Aşık Veysel – Beni Hor Görme Kardeşim Şarkı Sözleri ve Yorumları

Aşık Veysel’den Derin Bir Çağrı: “Beni Hor Görme Kardeşim” Şarkı Sözleri Üzerine Bir Yorum

Toprağın ve insanın hikayesini, en sade ve en dokunaklı dille anlatan ozanlarımızdan Aşık Veysel, “Beni Hor Görme Kardeşim” eserinde evrensel bir kardeşlik ve eşitlik manifestosu sunuyor. Bu eser, sadece bir şarkı değil, aynı zamanda insan olmanın anlamını sorgulayan, derin bir felsefi metin. Her dizesi, yüzyıllardır süregelen ayrımcılıklara, ön yargılara ve anlamsız çekişmelere meydan okuyor.

İnsanlığın Ortak Paydası: Birlik ve Beraberlik Çağrısı

Aşık Veysel, “Beni Hor Görme Kardeşim” şarkı sözlerinin ilk bölümlerinde, ilahi bir bakış açısıyla tüm insanlığın ortak köklerine işaret eder. Şöyle der:

Allah birdir peygamber hak
Rabbilalemin mutlak
Senlik benlik nedir bırak
Söyleyim geldi sırası

Bu dizeler, varoluşun temelinde yatan birliği vurgulayarak, “senlik benlik” diye tabir ettiği kişisel ve toplumsal ayrılıkların anlamsızlığını ortaya koyar. Yaratıcının birliği karşısında, insanların kendi aralarında yarattığı hiyerarşilerin ne kadar boş olduğunu hatırlatır.

Ardından etnik kimliklere dem vurur; “Kürdü, Türk’ü ne Çerkesi / Hep Adem’in oğlu kızı” diyerek, ırk, dil, din fark etmeksizin tüm insanların Hz. Adem’den geldiğini, yani aynı kökten beslendiğini belirtir. Bu, Aşık Veysel’in insanı sadece insan olduğu için değerli gören evrensel bakış açısının bir yansımasıdır. Hepimizin “beraberce şehit gazi” olabileceği gerçeğiyle, ortak kaderin ve dayanışmanın önemini vurgular.

Dini Metinlerden Yükselen Eşitlik Sesi

Şarkının bir sonraki bölümünde, Aşık Veysel dinler üstü bir mesaj verir:

Kur’an’a bak İncil’e bak
Dört kitabın dördü de hak
Hakir görüp ırk ayırmak
Hakikatta yüz karası

Bu sözler, farklı inanç sistemlerinin aslında ortak bir hakikati işaret ettiğini dile getirir. İslam’ın kutsal kitabı Kur’an ile Hristiyanlığın kutsal kitabı İncil’i yan yana anarak, tüm semavi dinlerin özünde barış, adalet ve sevgi mesajları taşıdığını hatırlatır. İnsanları “hakir görüp ırk ayırmak” eylemini ise “hakikatta yüz karası” olarak nitelendirerek, ayrımcılığın sadece toplumsal bir sorun değil, aynı zamanda manevi bir yoksulluk olduğunu vurgular. Bu, Aşık Veysel – Beni Hor Görme Kardeşim şarkı sözlerinin en güçlü mesajlarından biridir.

Bencillik ve Ayrımcılığın Yıkıcı Etkisi

Aşık Veysel, toplumsal çatışmaların kökenine inerek, “Yezit nedir ne kızılbaş / Değil miyiz hep bir gardaş” dizeleriyle tarihsel ve mezhepsel ayrılıkların anlamsızlığını sorgular. Bu tür ayrılıkların, aslında “bizi yakar bizim ateş” diyerek, kendi kendimize zarar verdiğimizi, bu ateşi söndürmenin tek çaresinin ise birlik ve kardeşlik olduğunu ifade eder. Aşık Veysel – Beni Hor Görme Kardeşim eserinde, insanın dilinden, elinden ve emelinden gelen hayır ve şerrin, kişinin kendi kaderini belirlediğini de ekler.

“Menfaattir varvarası” diyerek, Alevi-Sünni gibi ayrımların ardında yatan gerçek sebebin çıkarlar olduğunu açıkça belirtir. Bu, Aşık Veysel’in sadece bir ozan değil, aynı zamanda toplumun derinliklerindeki sorunlara cesurca parmak basan bir düşünür olduğunu gösterir.

Değer Biçme Yanılgısı ve Ortak Varoluş

“Beni Hor Görme Kardeşim” şarkı sözlerinin nakarat bölümü, eserin adeta kalbidir:

Beni hor görme kardeşim
Sen altınsın, ben tunç muyum?
Aynı vardan var olmuşuz
Sen gümüşsün, ben sac mıyım?

Bu dizeler, Aşık Veysel – Beni Hor Görme Kardeşim şarkısının temelini oluşturur. Anlatıcı, kendini değersizleştirme çabasına karşı çıkarak, toplumun insanlara atfettiği “değer” yargılarını sorgular. Altın, gümüş gibi değerli metallerle, tunç ve sac gibi daha az değerli görülen maddeleri karşılaştırarak, insanların dış görünüşleri, statüleri ya da maddi varlıkları üzerinden yargılanmasının yanlışlığını ortaya koyar. “Aynı vardan var olmuşuz” ifadesi, hepimizin aynı ilahi kaynaktan geldiğini, dolayısıyla özde eşit olduğumuzu hatırlatır. Bu, insanlık onurunun en temel ifadesidir.

Ölümün Eşitliği ve Vicdanın Sesi

Şarkı, hayatın geçiciliğine ve ölümün getirdiği eşitliğe dikkat çeker:

Ne var ise sende bende
Aynı varlık her bedende
Yarın mezara giren de
Sen toksun da ben aç mıyım?

“Yarın mezara giren de” dizesi, dünyevi tüm farklılıkların ölüm karşısında anlamsızlaştığını, herkesin aynı toprağa döneceğini vurgular. Bu, kibir ve ayrımcılık yapanlara güçlü bir hatırlatmadır. Ardından gelen “Sen toksun da ben aç mıyım?” sorusu ise sadece fiziksel bir açlığı değil, aynı zamanda sevgisizlik, adaletsizlik ve empati eksikliği gibi manevi yoksunlukları da kapsar. Bu, bir vicdan çağrısıdır; başkasının acısına, yoksunluğuna kayıtsız kalmamak gerektiğini söyler. Aşık Veysel – Beni Hor Görme Kardeşim eserindeki bu dizeler, sosyal sorumluluğun ve insanlık bilincinin altını çizer.

Doğanın ve Yaratılışın Ortaklığı

Aşık Veysel, “Topraktandır cümle beden / Nefsini öldür ölmeden” diyerek, insanın fani bedenini ve nefsani arzularını kontrol etmesi gerektiğini öğütler. Bedenin topraktan gelip toprağa döneceği gerçeği, tevazuya ve alçakgönüllülüğe davettir. “Sen kalemsin, ben uç muyum?” benzetmesiyle, kalem ve ucun birbirini tamamlayan parçalar olduğunu, birinin diğerinden üstün olmadığını anlatır. Herkesin bir bütünün parçası olduğunu, karşılıklı bağımlılık ve eşitlik içinde var olduğumuzu ifade eder.

Son olarak, “Tabiata Veysel Aşık / Topraktan olduk, kardaşık / Aynı yolcuyuz, yoldaşık / Sen yolcusun, ben bac mıyım?” dizeleriyle, Aşık Veysel – Beni Hor Görme Kardeşim şarkı sözlerini tamamlar. Bu sözler, doğayla kurduğu derin bağı ve insanlığın ortak kaderini özetler. Hepimiz aynı topraktan gelmiş, aynı yolda yürüyen yolcularız. Kimsenin kimseden üstün olmadığı, herkesin birbirine yoldaş olduğu bu yolculukta, “bac” (geçiş ücreti ya da engel) olmanın değil, destek olmanın önemini vurgular.

Aşık Veysel’in bu ölümsüz eseri, günümüzde dahi geçerliliğini koruyan, zamansız bir insanlık dersidir. Bizi ayrıştıran değil, birleştiren değerlere odaklanmaya davet eden, güçlü ve dokunaklı bir sesleniş.