Barış Manço – Eğri Eğri Doğru Doğru Şarkı Sözleri ve Yorumları

Barış Manço’nun “Eğri Eğri Doğru Doğru” Şarkısında Hayatın Seçimleri ve İçsel Pusula

Barış Manço’nun zamana meydan okuyan eserlerinden biri olan “Eğri Eğri Doğru Doğru”, dinleyicisini hayatın kritik dönemeçlerinde yapılan seçimler üzerine derin bir düşünce yolculuğuna çıkarıyor. Bu şarkı, bir yandan dışarıdan gelen beklentilere ve dayatmalara karşı duruşu sergilerken, diğer yandan bireyin kendi içsel doğrularına olan sarsılmaz bağlılığını dile getiriyor. Adeta bir yaşam manifestosu niteliğindeki bu eser, yol ayrımlarında nasıl bir tutum sergilememiz gerektiğine dair bize yol gösteriyor.

Yol Seçimi: Kendi Rotanı Çizmek

“Eğri Eğri Doğru Doğru” şarkısının ilk dizeleri, bize dayatılan hayat yolları karşısında gösterilen kararlı duruşu anlatır. Sanatçı, adeta bize seslenircesine, kendi yolumuzu seçmemiz gerektiğini vurguluyor:

Bana “Yolun’ seç” diyorlar
Bozuk yolu seçer miyim?
(Eğri eğri, doğru doğru)

“Seçemezsen geç” diyorlar
Ben yolumdan geçer miyim?
(Eğri eğri, doğru doğru)

Bu dizeler, toplumun bireye sunduğu “seçenekler” ve bu seçeneklerden birini kabullenme zorunluluğu karşısında, kişinin kendi özgün rotasını belirleme arayışını yansıtır. “Bozuk yolu seçer miyim?” sorusu, bariz bir reddediş ve kalabalığın gittiği, kolay ama yanlış olabilecek yollara karşı bir duruştur. Barış Manço, kendi doğrusunun peşinde olduğunu, başkalarının dayattığı yollardan sapmayacağını “Ben yolumdan geçer miyim?” sorusuyla pekiştirir. Şarkının nakaratı olan “Eğri eğri, doğru doğru” ise, başkaları için eğri büğrü görünen bir yolun, kişi için ne kadar doğru ve anlamlı olabileceğini ifade eder.

Kimi batı, kimi doğu
Kuzey, güney, hepsi doğru
Kim seçer ki bozuk yolu?
(Eğri eğri, doğru doğru)

Benim yolum bana doğru
Hiç yolumdan döner miyim?
(Eğri eğri, doğru doğru)
(Eğri büğrü ama yine de doğru)

Bu bölümde, Barış Manço, yönlerin ve farklı yaşam felsefelerinin çeşitliliğini kabul ederken, kendi içsel pusulasının önemini vurgular. Herkesin kendi doğrusu olabileceğini, ancak önemli olanın “bozuk yolu” seçmemek olduğunu belirtir. “Benim yolum bana doğru” ifadesi, kişisel doğruluğun ve özgünlüğün altını çizer. Kendi benliğine ve inançlarına sadık kalmanın, dışarıdan gelen tüm baskılara rağmen vazgeçilmez olduğunu “Hiç yolumdan döner miyim?” sorusuyla net bir şekilde ortaya koyar. “Eğri büğrü ama yine de doğru” eklemesi, bu yolun belki de zorlu, alışılmadık veya başkaları tarafından yargılanan bir yol olabileceğini, ancak yine de kişi için en doğru ve anlamlı yol olduğunu kabullenişi simgeler. Barış Manço – Eğri Eğri Doğru Doğru şarkısının bu kısmı, bireysel özgürlüğün ve otantikliğin bir marşı gibidir.

Yâr Seçimi: Gönül Bağının Sarsılmazlığı

Şarkı, yol seçiminden sonra hayatın bir diğer önemli noktasına, aşk ve yâr seçimine geçer. Burada da yine dışarıdan gelen telkinlere karşı, gönlün sesine kulak verme teması işlenir:

Bana “yârin seç” diyorlar
Vefasız yâr seçer miyim?
(Eğri eğri, doğru doğru)

Seçemezsen geç diyorlar
“Geç” desen de, geçer miyim?
(Eğri eğri, doğru doğru)

Tıpkı yol seçiminde olduğu gibi, yâr seçiminde de dışarıdan bir müdahale ve yönlendirme söz konusudur. Ancak Barış Manço, “vefasız yâr seçer miyim?” sorusuyla, aşkta aradığı temel değerin sadakat olduğunu net bir şekilde ifade eder. Gönül bağının ciddiyetini ve seçimin kişiselliğini vurgular. “Geç desen de, geçer miyim?” dizesi, bir kez kalbini verdiği kişiden kolay kolay vazgeçmeyeceğini, dış etkenlerin bu kararı değiştiremeyeceğini gösterir. Bu, Barış Manço – Eğri Eğri Doğru Doğru şarkısının bir diğer güçlü mesajıdır: Aşkta da kendi doğrularına sahip çıkmak.

Kimi tatlı, buğday tenli
Kimi mahmur, dudu dilli
Kimi esmer, nokta benli
(Eğri eğri, doğru doğru)

Ben bulmuşum nazlı yâri
“Geç” desen de, geçer miyim?
(Eğri eğri, doğru doğru)
(Eğri büğrü ama yine de doğru)

Şair, farklı güzelliklere sahip yâr tasvirleriyle, çeşitliliği ve seçeneklerin bolluğunu gözler önüne serer. Ancak tüm bu alternatifler arasında, kendi “nazlı yârini” bulduğunu ve ona olan bağlılığını ilan eder. “Geç” desen de, geçer miyim?” dizesi, bu kararlı duruşu pekiştirir. Gönlün seçtiği yârin, başkaları için ne kadar “eğri büğrü” veya anlaşılmaz görünse de, kendisi için en doğru ve değerli olduğunu vurgular. Barış Manço – Eğri Eğri Doğru Doğru, burada aşkın rasyonel seçimlerden öte, derin bir içsel bağ ve kabul meselesi olduğunu anlatır.

Toprak ve Aidiyet: Barış’ın Kökleri

Şarkının son bölümü, bireysel seçimlerden daha evrensel bir ihtiyaca, aidiyet ve kök salma arzusuna odaklanır. Yâr seçimiyle başlayan bu yolculuk, bir yuva kurma ve toprağa bağlanma isteğiyle tamamlanır:

“Sevdiğini al” diyorlar
Alsam bile yâr yeter mi?
(Eğri eğri, doğru doğru)

“Var yoluna git” diyorlar
Bir yol ile iş biter mi?
(Eğri eğri, doğru doğru)

Sevilenle birleşmek güzeldir, ancak Barış Manço burada daha fazlasını aradığını ima eder. Sadece aşkın yeterli olmadığını, yaşamın daha derin bir temel gerektirdiğini sorgular. “Bir yol ile iş biter mi?” sorusu, hayatın tek bir aşk veya tek bir kararla sınırlı olmadığını, daha geniş bir yaşam kurma idealini işaret eder. Bu, Barış Manço – Eğri Eğri Doğru Doğru şarkısının en katmanlı mesajlarından biridir.

Bir karış da toprak gerek
Üstüne ev kurulmalı
Yâr içinde oturmalı
(Eğri eğri, doğru doğru)

Barış demek toprak demek
Ben kendimi verir miyim?
(Eğri büğrü ama yine de doğru)

Bu dizeler, sadece aşkı değil, o aşkı yaşayacak bir alanı, bir yuva kurma arzusunu dile getirir. “Bir karış da toprak gerek” ifadesi, somut bir temel atma, kök salma isteğini sembolize eder. Ev kurmak, yâr ile o evde oturmak; bunlar sadece fiziksel eylemler değil, aynı zamanda hayatı inşa etme, huzuru ve aidiyeti bulma çabasıdır. Şarkının zirvesi ise “Barış demek toprak demek” cümlesidir. Bu, hem sanatçının kendi adının anlamıyla bir bağ kurar hem de barışın, huzurun ve güvenliğin temelinin toprağa, yani vatana, köklere ve aidiyete dayandığını vurgular. “Ben kendimi verir miyim?” sorusu, bu uğurda ne kadar fedakarlık yapabileceğini, bu ideale ne kadar bağlı olduğunu sorgularken, aslında bu yola kendini tamamen adadığının bir ifadesidir. “Eğri büğrü ama yine de doğru” burada da devreye girerek, bu derin aidiyet ve barış arayışının, dışarıdan ne kadar karmaşık veya zorlu görünse de, kişi için en doğru ve vazgeçilmez hedef olduğunu anlatır. Barış Manço – Eğri Eğri Doğru Doğru, bireyin kendi yolunu, aşkını ve nihayetinde yuvasını bulma serüvenini, sarsılmaz bir inançla dile getiren evrensel bir öykü sunar.