10 Kasım Şarkıları: Atatürk’ü Anma Şarkıları, Marşlar ve Tören Sırası
📁 Atatürk Sözleri🕒 20 Eki 2026
Son güncelleme: 20 Ekim 2026
10 Kasım şarkıları, Atatürk’ü anma programı hazırlayan öğretmenlerin, kurumların ve radyo yayıncılarının her yıl ekim sonunda aramaya başladığı bir listedir. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938’de saat 09.05’te İstanbul’da Dolmabahçe Sarayı’nda hayatını kaybetti; 10 Kasım 2026 Salı günü aramızdan ayrılışının 88. yılını anacağız. Bu yazıda okul törenlerine uygun eserleri, hüzünlü anma şarkılarını, 10 Kasım marşlarını ve Atatürk’ün sevdiği şarkıları tek tek ele aldık; en sonda da doğrudan kopyalayıp kullanabileceğiniz örnek bir tören müziği sırası bulacaksınız.
Listeyi hazırlarken iki ilkeye bağlı kaldık. Birincisi, anma günü bir kutlama günü değildir; bu yüzden eserleri hangi ana uygun düştüğüne göre işaretledik: saygı duruşunun hemen ardından mı, şiir dinletisinin arasında mı, yoksa programın kapanışında mı? İkincisi, Atatürk’ün sevdiği şarkılar konusunda internette çok sayıda doğrulanmamış iddia dolaşıyor. Biz yalnızca resmî bir kurumun yayımladığı ya da Atatürk Araştırma Merkezi gibi bilimsel bir kaynakta adı geçen eserleri aldık. Şarkı sözlerini bu sayfaya koymadık; sözü sitemizde bulunan eserlerin sayfalarına bağlantı verdik.
Fotoğraf: Diego Delso, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Okulda 10 Kasım programı çoğunlukla sabah saat 09.05’teki saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlar; ardından konuşmalar, şiirler ve müzik bölümü gelir. Müzik bölümünde seçilecek eserlerin hem öğrencilerin söyleyebileceği kadar tanıdık hem de anma gününün ağırbaşlılığına uygun olması gerekir. Sitemizde sözlerine ulaşabileceğiniz ve okul korolarına uygun gördüğümüz 10 Kasım şarkıları şunlar:
Atam Atam Mustafa Kemal Paşam: Doğrudan Atatürk’e seslenen, sade sözlü ve kolay ezberlenen bir eser. Koronun ya da tüm sınıfın birlikte söyleyebileceği bir parça arıyorsanız ilk adaylardan biri. Program içinde konuşmalardan sonraki ilk müzik bölümüne uygun.
Atatürk / Nasıl Söylerim(Aslıgül Ayas yorumu): Ortaokul ve lise programlarında solo bir sesle ya da küçük bir toplulukla seslendirmeye uygun, Atatürk’e duyulan sevgiyi anlatan bir eser. Şiir dinletisinin hemen ardından çalınırsa salondaki sessizliği bozmadan duyguyu derinleştirir.
Cumhuriyet Güneşi Yaşatır Memleketi: Atatürk’ün bıraktığı mirası, yani Cumhuriyet’i öne çıkaran bir şarkı. Programın kapanışına doğru, hüzünden geleceğe bakışa geçerken kullanılabilir.
Atatürk Çocukları(Beste Baz yorumu): Adından da anlaşılacağı gibi çocuk ve genç seslerine yakışan bir eser. İlkokul ile ortaokulun ortak programlarında geçiş müziği olarak da işe yarar.
İpucu: Okul törenlerinde canlı koro ile kayıt arasında seçim yapmanız gerekiyorsa, saygı duruşuna yakın bölümlerde kayıt yerine sessizliği tercih edin; müziği konuşmalar bittikten sonra başlatın. 10 Kasım’da okunacak metinler için 10 Kasım Atatürk’ü anma mesajları sayfamızdaki okul ve öğretmen mesajlarına da göz atabilirsiniz.
Duygusal ve hüzünlü Atatürk’ü anma şarkıları
Atatürk’ü anma şarkıları arasında bir kısmı doğrudan onun için yazılmış eserlerden değil, Rumeli ve Anadolu türkülerinden oluşur. Bu türkülerin hüzünlü, sıla özlemi taşıyan havası 10 Kasım’ın duygusuna çok iyi oturur. Özellikle sessiz anma, slayt gösterisi ya da sergi gezisi sırasında arka planda çalınabilecek eserler:
Vardar Ovası(Candan Erçetin yorumu): Atatürk’ün doğduğu Rumeli topraklarına özlemi anlatan bir türkü. Aşağıda Atatürk’ün sevdiği şarkılar bölümünde ayrıntısını anlattık. Sözsüz bir enstrümantal yorumu, fotoğraf gösterisinin altında çok etkili olur.
Havada Bulut Yok(Belkıs Akkale yorumu): “Yemen Türküsü” adıyla da bilinen, savaşa giden evlatların ardından yakılmış bir ağıt havası. Millî Eğitim Bakanlığı’nın Atatürk’ün sevdiği şarkılar listesinde yer alır. Saygı duruşundan sonra ilk çalınacak eser olarak ağır ve yerinde bir seçimdir.
Çanakkale Türküsü: Atatürk’ün adının ilk kez geniş kitlelerce duyulduğu Çanakkale cephesini hatırlatan türkü. Anma programında Atatürk’ün askerlik yıllarının anlatıldığı bölümün arkasına yerleştirilebilir.
Hüzünlü bölümü çok uzatmamak da önemli. Üç dört eserden sonra dinleyicinin dikkati dağılır; araya kısa bir konuşma ya da şiir koymak dengeyi korur. Okunacak bir metin arıyorsanız Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi bu geçiş için en çok tercih edilen metinlerden biridir.
10 Kasım marşları
Fotoğraf: Peachyeung316, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
10 Kasım marşları denince ilk akla gelen İstiklal Marşı’dır; resmî törenlerde saygı duruşunun ardından okunur. Diğer marşlar ise coşkulu yapılarına rağmen, Atatürk’ün hayatına ve Millî Mücadele’ye doğrudan bağlandıkları için anma programlarında yer bulur. Burada önemli olan, bu marşları programın kapanış bölümüne ya da Atatürk’ün eserlerinin anlatıldığı kısma koymaktır; saygı duruşunun hemen ardından çalmak doğru olmaz.
İstiklal Marşı(söz: Mehmet Âkif Ersoy, beste: Osman Zeki Üngör): 12 Mart 1921’de TBMM’de millî marş olarak kabul edildi. 10 Kasım’da hem Anıtkabir’deki devlet töreninde hem de okullarda saygı duruşunun ardından okunur. Programın açılışında yerini kimse tartışmaz.
Gençlik Marşı (Dağ Başını Duman Almış)(söz: Ali Ulvi Elöve, ezgi: Felix Körling; sitemizde Kenan Doğulu yorumu): Melodisi İsveçli besteci Felix Körling’in bir şarkısından uyarlanmış, Türkçe sözlerini Ali Ulvi Elöve yazmıştır. Mustafa Kemal ve arkadaşlarının 1919’da Samsun’a çıktıktan sonra yolda bu marşı söyledikleri anlatılır. “Dağ başını duman almış, gümüş dere durmaz akar” dizeleriyle başlayan marş, gençliğe emanet vurgusu yapılan bölüme yakışır.
Onuncu Yıl Marşı(söz: Behçet Kemal Çağlar ve Faruk Nafiz Çamlıbel, beste: Cemal Reşit Rey; sitemizde Kenan Doğulu yorumu): Cumhuriyet’in onuncu yılı için 1933’te hazırlandı. Atatürk döneminin başarılarını anlatan bu marş, anma programlarının “Atatürk’ün eserleri” bölümünde ya da programın en sonunda, umut ve kararlılık mesajıyla kapanış için uygundur.
İzmir Marşı(söz ve beste kesin olarak bilinmiyor; sitemizde Haluk Levent yorumu): Araştırmacılar marşın daha eski bir “Kafkasya Marşı”ndan uyarlandığını ve söz yazarıyla bestecisinin kesin olarak bilinmediğini belirtiyor. “Yaşa Mustafa Kemal Paşa yaşa” nakaratı nedeniyle Atatürk’le en çok özdeşleşen marşlardan biridir.
Harbiye Marşı: Adını Atatürk’ün de öğrenim gördüğü Mekteb-i Harbiye’den alan askerî okul geleneğini hatırlatır. Atatürk’ün askerlik yıllarının anlatıldığı bölümde kısa bir geçiş müziği olarak kullanılabilir.
Marşları seçerken salonun ve öğrencilerin yaşını da düşünün. İlkokulda Gençlik Marşı ve Onuncu Yıl Marşı’nın ilk kıtaları yeterli olur; lisede ise İzmir Marşı’nın tamamı topluca söylenebilir.
Atatürk’ün sevdiği şarkılar ve hikâyeleri
Atatürk’ün sevdiği şarkılar konusunda başvurulabilecek en derli toplu resmî liste, Millî Eğitim Bakanlığı’nın Atatürk sitesinde Kültür ve Turizm Bakanlığı kaynak gösterilerek yayımlanan “Atatürk’ün Sevdiği Şarkılar” sayfasıdır. Bu listede ağırlıklı olarak türküler ve zeybek havaları yer alıyor. Atatürk’ün sevdiği şarkılar arasında en sık anılanları ve sitemizde sözü bulunanları aşağıda topladık:
Sarı Zeybek(Ege zeybek havası): MEB listesinde yer alan ağır bir zeybek havası. Ağır ritmi ve vakur duruşuyla 10 Kasım’da sözsüz olarak çalınmaya en uygun eserlerden biridir; okullarda zeybek gösterisi hazırlanıyorsa ilk tercih genellikle budur.
Yanık Ömer(Rumeli türküsü): MEB listesinde iki ayrı kayıtla geçen Rumeli türküsü. Hüzünlü ezgisiyle sessiz anma bölümüne yakışır.
Çökertme(listede “Çökertmeden Çıktım da Halilim” adıyla; sitemizde Tolga Çandar yorumu): Bodrum yöresinin en bilinen türkülerinden. Hikâyesini anlatan sözleriyle müzik bölümünde öğrencilerin seslendirebileceği bir eser.
Havada Bulut Yok(Belkıs Akkale yorumu): Listede yer alır; yukarıda hüzünlü anma şarkıları arasında da önerdik.
Hoş Gelişler Ola Mustafa Kemal Paşa(sitemizde Armağan Elçi yorumu): Listede bu adla yer alan, Mustafa Kemal Paşa’yı karşılayan bir halk ezgisi. Atatürk’ün yurt gezilerinin anlatıldığı bölümde kullanılabilir.
Kırmızı Gülün Âli Var, Köroğlu Solağı, Kışlar Doldu Bugün, Dağlar Dağlar / Alişimin Kaşları Kare: MEB listesindeki diğer türküler. Bir halk müziği topluluğunuz varsa programı bu eserlerden birkaçıyla zenginleştirebilirsiniz.
Vardar Ovası ve Rumeli özlemi
Vardar Ovası, Atatürk’ün sevdiği şarkılar denince akla gelen ilk türkülerden biridir. Bu bilgiyi destekleyen ciddi bir kaynak da var: Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Cezmi Eraslan, 2011’de Makedonya’da düzenlenen VII. Uluslararası Atatürk Kongresi’nin açılışında, Atatürk ve Rumeli’de yetişmiş arkadaşlarının ayrı kaldıkları topraklara olan özlemlerini Çankaya’da ince saz heyetinden “Vardar Ovası”, “Maya Dağdan Kalkan Kazlar”, “Alişimin Kaşları Kara” ve “Bilal Oğlan” gibi Rumeli türkülerini dinleyerek dindirmeye çalıştıklarını anlattı. Konuşma, kongrenin Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi’nde yayımlanan değerlendirme yazısında yer alıyor. Selanik’te doğan bir liderin Vardar’a uzanan bu özlemi, türküyü 10 Kasım’da dinlemeyi daha da anlamlı kılıyor.
Doğrulayamadığımız iddialar
“Kalbim Yine Üzgün”, “Manastır’ın Ortasında”, “İzmir’in Kavakları” ve “Bülbülüm Altın Kafeste” gibi eserler de sosyal medyada sık sık “Atatürk’ün en sevdiği şarkı” olarak paylaşılıyor. Bu eserlerin bir kısmı güzel ve dönemin ruhunu yansıtan şarkılar olsa da Atatürk’ün bunları sevdiğini gösteren resmî bir liste ya da bilimsel bir yayın bulamadığımız için bu bölüme almadık. Yeni bir kaynağa ulaşırsak listeyi güncelleyeceğiz.
Çocuklar için 10 Kasım şarkıları
Anaokulu ve ilkokulun ilk sınıflarında 10 Kasım şarkıları seçilirken sözlerin kısa, ezgilerin sade olması önemlidir. Küçük çocuklara ölüm ve yas kavramını ağır bir dille anlatmak yerine Atatürk’ün çocuklara verdiği değeri ve ondan kalan mirası anlatan eserleri tercih etmek daha doğru olur:
Türk Çocuğusun(Nihal Sürün yorumu): Adıyla doğrudan çocuklara seslenen bir eser. Okul öncesi ve birinci sınıf programlarında rahatça söylenebilir.
Atatürk Çocukları(Beste Baz yorumu): Çocukların kendilerini şarkının içinde bulduğu bir eser; sınıfça el ele söylemeye uygun.
Atam Atam Mustafa Kemal Paşam: Doğrudan Atatürk’e seslenen sade yapısıyla küçük yaştaki öğrencilerin de katılabileceği bir şarkı.
Çocuklarla hazırlanan programlarda müzikten önce kısa bir hikâye anlatmak, örneğin Atatürk’ün çocuklara “geleceğin bir gülü, yıldızı” diye seslendiğini aktarmak, şarkının anlamını kavramalarına yardım eder. Daha fazla söz için en sevilen Atatürk sözleri sayfamıza bakabilirsiniz.
10 Kasım töreni için örnek şarkı sırası
Aşağıdaki akış, editörlerimizin 40-45 dakikalık bir okul ya da kurum programı için önerdiği örnek bir 10 Kasım şarkıları sırasıdır. Programın hüzünle başlayıp umutla bitmesi için eserleri ağırdan coşkuluya doğru dizdik. Listenin tamamını aşağıdaki düğmeyle kopyalayıp kendi tören programınıza yapıştırabilir, eserleri okulunuzun imkânlarına göre değiştirebilirsiniz.
09.05 – Saygı duruşu (müzik yok, tam sessizlik)
İstiklal Marşı
Açılış konuşması
Havada Bulut Yok (Yemen Türküsü) – ağır, sözsüz ya da tek sesle
Şiir dinletisi
Vardar Ovası – fotoğraf gösterisi eşliğinde, enstrümantal
Atatürk / Nasıl Söylerim – koro ya da solo
Atatürk’ün hayatı ve eserleri üzerine kısa sunum
Sarı Zeybek – zeybek gösterisi ya da enstrümantal
Gençlik Marşı – öğrencilerle birlikte
Kapanış: Onuncu Yıl Marşı ya da Cumhuriyet Güneşi Yaşatır Memleketi
Not: Bu sıra resmî bir protokol değil, editör önerisidir. Kurumunuzun ya da il millî eğitim müdürlüğünün yayımladığı bir program varsa o programa uyun.
Evet. 10 Kasım bir yas ve anma günüdür ama müzik yasak değildir; okullarda, kurumlarda ve radyolarda Atatürk’ü anma şarkıları, türküler ve marşlar çalınır. Önemli olan seçilen eserlerin anma gününün ağırbaşlılığına uygun olması ve saat 09.05’teki saygı duruşu sırasında müzik çalınmamasıdır.
10 Kasım’da saat 09.05’te ne yapılır?
Atatürk’ün hayatını kaybettiği saat olan 09.05’te yurt genelinde sirenler çalar, trafik ve gündelik hayat durur, herkes bulunduğu yerde saygı duruşunda bulunur. Anıtkabir’deki devlet töreninde saygı duruşunun ardından İstiklal Marşı okunur.
10 Kasım’da hangi şarkılar çalınır?
En sık tercih edilenler İstiklal Marşı, Gençlik Marşı, Onuncu Yıl Marşı ve İzmir Marşı gibi marşlar; Vardar Ovası, Havada Bulut Yok (Yemen Türküsü) ve Sarı Zeybek gibi türküler ile Atam Atam Mustafa Kemal Paşam gibi doğrudan Atatürk için söylenmiş şarkılardır.
Atatürk’ün en sevdiği şarkı hangisi?
Tek bir “en sevdiği şarkı” belgelenmiş değildir. Millî Eğitim Bakanlığı’nın Kültür ve Turizm Bakanlığı kaynaklı listesinde Yanık Ömer, Sarı Zeybek, Çökertmeden Çıktım da Halilim, Havada Bulut Yok ve Hoş Gelişler Ola Mustafa Kemal Paşa gibi eserler yer alır. Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı da Çankaya’da Vardar Ovası gibi Rumeli türkülerinin dinlendiğini aktarmıştır.
10 Kasım marşları nelerdir?
10 Kasım programlarında en çok İstiklal Marşı, Gençlik Marşı (Dağ Başını Duman Almış), Onuncu Yıl Marşı ve İzmir Marşı söylenir. İstiklal Marşı saygı duruşunun ardından, diğer marşlar ise genellikle programın kapanış bölümünde yer alır.
Kaynaklar
T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Atatürk sitesi, “Atatürk’ün Sevdiği Şarkılar” (kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı).
Hüseyin Tosun, “VII. Uluslararası Atatürk Kongresi (17-22 Ekim 2011, Makedonya)”, Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi (DergiPark).
Atatürk Ansiklopedisi (Atatürk Araştırma Merkezi), “10. Yıl Marşı” maddesi.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kültür, “Müzik TR 100” projesi, 10. Yıl Marşı künyesi.
Türk Marşlarının Kökeni ve Değişimi Üzerine: Kafkasya Marşı’nın İzmir Marşı’na Dönüşümü, Odak dergisi (DergiPark); Murat Bardakçı, “İzmir Marşı muamması”, Habertürk.
Gençlik Marşı’nın kökeni: Selim Sırrı Tarcan ve Ali Ulvi Elöve anlatıları (Vikipedi “Gençlik Marşı” maddesi ve derlediği kaynaklar).
Öne çıkan görsel: “Cambio de la guardia, Anıtkabir, Ankara, Turquía, 2024-10-03, DD 02.jpg”, Diego Delso, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Yazı içi görsel: “Sheet music and Violin.jpg”, Peachyeung316, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Bu sayfadaki açıklamalar ve tören sırası Söz Arşivi editörlerince özgün olarak hazırlanmıştır. Şarkı sözleri telif nedeniyle bu yazıda yer almaz; sözler ilgili şarkı sayfalarındadır.
Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için çerezler kullanılmaktadır. Sitemize giriş yaparak Çerez Politikası ve Gizlilik Sözleşmesi'ni okuyup kabul etmiş sayılırsınız.
Son güncelleme: 20 Ekim 2026
10 Kasım şarkıları, Atatürk’ü anma programı hazırlayan öğretmenlerin, kurumların ve radyo yayıncılarının her yıl ekim sonunda aramaya başladığı bir listedir. Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938’de saat 09.05’te İstanbul’da Dolmabahçe Sarayı’nda hayatını kaybetti; 10 Kasım 2026 Salı günü aramızdan ayrılışının 88. yılını anacağız. Bu yazıda okul törenlerine uygun eserleri, hüzünlü anma şarkılarını, 10 Kasım marşlarını ve Atatürk’ün sevdiği şarkıları tek tek ele aldık; en sonda da doğrudan kopyalayıp kullanabileceğiniz örnek bir tören müziği sırası bulacaksınız.
Listeyi hazırlarken iki ilkeye bağlı kaldık. Birincisi, anma günü bir kutlama günü değildir; bu yüzden eserleri hangi ana uygun düştüğüne göre işaretledik: saygı duruşunun hemen ardından mı, şiir dinletisinin arasında mı, yoksa programın kapanışında mı? İkincisi, Atatürk’ün sevdiği şarkılar konusunda internette çok sayıda doğrulanmamış iddia dolaşıyor. Biz yalnızca resmî bir kurumun yayımladığı ya da Atatürk Araştırma Merkezi gibi bilimsel bir kaynakta adı geçen eserleri aldık. Şarkı sözlerini bu sayfaya koymadık; sözü sitemizde bulunan eserlerin sayfalarına bağlantı verdik.
İçindekiler
Okul törenleri için 10 Kasım şarkıları
Okulda 10 Kasım programı çoğunlukla sabah saat 09.05’teki saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlar; ardından konuşmalar, şiirler ve müzik bölümü gelir. Müzik bölümünde seçilecek eserlerin hem öğrencilerin söyleyebileceği kadar tanıdık hem de anma gününün ağırbaşlılığına uygun olması gerekir. Sitemizde sözlerine ulaşabileceğiniz ve okul korolarına uygun gördüğümüz 10 Kasım şarkıları şunlar:
İpucu: Okul törenlerinde canlı koro ile kayıt arasında seçim yapmanız gerekiyorsa, saygı duruşuna yakın bölümlerde kayıt yerine sessizliği tercih edin; müziği konuşmalar bittikten sonra başlatın. 10 Kasım’da okunacak metinler için 10 Kasım Atatürk’ü anma mesajları sayfamızdaki okul ve öğretmen mesajlarına da göz atabilirsiniz.
Duygusal ve hüzünlü Atatürk’ü anma şarkıları
Atatürk’ü anma şarkıları arasında bir kısmı doğrudan onun için yazılmış eserlerden değil, Rumeli ve Anadolu türkülerinden oluşur. Bu türkülerin hüzünlü, sıla özlemi taşıyan havası 10 Kasım’ın duygusuna çok iyi oturur. Özellikle sessiz anma, slayt gösterisi ya da sergi gezisi sırasında arka planda çalınabilecek eserler:
Hüzünlü bölümü çok uzatmamak da önemli. Üç dört eserden sonra dinleyicinin dikkati dağılır; araya kısa bir konuşma ya da şiir koymak dengeyi korur. Okunacak bir metin arıyorsanız Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi bu geçiş için en çok tercih edilen metinlerden biridir.
10 Kasım marşları
10 Kasım marşları denince ilk akla gelen İstiklal Marşı’dır; resmî törenlerde saygı duruşunun ardından okunur. Diğer marşlar ise coşkulu yapılarına rağmen, Atatürk’ün hayatına ve Millî Mücadele’ye doğrudan bağlandıkları için anma programlarında yer bulur. Burada önemli olan, bu marşları programın kapanış bölümüne ya da Atatürk’ün eserlerinin anlatıldığı kısma koymaktır; saygı duruşunun hemen ardından çalmak doğru olmaz.
Marşları seçerken salonun ve öğrencilerin yaşını da düşünün. İlkokulda Gençlik Marşı ve Onuncu Yıl Marşı’nın ilk kıtaları yeterli olur; lisede ise İzmir Marşı’nın tamamı topluca söylenebilir.
Atatürk’ün sevdiği şarkılar ve hikâyeleri
Atatürk’ün sevdiği şarkılar konusunda başvurulabilecek en derli toplu resmî liste, Millî Eğitim Bakanlığı’nın Atatürk sitesinde Kültür ve Turizm Bakanlığı kaynak gösterilerek yayımlanan “Atatürk’ün Sevdiği Şarkılar” sayfasıdır. Bu listede ağırlıklı olarak türküler ve zeybek havaları yer alıyor. Atatürk’ün sevdiği şarkılar arasında en sık anılanları ve sitemizde sözü bulunanları aşağıda topladık:
Vardar Ovası ve Rumeli özlemi
Vardar Ovası, Atatürk’ün sevdiği şarkılar denince akla gelen ilk türkülerden biridir. Bu bilgiyi destekleyen ciddi bir kaynak da var: Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Prof. Dr. Cezmi Eraslan, 2011’de Makedonya’da düzenlenen VII. Uluslararası Atatürk Kongresi’nin açılışında, Atatürk ve Rumeli’de yetişmiş arkadaşlarının ayrı kaldıkları topraklara olan özlemlerini Çankaya’da ince saz heyetinden “Vardar Ovası”, “Maya Dağdan Kalkan Kazlar”, “Alişimin Kaşları Kara” ve “Bilal Oğlan” gibi Rumeli türkülerini dinleyerek dindirmeye çalıştıklarını anlattı. Konuşma, kongrenin Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi’nde yayımlanan değerlendirme yazısında yer alıyor. Selanik’te doğan bir liderin Vardar’a uzanan bu özlemi, türküyü 10 Kasım’da dinlemeyi daha da anlamlı kılıyor.
Doğrulayamadığımız iddialar
“Kalbim Yine Üzgün”, “Manastır’ın Ortasında”, “İzmir’in Kavakları” ve “Bülbülüm Altın Kafeste” gibi eserler de sosyal medyada sık sık “Atatürk’ün en sevdiği şarkı” olarak paylaşılıyor. Bu eserlerin bir kısmı güzel ve dönemin ruhunu yansıtan şarkılar olsa da Atatürk’ün bunları sevdiğini gösteren resmî bir liste ya da bilimsel bir yayın bulamadığımız için bu bölüme almadık. Yeni bir kaynağa ulaşırsak listeyi güncelleyeceğiz.
Çocuklar için 10 Kasım şarkıları
Anaokulu ve ilkokulun ilk sınıflarında 10 Kasım şarkıları seçilirken sözlerin kısa, ezgilerin sade olması önemlidir. Küçük çocuklara ölüm ve yas kavramını ağır bir dille anlatmak yerine Atatürk’ün çocuklara verdiği değeri ve ondan kalan mirası anlatan eserleri tercih etmek daha doğru olur:
Çocuklarla hazırlanan programlarda müzikten önce kısa bir hikâye anlatmak, örneğin Atatürk’ün çocuklara “geleceğin bir gülü, yıldızı” diye seslendiğini aktarmak, şarkının anlamını kavramalarına yardım eder. Daha fazla söz için en sevilen Atatürk sözleri sayfamıza bakabilirsiniz.
10 Kasım töreni için örnek şarkı sırası
Aşağıdaki akış, editörlerimizin 40-45 dakikalık bir okul ya da kurum programı için önerdiği örnek bir 10 Kasım şarkıları sırasıdır. Programın hüzünle başlayıp umutla bitmesi için eserleri ağırdan coşkuluya doğru dizdik. Listenin tamamını aşağıdaki düğmeyle kopyalayıp kendi tören programınıza yapıştırabilir, eserleri okulunuzun imkânlarına göre değiştirebilirsiniz.
Not: Bu sıra resmî bir protokol değil, editör önerisidir. Kurumunuzun ya da il millî eğitim müdürlüğünün yayımladığı bir program varsa o programa uyun.
Anma gününe uymayan şarkılar: 29 Ekim’e saklayın
Bazı eserler Atatürk ve Cumhuriyet temalı olsa da tempoları ve kutlama havaları nedeniyle 10 Kasım’dan çok bayramlara uygundur. Örneğin Norm Ender – Parla (100. Yıl Marşı), Sefo – Türkiye’m ve Kıraç – 19 Mayıs Marşı gibi şarkıları 29 Ekim ya da 19 Mayıs programlarına bırakmanızı öneririz. Bayram mesajları için de 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı mesajları sayfamız hazır.
Sık sorulan sorular
10 Kasım’da şarkı dinlenir mi?
Evet. 10 Kasım bir yas ve anma günüdür ama müzik yasak değildir; okullarda, kurumlarda ve radyolarda Atatürk’ü anma şarkıları, türküler ve marşlar çalınır. Önemli olan seçilen eserlerin anma gününün ağırbaşlılığına uygun olması ve saat 09.05’teki saygı duruşu sırasında müzik çalınmamasıdır.
10 Kasım’da saat 09.05’te ne yapılır?
Atatürk’ün hayatını kaybettiği saat olan 09.05’te yurt genelinde sirenler çalar, trafik ve gündelik hayat durur, herkes bulunduğu yerde saygı duruşunda bulunur. Anıtkabir’deki devlet töreninde saygı duruşunun ardından İstiklal Marşı okunur.
10 Kasım’da hangi şarkılar çalınır?
En sık tercih edilenler İstiklal Marşı, Gençlik Marşı, Onuncu Yıl Marşı ve İzmir Marşı gibi marşlar; Vardar Ovası, Havada Bulut Yok (Yemen Türküsü) ve Sarı Zeybek gibi türküler ile Atam Atam Mustafa Kemal Paşam gibi doğrudan Atatürk için söylenmiş şarkılardır.
Atatürk’ün en sevdiği şarkı hangisi?
Tek bir “en sevdiği şarkı” belgelenmiş değildir. Millî Eğitim Bakanlığı’nın Kültür ve Turizm Bakanlığı kaynaklı listesinde Yanık Ömer, Sarı Zeybek, Çökertmeden Çıktım da Halilim, Havada Bulut Yok ve Hoş Gelişler Ola Mustafa Kemal Paşa gibi eserler yer alır. Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı da Çankaya’da Vardar Ovası gibi Rumeli türkülerinin dinlendiğini aktarmıştır.
10 Kasım marşları nelerdir?
10 Kasım programlarında en çok İstiklal Marşı, Gençlik Marşı (Dağ Başını Duman Almış), Onuncu Yıl Marşı ve İzmir Marşı söylenir. İstiklal Marşı saygı duruşunun ardından, diğer marşlar ise genellikle programın kapanış bölümünde yer alır.
Kaynaklar
Bu sayfadaki açıklamalar ve tören sırası Söz Arşivi editörlerince özgün olarak hazırlanmıştır. Şarkı sözleri telif nedeniyle bu yazıda yer almaz; sözler ilgili şarkı sayfalarındadır.