29 Ekim Şiirleri: Cumhuriyet Coşkusunu Anlatan 12 Şiirden Dizeler

Son güncelleme: 21 Ekim 2026

29 Ekim şiir sözleri arayanlar genellikle iki şeye ihtiyaç duyar: Törende okunacak güzel bir şiir ve o şiirin gerçekten kime ait olduğu bilgisi. İnternette dolaşan pek çok “29 Ekim şiiri” ya isimsiz ya da yanlış şaire atfedilmiş durumda. Cumhuriyet’in ilanının 103. yıl dönümü bu yıl 29 Ekim 2026 Perşembe gününe denk geliyor; bu listede Mehmet Akif Ersoy’dan Can Yücel’e 12 şiirden seçilmiş dizeleri, kısa künyeleri ve editör notlarıyla bir araya getirdik.

Her dizeyi en az iki bağımsız kaynakla karşılaştırdık; şairini doğrulayamadığımız şiirleri listeye almadık. Telif süresi dolmamış şairlerden yalnızca birkaç dize alıntıladık, şiirlerin tamamını kitaplarından okumanızı öneririz. Her alıntının yanındaki Kopyala düğmesiyle dizeleri tek tıkla alabilirsiniz. Marşlar ve bayram şarkıları için 29 Ekim şarkıları, kutlama metinleri için 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı mesajları sayfalarımıza da göz atabilirsiniz.

İçindekiler

• 1. Mehmet Akif Ersoy – İstiklal Marşı
• 2. Faruk Nafiz Çamlıbel ve Behçet Kemal Çağlar – Onuncu Yıl Marşı
• 3. Ahmet Kutsi Tecer – 29 Ekim
• 4. Hasan Âli Yücel – Cumhuriyet
• 5. Behçet Kemal Çağlar – Cumhuriyet
• 6. Arif Nihat Asya – Bayrak
• 7. Yaşar Nabi Nayır – Cumhuriyet Bayramında
• 8. Ümit Yaşar Oğuzcan – 20. Yıl Cumhuriyet Marşı
• 9. Ali Püsküllüoğlu – 29 Ekim
• 10. Cahit Sıtkı Tarancı – Memleket İsterim
• 11. Nâzım Hikmet – Kuvâyi Milliye
• 12. Can Yücel – Yaşasın Cumhuriyet
• Okul töreni için 29 Ekim şiiri seçimi
• Şiir okuma ipuçları
• Sık sorulan sorular
• Kaynaklar

1. Mehmet Akif Ersoy – İstiklal Marşı

Listeyi Cumhuriyet’ten iki buçuk yıl önce yazılmış bir şiirle açmak bilinçli bir tercih: İstiklal Marşı, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 12 Mart 1921’de kabul edildi ve Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte yeni devletin millî marşı olarak yaşamaya devam etti. Kurtuluş Savaşı’nın en zor günlerinde yazılan dizeler, 29 Ekim 1923’te ilan edilecek devletin hangi inançla kurulduğunu bugün de en iyi anlatan metin.

Mehmet Akif Ersoy 1936’da hayatını kaybettiği için eser kamu malıdır; tören açılışında hep birlikte okunan ilk kıtayı aşağıya tam olarak aldık.

• Korkma, sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak;
  Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.
  O benim milletimin yıldızıdır, parlayacak;
  O benimdir, o benim milletimindir ancak.
  — Mehmet Akif Ersoy, İstiklal Marşı

Şair: Mehmet Akif Ersoy (1873–1936) · Kabul: TBMM, 12 Mart 1921 · Durum: Kamu malı

2. Faruk Nafiz Çamlıbel ve Behçet Kemal Çağlar – Onuncu Yıl Marşı

Cumhuriyet’in onuncu yılı için iki şairin aynı vezinle yazdığı şiirlerin birleştirilmesiyle doğan bu metin, bestelenmeden önce de bir şiirdi. Gazetelerde yayımlanıp okullarda ezberletilen dizeler, 1933 Ankara’sının “on yılda her şeyi yeniden kurduk” duygusunu taşır.

Marşın tamamını ve hangi törende nasıl çalınacağını 29 Ekim şarkıları rehberimizde ayrıca anlattık. Bu listede onu, Cumhuriyet’in nakaratı hâline gelmiş iki dizesiyle anmakla yetiniyoruz.

• Türk’üz, Cumhuriyet’in göğsümüz tunç siperi,
  Türk’e durmak yaraşmaz, Türk önde, Türk ileri!
  — Onuncu Yıl Marşı

Söz: Faruk Nafiz Çamlıbel, Behçet Kemal Çağlar · Beste: Cemal Reşit Rey · Yıl: 1933 · Sözlerin tamamı: Kenan Doğulu – 10. Yıl Marşı

3. Ahmet Kutsi Tecer – 29 Ekim

Doğrudan “29 Ekim” adını taşıyan şiirlerin belki en güzeli. Tecer, bayram sabahı penceresinden sokağa bakan bir yurttaşın içindeki tazeliği anlatıyor; şiir ilerledikçe şehir adları, ırmaklar, halaylar ve zeybekler sayılıyor ve bütün ülke tek bir “ben”de toplanıyor.

Uzun ve ritmik yapısı, birkaç öğrencinin kıtaları paylaşarak okuyacağı bir şiir dinletisi için idealdir. Farklı kaynaklarda küçük yazım farkları görülüyor; biz en yaygın biçimi aldık.

• Bu sabah içimde bir tazelik var,
  Bu seher, bu camdan giren gündüz, ben!
  …
  Göğüslerde gurur, elde bayraklar,
  Yürüyün başlar dik, alın yukarı.
  — Ahmet Kutsi Tecer, 29 Ekim

Şair: Ahmet Kutsi Tecer (1901–1967)

4. Hasan Âli Yücel – Cumhuriyet

Köy Enstitüleri’nin ve klasikler çevirisinin mimarı olarak tanınan eski Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel, çocuklar için Cumhuriyet’in ne olduğunu sade bir dille anlatan bir şiir de yazdı. Şiir; saltanatın yerine milletin, sarayın yerine Meclis’in (şiirdeki adıyla Kamutay’ın) geçişini adım adım açıklıyor.

Bir şiirden çok küçük bir yurttaşlık bilgisi dersi gibi okunan bu metin, Millî Eğitim Bakanlığı’nın Hasan Âli Yücel sayfasında da çocuk şiirleri arasında yer alıyor. Sınıfta “Cumhuriyet nedir?” sorusunu açmak için birebir.

• Ne saltanat, ne sultan;
  Ne hakanlık, ne hakan;
  …
  Devlet, Cumhuriyettir;
  Onda hakim millettir.
  — Hasan Âli Yücel, Cumhuriyet

Şair: Hasan Âli Yücel (1897–1961) · Tür: Çocuk şiiri

5. Behçet Kemal Çağlar – Cumhuriyet

Onuncu Yıl Marşı’nın şairlerinden Behçet Kemal Çağlar’ın “Cumhuriyet” adını taşıyan şiiri, şehitlere ve Atatürk’e seslenerek başlıyor ve “nöbette bizler varız” diyerek bayrağı yeni kuşaklara teslim ediyor. Tarladan fabrikaya, kışladan okula herkesi aynı yolda buluşturan dizeleri, töreni coşkulu bir sesle kapatmak isteyenler için uygun.

Şairin aynı adı taşıyan çok kısa bir çocuk şiiri de var: “Ey hürriyet, Cumhuriyet” nakaratıyla tekrarlanan bu küçük şiir, anaokulu ve birinci sınıflar için ezberlemesi en kolay 29 Ekim şiirlerinden biri.

• Canımızdan azizdir bıraktığın emanet,
  Cumhuriyet şereftir, namustur Cumhuriyet.
  — Behçet Kemal Çağlar, Cumhuriyet

Şair: Behçet Kemal Çağlar (1908–1969) · Not: Şairin aynı adlı iki şiiri bulunuyor; alıntı uzun olanından

6. Arif Nihat Asya – Bayrak

“Bayrak şairi” lakabını ona kazandıran şiir. Bayrağı bir kumaş parçası olmaktan çıkarıp hem gelinlik hem şehit örtüsü olarak gören imgeleri, Türk şiirinde bayrak üzerine yazılmış en çok ezberlenen dizeler arasında.

Şiir, 5 Ocak 1940’ta Adana’nın kurtuluş töreninde okunmasıyla geniş kitlelere ulaştı ve 1946’da şairin Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor kitabının ilk baskısında yer aldı. 29 Ekim sabahı bayrak göndere çekilirken ya da okul bahçesinde sessizce okunduğunda etkisi çok güçlü olur.

• Ey mavi göklerin beyaz ve kızıl süsü,
  Kız kardeşimin gelinliği, şehidimin son örtüsü,
  — Arif Nihat Asya, Bayrak

Şair: Arif Nihat Asya (1904–1975) · Kitap: Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor (1946)

7. Yaşar Nabi Nayır – Cumhuriyet Bayramında

Varlık dergisinin kurucusu Yaşar Nabi Nayır’ın bu şiiri, Cumhuriyet’in ilk kuşağının sesini taşır: Güneşi “tan yerinden koparıp” meşale gibi taşıyan, ateşini Gazi’nin gözlerinden alan bir gençlik.

Dört dizelik bu bölüm tek başına bile güçlü bir 29 Ekim şiir sözü olarak okunabiliyor; pano başlığı ya da davetiye metni olarak da sık kullanılıyor.

• Gökte yanan güneşi koparıp tan yerinden
  Elimizde meş’ale gibi taşımaktayız.
  Bütün varlığımızla şimdi biz ayaktayız,
  Biz aldık bu ateşi Gazi’nin gözlerinden.
  — Yaşar Nabi Nayır, Cumhuriyet Bayramında

Şair: Yaşar Nabi Nayır (1908–1981)

8. Ümit Yaşar Oğuzcan – 20. Yıl Cumhuriyet Marşı

Listenin sürpriz maddesi. Aşk şiirleri ve şarkı sözleriyle tanınan Ümit Yaşar Oğuzcan, Eskişehir’de lise öğrencisiyken Cumhuriyet’in 20. yılı için bir marş şiiri yazdı ve 18 Ekim 1943 tarihli bir dilekçeyle Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreterliğine gönderdi.

Şiir yıllarca arşivde kaldı; Türk Dil Kurumu’nun Türk Dili dergisinin Ocak 2024 sayısında Zafer Koylu’nun yazısıyla gün yüzüne çıktı. Genç bir şairin Cumhuriyet’e duyduğu heyecanı gösteren bu belge, lise öğrencilerine “siz de yazabilirsiniz” demek için güzel bir örnek.

• Değişmez parolamız; iyi, doğru ve güzel,
  Daima aydınlığa, daima ileriye…
  — Ümit Yaşar Oğuzcan, 20. Yıl Cumhuriyet Marşı

Şair: Ümit Yaşar Oğuzcan · Yazılış: Ekim 1943 · Yayın: Türk Dili dergisi, Ocak 2024 (Zafer Koylu)

9. Ali Püsküllüoğlu – 29 Ekim

Çocuk edebiyatına emek vermiş şair ve sözlükçü Ali Püsküllüoğlu’nun bu şiiri, ilkokul törenlerinde en sık okunan 29 Ekim şiirlerinden. Bayraklarla süslenen okul, sokaklarda dalgalanan al bayrak ve “gelin bayramlaşalım” çağrısıyla tam bir bayram sabahı şiiri.

Kısa dizeleri ve kolay ritmi sayesinde ikinci ve üçüncü sınıf öğrencileri bile birkaç günde ezberleyebilir; koro hâlinde okunmaya da çok uygun.

• Cumhuriyet Bayramı,
  Geldi bize ne mutlu!
  …
  Bugün bayramımız var,
  Gelin bayramlaşalım.
  — Ali Püsküllüoğlu, 29 Ekim

Şair: Ali Püsküllüoğlu (1935–2004) · Tür: Çocuk şiiri

10. Cahit Sıtkı Tarancı – Memleket İsterim

Cumhuriyet’in adını hiç anmadan, onun vaat ettiği ülkeyi tarif eden bir şiir: Kardeş kavgasının bittiği, zenginle fakirin ayrılmadığı, kış günü herkesin bir evinin olduğu bir memleket. Her kıtayı açan “Memleket isterim” tekrarı, şiiri koro hâlinde okumaya çok elverişli kılıyor.

Bayramın coşkusundan sonra biraz düşündüren, umut dolu bir kapanış arayanlar için önerimiz bu şiir.

• Memleket isterim
  Gök mavi, dal yeşil, tarla sarı olsun;
  Kuşların çiçeklerin diyarı olsun.
  — Cahit Sıtkı Tarancı, Memleket İsterim

Şair: Cahit Sıtkı Tarancı (1910–1956)

11. Nâzım Hikmet – Kuvâyi Milliye

Cumhuriyet’i mümkün kılan Kurtuluş Savaşı’nı, cephe gerisinde kağnı süren kadınlardan isimsiz köylülere kadar halkın gözünden anlatan uzun bir destan. Bu ünlü bölüm, mermi taşıyan, yükü sırtlanan Anadolu kadınlarına ayrılmış.

29 Ekim programına Kurtuluş Savaşı’ndan Cumhuriyet’e uzanan bir hikâye kurmak istiyorsanız bu dizeler, Cumhuriyet’in kahramanlarının yalnızca komutanlar olmadığını hatırlatır.

• Ve kadınlar,
  bizim kadınlarımız:
  korkunç ve mübarek elleri,
  ince, küçük çeneleri, kocaman gözleriyle
  — Nâzım Hikmet, Kuvâyi Milliye

Şair: Nâzım Hikmet Ran (1902–1963)

12. Can Yücel – Yaşasın Cumhuriyet

Listenin en sıra dışı ve en yetişkin şiiri. Can Yücel, televizyonda gördüğü bir haberden yola çıkıyor: Gelibolu’daki bir köyde çocuklar 29 Ekim’de toplu olarak sünnet ediliyor ve bir çocuk tam o anda “Yaşasın Cumhuriyet!” diye bağırıyor.

Şair bu sahneyi, Cumhuriyet’i bir gelenek ya da süs gibi görmenin “tarihsel bir yanılgı” olduğunu söylemek için kullanıyor ve şiiri unutulmaz bir dizeyle bağlıyor. Lise ve yetişkin programları için düşündürücü bir kapanış.

• Çünkü sünnet değil, farzdır Cumhuriyet
  — Can Yücel, Yaşasın Cumhuriyet

Şair: Can Yücel (1926–1999)

Okul töreni için 29 Ekim şiiri seçimi

Şiir seçerken öğrencinin yaşı kadar programın süresi de önemli. Aşağıdaki öneriler editörlerimizin tavsiyesidir; okulunuzun hazırladığı resmî program varsa ona uyun.

• Anaokulu ve 1.–2. sınıf (kısa şiir, 30 saniye): Behçet Kemal Çağlar’ın kısa “Cumhuriyet” şiiri ya da Ali Püsküllüoğlu’nun “29 Ekim” şiirinin ilk iki kıtası. Koro hâlinde okunabilir.
• 3.–4. sınıf (orta uzunluk, 1–2 dakika): Ali Püsküllüoğlu’nun “29 Ekim” şiirinin tamamı veya Hasan Âli Yücel’in “Cumhuriyet” şiirinden üç dört kıta; her kıtayı farklı bir öğrenci okuyabilir.
• Ortaokul (uzun şiir, 2–3 dakika): Ahmet Kutsi Tecer’in “29 Ekim” şiiri, Arif Nihat Asya’nın “Bayrak” şiiri ya da Behçet Kemal Çağlar’ın uzun “Cumhuriyet” şiiri. Üç dört öğrencinin kıtaları paylaştığı bir şiir dinletisi için idealdir.
• Lise ve yetişkin programları: Cahit Sıtkı Tarancı – Memleket İsterim, Nâzım Hikmet – Kuvâyi Milliye’den bir bölüm ve kapanış için Can Yücel – Yaşasın Cumhuriyet.

Kısa bir şiir dinletisi için örnek sıra: İstiklal Marşı’nın ardından Püsküllüoğlu (ilkokul korosu), Tecer (ortaokul, üç öğrenci), Asya’nın “Bayrak”ı (tek öğrenci) ve kapanışta Onuncu Yıl Marşı. Müzik bölümü için 29 Ekim töreni şarkı sırasına bakabilirsiniz.

Şiir okuma ipuçları

• Ezberi kıta kıta yapın: Her gün bir kıta ezberleyip bir öncekiyle birleştirmek, bütün şiiri bir kerede ezberlemeye çalışmaktan çok daha kalıcıdır.
• Nefes yerlerini işaretleyin: Dize sonlarında değil, anlamın bittiği yerde nefes alın; kâğıt üzerinde kurşun kalemle küçük işaretler koymak işe yarar.
• Bağırmayın, vurgulayın: Coşkulu şiirlerde ses yüksekliğinden çok vurgu önemlidir. “Türk önde, Türk ileri!” gibi nakaratlarda sesi yükseltip ardından kısa bir sessizlik bırakmak salonu etkiler.
• Mikrofonu deneyin: Tören günü mikrofona bir karış mesafede, hafif yandan konuşun; prova sırasında en arka sıradan sesinizin anlaşılır olup olmadığını kontrol ettirin.
• Şairi ve şiiri anons edin: Okumaya başlamadan önce “Ahmet Kutsi Tecer, 29 Ekim” gibi kısa bir künye söylemek hem şaire saygıdır hem de dinleyicinin dikkatini toplar.

Sık sorulan sorular

29 Ekim için en çok okunan şiirler hangileri?

Okul törenlerinde en sık okunan 29 Ekim şiirleri Ahmet Kutsi Tecer’in “29 Ekim”, Ali Püsküllüoğlu’nun “29 Ekim”, Behçet Kemal Çağlar’ın “Cumhuriyet” ve Hasan Âli Yücel’in “Cumhuriyet” şiirleridir. Bunlara Arif Nihat Asya’nın “Bayrak” şiiri ile törenin açılışında hep birlikte okunan İstiklal Marşı eklenir.

İlkokul için kısa 29 Ekim şiiri hangisi?

İlkokulun ilk sınıfları için Ali Püsküllüoğlu’nun “29 Ekim” şiiri ve Behçet Kemal Çağlar’ın “Ey hürriyet, Cumhuriyet” nakaratlı kısa “Cumhuriyet” şiiri en uygun seçeneklerdir; dizeleri kısa, ritmi kolaydır. Üçüncü ve dördüncü sınıflar Hasan Âli Yücel’in “Cumhuriyet” şiirinden birkaç kıtayı paylaşarak okuyabilir.

29 Ekim şiir sözleri telifli mi, okulda okunabilir mi?

Törende ya da sınıfta bir şiiri yüksek sesle okumak eğitim amaçlı bir kullanımdır. Ancak şiir metinlerini internette veya basılı olarak çoğaltırken dikkat etmek gerekir: Şairin ölümünün üzerinden 70 yıl geçmemişse eser telif kapsamındadır. Bu yüzden bu yazıda bu şairlerden yalnızca kısa alıntılar verdik; 1936’da ölen Mehmet Akif Ersoy’un İstiklal Marşı ise kamu malıdır.

Ahmet Kutsi Tecer’in 29 Ekim şiiri nasıl başlar?

Şiir “Bu sabah içimde bir tazelik var, / Bu seher, bu camdan giren gündüz, ben!” dizeleriyle başlar. Bayram sabahı sokağa bakan bir yurttaşın sevincini, Türkiye’nin şehirlerini, ırmaklarını ve halk oyunlarını sayarak anlatır ve aynı dizelerle biter.

Ümit Yaşar Oğuzcan’ın Cumhuriyet şiiri nedir?

Ümit Yaşar Oğuzcan, Eskişehir’de lise öğrencisiyken Cumhuriyet’in 20. yılı için “20. Yıl Cumhuriyet Marşı” adlı bir şiir yazmış ve 18 Ekim 1943’te Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreterliğine göndermiştir. Arşivde bulunan şiir, Ocak 2024’te Türk Dil Kurumu’nun Türk Dili dergisinde yayımlandı.

Kaynaklar

• Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı yayınları, İstiklal Marşı metni ve kabul tarihi (12 Mart 1921).
• Atatürk Ansiklopedisi, “10. Yıl Marşı” maddesi; “Cumhuriyet Şiirleri / Cumhuriyet Bayramı Şiirleri” derlemesi (Onuncu Yıl Marşı metni, Sevdiğimiz Atatürk kaynaklı).
• Antoloji.com, Ahmet Kutsi Tecer “29 Ekim” ve Ali Püsküllüoğlu “29 Ekim”; Dersimiz.com ve Öğretmen Sitemiz, Tecer “29 Ekim”; Fizan.net, Püsküllüoğlu “29 Ekim”.
• Millî Eğitim Bakanlığı, Hasan Âli Yücel “Şiirlerden Seçmeler: Cumhuriyet”; Şiir Parkı, Hasan Âli Yücel “Cumhuriyet”.
• Milliyet Şiirler, Behçet Kemal Çağlar “Cumhuriyet”; Sosyalciniz.net ve “Cumhuriyet Şiirleri” derlemesi, Behçet Kemal Çağlar’ın iki “Cumhuriyet” şiiri.
• Anadolu Ajansı, “Kalemiyle Bayrak’laşan usta şair: Arif Nihat Asya” ve “Türk şiirinin millî sesi: Arif Nihat Asya”; Hürriyet, “Bayrak şiirinin tamamı ve şairi”.
• Şiir Parkı ve 1000Kitap, Yaşar Nabi Nayır “Cumhuriyet Bayramında”.
• Zafer Koylu, “Ümit Yaşar Oğuzcan’ın Bilinmeyen Bir Şiiri: 20. Yıl Cumhuriyet Marşı”, Türk Dili, sayı 865 (Ocak 2024), s. 58–62; Medya Günlüğü, “20. yıl Cumhuriyet marşı”.
• Siir.gen.tr ve Milliyet Şiirler, Cahit Sıtkı Tarancı “Memleket İsterim”.
• Avustralya Atatürk Kültür Merkezi ve Siir.gen.tr, Nâzım Hikmet “Kuvâyi Milliye Destanı”; Milliyet Şiirler, “Kadınlarımız”.
• Milliyet Şiirler, Siirleri.org ve Şiir Defterim, Can Yücel “Yaşasın Cumhuriyet”.
• Görseller: Wikimedia Commons (lisans ve yazar bilgileri görsel altlarında).

Bayram haftası boyunca okumak isteyenler için şiir alıntıları, Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi ve en sevilen Atatürk sözleri sayfalarımız da sizi bekliyor.