İlham Gencer – Bak Bir Varmış Bir Yokmuş Şarkı Sözleri ve Yorumları

Bazı şarkılar vardır ki, sadece melodileriyle değil, anlattıkları hikayelerle de zihnimize kazınır. Türk müziğinin efsane isimlerinden İlham Gencer'in seslendirdiği "Bak Bir Varmış Bir Yokmuş", işte tam da böyle bir eser. Bu şarkı, bir masalın naifliğiyle başlayan ancak zamanın acımasızlığıyla son bulan, aşkın ve kaçırılan fırsatların dokunaklı bir öyküsünü bizlere fısıldıyor.

Bir Boğaz Masalının Başlangıcı

Şarkı, adeta bir çocuk masalı girişiyle dinleyiciyi hemen içine çekiyor:

Bak bir varmış bir yokmuş eski günlerde
Tatlı bir kız yaşarmış boğaz içinde

Bu dizeler, dinleyiciyi geçmişin sisli perdesine götürürken, İstanbul'un Boğaz'ının o eşsiz atmosferinde geçen bir aşk hikayesinin zeminini hazırlıyor. "Eski günlerde" ifadesi, nostaljik bir hava katarken, anlatılanların evrensel ve zamansız bir temaya sahip olduğunu da işaret ediyor. "Tatlı bir kız yaşarmış boğaz içinde" cümlesi, karakterin saflığını ve güzelliğini, aynı zamanda mekanın romantik ve şiirsel dokusunu vurguluyor.

Göz Göze Bir An ve Denizle Dalganın Şahitliği

Hikaye, bir sabah erken saatlerde genç bir delikanlı ile güzel kızın karşılaşmasıyla başlıyor:

İşte bir sabah erken masal böyle başlamış
Delikanlı genç kıza iskelede rastlamış
Bakışmışlar göz göze, gören kimse olmamış
Fakat denizle dalga oynamaya başlamış

Bu satırlar, İlham Gencer'in "Bak Bir Varmış Bir Yokmuş" şarkısının kalbindeki o ilk kıvılcımı resmediyor. İskelede yaşanan bu tesadüfi karşılaşma, iki gencin kaderini birleştirecek ilk adımdır. "Bakışmışlar göz göze, gören kimse olmamış" ifadesi, bu anın mahrem ve özel olduğunu, sanki evrenin sadece onlara odaklandığını anlatır. Ancak hemen ardından gelen "Fakat denizle dalga oynamaya başlamış" dizesi, doğanın bu özel ana tanıklık ettiğini ve belki de yaklaşan fırtınanın veya karmaşanın ilk işaretlerini verdiğini düşündürüyor.

Cesur Bir İlan ve Geleneklerin Duvarı

Delikanlı, bu ilk karşılaşmanın büyüsüyle cesurca yaklaşır:

Delikanlı yaklaşmış "ne kadar güzelsiniz"
Güzel kız uzaklaşmış "fakat siz de kimsiniz"
Ben bir erkek meleğim bırak yanına geleyim
Elimi hiç sürmeden gözlerimle seveyim

Delikanlının "ne kadar güzelsiniz" sözü, gençliğin pervasızlığını ve tutkusunu yansıtırken, kızın "fakat siz de kimsiniz" yanıtı, o dönemin toplumsal normlarını, kızın temkinli ve mesafeli duruşunu ortaya koyar. Delikanlının kendisini "erkek meleğim" olarak tanımlaması, saf bir aşk niyetini, fizikselden ziyade ruhsal bir bağ arayışını sembolize eder. "Elimi hiç sürmeden gözlerimle seveyim" dizesi, platonik bir sevgi arayışını vurgulasa da, kızın şüpheci yaklaşımını kırmakta yetersiz kalır.

Bir Şart ve Bir Sözün Ağırlığı

Kızın cevabı, hikayenin gidişatını belirleyen kritik bir dönüm noktasıdır:

Olamaz hayır hayır, annem çok kızar buna
Beni kenara ayır, git takıl şuna buna
Şayet beni istersen bize yolla anneni
Söz veriyorum sana, olacağım gelini

"Olamaz hayır hayır, annem çok kızar buna" sözleri, genç kızın içinde bulunduğu toplumsal baskıyı ve aile otoritesini net bir şekilde gösterir. Onun için aşk, sadece iki kişi arasında yaşanan bir duygu değil, aynı zamanda ailelerin onayı ve geleneklere uygun bir süreç gerektiren ciddi bir adımdır. "Şayet beni istersen bize yolla anneni" şartı, evlilik teklifinin resmiyetini ve ciddiyetini vurgular. "Söz veriyorum sana, olacağım gelini" vaadi ise, delikanlıya umut veren, ancak aynı zamanda zamanla yarışan bir sözdür.

Kaçırılan Bir Fırsatın Acı Gerçeği

Delikanlı, bu söze inanır ve annesine koşar:

Oğlan buna inanmış bir ok gibi yaylanmış
Evin yolunu tutup annesine yalvarmış
Koş git al kızı bana delireceğim ana
Yoksa oğlun ölecek siyah gözler uğruna

Bu dizeler, delikanlının aşkının şiddetini ve çaresizliğini gözler önüne serer. "Bir ok gibi yaylanmış" benzetmesi, onun heyecanını ve aceleciliğini anlatır. Annesine yalvarışı, aşkının ne kadar derin olduğunu ve bu kızı kaybetme korkusunu ifade eder. Ancak hikayenin trajik sonu, bu aceleciliğin ve belki de zamanın acımasızlığının bir sonucudur:

Anne atlamış gitmiş içi titreyerekten
Güzel kız yağız açmış kapıyı gülerekten
Demiş hanım geç kaldın bak artık evlendim ben
Bekledim de gelmedin yaya kaldın bu işten

Annenin "içi titreyerekten" gitmesi, bu evliliğin ne kadar önemli olduğunu ve yaşlı bir kadının dahi bu işe duyduğu endişeyi gösterir. Ancak kapıyı "gülerekten" açan kızın cevabı, dinleyiciyi şaşkına çevirir. "Demiş hanım geç kaldın bak artık evlendim ben" cümlesi, kaçırılan bir fırsatın, zamanında atılmayan bir adımın yıkıcı sonucunu anlatır. Bu keskin dönüş, İlham Gencer'in "Bak Bir Varmış Bir Yokmuş" şarkısının sadece bir aşk hikayesi değil, aynı zamanda hayatın acı gerçeklerini de yansıtan derin bir eser olduğunu kanıtlar. "Bekledim de gelmedin yaya kaldın bu işten" sözleri, hem bir sitem hem de kaderin cilvesiyle yüzleşmenin ifadesidir. Bu şarkı, zamanın değerini, verilen sözlerin ağırlığını ve aşkın bazen ne kadar kırılgan olabileceğini hatırlatan, unutulmaz bir başyapıttır.