Sezen Aksu – Yaygara Şarkı Sözleri ve Yorumları

Sezen Aksu’nun “Yaygara”sı, dinleyicisine sadece bir şarkı sunmuyor; aynı zamanda modern dünyanın karmaşasına, yozlaşmasına ve insani değerlerin erozyonuna dair keskin bir gözlemle yazılmış edebi bir metin ortaya koyuyor. Bu şarkının sözleri, günümüz toplumunun aynası gibi, içinden geçtiğimiz kaotik zamanları, bireyin çaresizliğini ve umutsuzluğunu çarpıcı metaforlarla işliyor. “Sezen Aksu – Yaygara”yı dinlerken, her bir cümlenin altında yatan derin anlam katmanlarını keşfe çıkmak, adeta bir toplumsal eleştiri manifestosunu okumak gibi.

Kıyamet ve Çöp Arasında Sıkışan Gerçeklik

Şarkı, daha ilk dizeden itibaren dinleyiciyi sarsıcı bir sorgulamanın içine çekiyor:

Amanın kıyamet mi bu?
Bir mesaj mı var göklerden?
Delice her şey delice
Göz gözü görmüyor çöpten

Bu dizeler, “Sezen Aksu – Yaygara”nın temel atmosferini belirliyor: Bir felaket hissi, ilahi bir uyarıya duyulan endişe ve her şeyin akıl almaz bir hızla “delice” bir hal alması. “Göz gözü görmüyor çöpten” ifadesi, hem fiziksel hem de metaforik bir kirliliğe işaret ediyor. Toplumu saran ahlaki yozlaşma, değersizlik ve anlamsızlık, adeta gözlerimizi bağlayan bir çöp yığınına dönüşmüş. Bu durum, bireyin içinde bulunduğu şaşkınlığı ve yönünü kaybetmişliğini çok güçlü bir şekilde ifade ediyor.

Godot Bekleyişi ve Değerlerin Çöküşü

Şarkının bir sonraki bölümü, umutsuzluğun ve çaresizliğin boyutlarını daha da derinleştiriyor:

İyinin bile gözü göz değil
Kötünün denk şeyi şeyine
Godot’yu bekliyoruz yine
Gelmedi o deyyus gelmiyor işte

“İyinin bile gözü göz değil” derken, Sezen Aksu, iyiliğin bile bu kaos ortamında varlığını sürdürmekte zorlandığını, belki de yozlaşmaya başladığını vurguluyor. Kötülüğün ise kendi içinde bir düzen kurduğunu, “denk şeyi şeyine” bulduğunu görüyoruz. Samuel Beckett’ın ünlü oyunu “Godot’yu Beklerken”e yapılan gönderme ise, “Sezen Aksu – Yaygara”nın felsefi derinliğini ortaya koyuyor. Beklenen kurtarıcının, değişimin ya da umudun nafile bir bekleyiş olduğunu, “o deyyus”un gelmeyeceğini kabullenen bir hayal kırıklığı ve alaycılık hâkim. Bu, çağımızın en büyük trajedilerinden biri olan umutsuzluğun ve eylemsizliğin acı bir tasviri.

Bireysel Çıkış Yolları: Teslimiyet mi, İsyan mı?

Şarkı sözleri, bu toplumsal karmaşa karşısında bireyin aklından geçenleri, iç çatışmalarını da gözler önüne seriyor:

Atayım mı diyorum kendimi yedinci kattan atayım mı?
Sıkayım da bir yancının topuğuna aslanlar gibi yatayım mı?
Uyayım da nefsime değerlerimi çarşıda satayım mı?
Bana ne be aman deyip de arsız arsız yan gelip yatayım mı?

Bu dizeler, “Sezen Aksu – Yaygara”nın en can alıcı noktalarından. Şarkının anlatıcısı, içinde bulunduğu durumdan kurtulmak için uç noktalarda seçenekleri sorguluyor: intiharın eşiğine gelmek, şiddete başvurarak sahte bir güç elde etmek, değerlerini terk edip nefsine uymak ya da tamamen kayıtsız kalıp “bana ne” diyerek köşesine çekilmek. Bu sorular, modern insanın ahlaki ikilemlerini, çaresizlikten doğan radikal düşünceleri ve kolay yoldan kurtulma arayışlarını çarpıcı bir şekilde yansıtıyor.

Yaygara, Gırgıra ve Yusuf’a Çağrı

Nakarat, şarkının adını taşıyan “yaygara”nın ne anlama geldiğini açıklıyor:

Yaygara yaygara yaygara
Ağzı olanlar konuşuyor
Paylaya paylaya bilmiş bilmiş
Ağzını da bozuyor

“Yaygara yaygara yaygara” sözleri, toplumu saran anlamsız gürültüyü, boş konuşmaları ve yargılamaları özetliyor. “Ağzı olanlar konuşuyor” ifadesi, bilginin değil, sesin ve hüküm vermenin ön planda olduğu bir dünyayı tasvir ediyor. “Paylaya paylaya bilmiş bilmiş / Ağzını da bozuyor” derken, Sezen Aksu, bu gürültünün sadece anlamsız değil, aynı zamanda saygısız ve yozlaşmış bir dille yapıldığını vurguluyor.

Ardından gelen dizeler ise, bu kaosa karşı bir umut çağrısı barındırıyor:

Gırgıra gırgıra gırgıra
Vuruyorlar bak apaşikâr
Ah Yusuf’um, vah Yusuf’um
Kalk çarşı pazar karışıyor

“Gırgıra gırgıra gırgıra”, her şeyin ciddiyetini yitirdiği, alay konusu yapıldığı bir ortamı betimliyor. “Apaşikâr” yapılan bu vuruşlar, açıkça sergilenen saldırganlığı ve pervasızlığı gösteriyor. Şarkının en dokunaklı anlarından biri ise “Ah Yusuf’um, vah Yusuf’um” çağrısı. Yusuf figürü, saflığı, masumiyeti ve adaleti temsil eder. Bu çağrı, yitirilen değerlere bir ağıt, aynı zamanda bu değerleri temsil eden bir güce uyanma ve müdahale etme çağrısıdır. “Kalk çarşı pazar karışıyor” ifadesi, bu ahlaki çöküşün sadece bireysel değil, toplumsal bir sorun olduğunu ve acil bir müdahale gerektirdiğini haykırıyor. Sezen Aksu’nun “Yaygara”sı, bu umutsuz tablo karşısında dahi, bir yerlerde kaybolmuş bir “Yusuf”u, yani bir umudu ve adaleti arayışın güçlü bir ifadesi olarak karşımıza çıkıyor.