatıyor. Bu tür bir gerçekle karşılaşmak, “Ben de insan olmaktan çıktım / Ben de insan olmamaya çaremi bulamıyorum” diyen sanatçının derin varoluşsal krizini açıklıyor. İnsan olmanın, temel ahlaki değerlere bağlı kalmakla eş anlamlı olduğunu düşündüğümüzde, bu tür olaylar karşısında hissedilen çaresizlik ve insaniyetten uzaklaşma hissi oldukça anlamlıdır.

Ezhel, “Utanıyorum” şarkısının sonlarına doğru sisteme olan inancını yitirdiğini ve çaresizliği dile getiriyor:

Hiç boşa konuşma, Seco, be, sonumuz diktatörlük ve adaletsizlik
Tek çaremiz sizdiniz, siz de biçareyseniz bize düşen çaresizlik

Bu dizeler, umutsuzluğun doruk noktasıdır. Geleceğin belirsizliği, adaletin yokluğu ve umut bağlanan kesimlerin dahi çaresiz kalması, toplumsal bir tükenmişliği ifade ediyor. Şarkının kapanışında ise, ülkenin ilerlemesi ve insanca yaşam standartlarına ulaşamaması durumunda, onun bir evladı olmaktan duyulan utançla kapanıyor:

Seni ileri taşımadıkça, hayatı insanca yaşamadıkça
Muasıra ulaşamadıkça evladın olmaktan—Utanıyorum

Ezhel’in “Utanıyorum” adlı bu eseri, sadece bir rap şarkısı değil, aynı zamanda Türkiye’nin son yıllardaki toplumsal ve siyasi panoramasına tutulmuş cesur bir ayna. Sanatçı, kişisel utancından yola çıkarak, kolektif bir çığlığa dönüşen güçlü bir manifesto sunuyor. Bu şarkı, dinleyicisine sadece dinlemeyi değil, aynı zamanda sorgulamayı, yüzleşmeyi ve belki de en önemlisi, hissetmeyi öğütlüyor.