Mehmet Erdem – Hakim Bey Şarkı Sözleri ve Yorumları

Müzik, bazen en derin isyanları, en keskin itirazları öyle bir dille fısıldar ki, sözler kalplerde yankılanır, zihinlerde yer eder. Mehmet Erdem'in eşsiz yorumuyla hayat bulan "Hakim Bey" şarkısı da tam olarak böylesi bir eser. Bu şarkının sözleri, bir bireyin otoriteye, yasaklara ve kısıtlamalara karşı duruşunu, özgür düşüncenin ve ifadenin engellenemez akışını edebi bir dille gözler önüne seriyor. Mehmet Erdem Hakim Bey şarkı sözleri, günümüz dünyasında da geçerliliğini koruyan evrensel bir direnişin manifestosu niteliğinde.

Yasaktan Doğan Şikâyet ve Fikrin Firarı

Şarkının açılış dizeleri, dinleyiciyi doğrudan bir hesaplaşmanın içine çekiyor. Mehmet Erdem – Hakim Bey şarkı sözleri, "Şikâyetim var cümle yasaktan" diyerek başlıyor ve bu, sadece tek bir yasağa değil, topyekûn tüm kısıtlamalara karşı bir serzenişin ilanı. Bu isyanın merkezinde ise dil var:

Dillerimi hâkim bey bağlasan durmaz
Gelsin jandarma, polis karakoldan
Fikrim firarda, mahpusa sığmaz eyvah
Mahpusa sığmaz eyvah

Buradaki "Hâkim Bey" figürü, yalnızca adli bir makamı değil, genel olarak gücü ve kural koyuculuğu temsil ediyor. Şairane bir ifadeyle, dillerin fiziken bağlanabileceği ancak içsel sesin, yani düşüncenin susturulamayacağı vurgulanıyor. "Gelsin jandarma, polis karakoldan" ifadesi, bu direnişin olası sonuçlarını, cezalandırılma ihtimalini dahi göze aldığını gösteriyor. Ancak tüm bu dışsal baskılara rağmen, "Fikrim firarda, mahpusa sığmaz eyvah" dizesiyle, düşüncenin doğası gereği özgür ve hapsedilemez olduğu, hiçbir duvarın onu durduramayacağı güçlü bir şekilde dile getiriliyor. Mehmet Erdem Hakim Bey şarkı sözleri, düşünce özgürlüğünün mutlaklığını bu denli çarpıcı bir biçimde ortaya koyuyor.

Devranın Döngüsü ve Sözün Kalıcılığı

Şarkının bir sonraki bölümü, iktidarın ve düzenin geçiciliğine, buna karşın sözün ve yazının kalıcılığına dikkat çekiyor. Mehmet Erdem – Hakim Bey şarkı sözleri, evrensel bir döngüyü hatırlatıyor:

Gün olur yerle yeksan olurum
Gün olur şahım devri devranda
Kanun üstüne kanun yapsalar
Söz uçar yazı iki cihanda eyvah
İki cihanda eyvah

"Gün olur yerle yeksan olurum" ifadesi, bireyin veya gücün zamanla zayıflayabileceğini, yok olabileceğini anlatırken, "Gün olur şahım devri devranda" dizesi, iktidarların, şahların ve düzenlerin de gelip geçici olduğunu, bir devranın içinde sürekli değiştiğini vurgular. Bu geçicilik karşısında, "Kanun üstüne kanun yapsalar" dahi, sözün ve yazının gücü baki kalır. "Söz uçar yazı iki cihanda eyvah" dizesi, sözlü anlatımın rüzgâra kapılıp gidebileceğini ancak yazının, yani kalıcı hale getirilmiş düşüncenin, sadece bu dünyada değil, öteki âlemde dahi varlığını sürdüreceğini, nesiller boyu aktarılacağını işaret eder. Mehmet Erdem Hakim Bey şarkı sözleri, bu ölümsüzlüğü epik bir dille dile getiriyor.

Suskunluğun İmkânsızlığı ve Kalemin Direnişi

Şarkının en can alıcı bölümlerinden biri, bireyin içsel çatışmasını ve ifade etme zorunluluğunu ele alıyor. Mehmet Erdem – Hakim Bey şarkı sözleri, suskunluğun getirdiği çıkmazı derinlemesine işler:

Sussan olmuyor, susmasan olmaz
Dil dursa hâkim bey tende can durmaz
Yazsan olmuyor, yazmasan olmaz
Kaleme tedbir koma, tek durmaz

"Sussan olmuyor, susmasan olmaz" ikilemi, bireyin susturulmaya çalışıldığında yaşadığı içsel baskıyı ve bu baskının yol açtığı rahatsızlığı mükemmel bir şekilde özetliyor. Dilin susması, bedenin canının durmasıyla eşdeğer tutularak, ifade özgürlüğünün varoluşsal bir ihtiyaç olduğu vurgulanıyor. "Yazsan olmuyor, yazmasan olmaz" dizesi de bu içsel dürtünün yazılı ifadeye dönüşen halini ele alıyor; yazmanın da, yazmamanın da bir çare olmadığını, çünkü asıl meselenin ifade etme eyleminin kendisi olduğunu anlatıyor. Şarkının en güçlü dizelerinden biri olan "Kaleme tedbir koma, tek durmaz" ise, kalemin, yani yazılı ifadenin durdurulamaz gücünü, ona konulmaya çalışılan her türlü engelin boşuna olduğunu haykırıyor. Mehmet Erdem Hakim Bey şarkı sözleri, bu dizelerle, yaratıcı ve eleştirel düşüncenin, her türlü baskıya rağmen kendine bir yol bulacağını ve akmaya devam edeceğini vurguluyor.

Mehmet Erdem'in "Hakim Bey" şarkısı, sadece bir müzik eseri olmanın ötesinde, özgürlük arayışının, düşünceye vurulan zincirlere karşı duruşun ve sözün, yazının ölümsüz gücünün bir ağıtı, bir marşı niteliğinde. Şarkının tekrar eden nakaratları, bu mesajın ne denli köklü ve vazgeçilmez olduğunu her seferinde yeniden hatırlatıyor. "Söz uçar yazı iki cihanda eyvah" dizesinin tekrarı, bu kadim gerçeği dinleyicinin zihnine bir kez daha kazıyor.